Followers

Thursday, 9 February 2023

ನರನಾಡಿಗಳು


*ನರನಾಡಿಗಳು ಎಂದರೇನು ?* *ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಏನು ? ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ 

*ನರ(nerves) -* *ಮೆದುಳು,ಮೆದುಳು* *ಬಳ್ಳಿ(ಬೆನ್ನು ಹುರಿ) ಮತ್ತು* *ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರ ಹರಿದು ಮಾಂಸ,ಚರ್ಮ,ಸಂದು ಮತ್ತು ಬೇರೆ,ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದು.*

ನಾಡಿ(pulse)- ರಕ್ತನಾಳಗಳು (ದಮನಿ/ಅಪದಮನಿ) ಹೃದಯದಿಂದ,ಹೃದಯದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರದ ಅಂಶ ,ಆಮ್ಲಜನಕ ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತಾದನೆಯಾಗುವ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ಕೆಲಸ,ರಕ್ತಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ. ಇವೆರಡೂ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ.

ನರಗಳು ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಮೂಲಕ ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರಗಿನ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಲನೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಕ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ತಂತು ಜಾಲವಾಗರುತ್ತದೆ.
ಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು ಮೂರು ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯ ನಾಡಿ ಚಂದ್ರ ನಾಡಿ ಮತ್ತು ಸುಷಮ್ನ ನಾಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ನಮ್ಮಉಸಿರಾಟ ಈ ಎರಡು ನಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿವರತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ ಇದು ಮೆದುಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮೂಗಿನ ದ್ವಾರದಿಂದ ಹೀರಿ ಕೊಳವೆಯಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ತುಂಬಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲದ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಯೋಗವು ಸುಷಮ್ನ ನಾಡಿಯಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಯೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಾಡಿ ಇದು. ಇದು ಮೂಲಾದಾರ ಚಕ್ರದಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಚಕ್ರದವರೆವಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಡಿ.

ಇದನ್ನು ಯೋಗರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಈ ನಾಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಡಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸೂರ್ಯ ನಾಡಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ನಾಡಿಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೊಳವೆಯಾಗಿದ್ದು ಆರು ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ ಆಗುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ನೋಡಿ ಅರಿಯಬೇಕು.

ನಾಡಿ ಪ್ರಕರಣ ಸಂಧಿ..
ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಸುನಾಡಿ ಅಂತ ದಾಸರು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ .. ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿ, ತೇಜೋ ಮಯವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ .. ಸುನಾಡಿ .. ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಷಾ ನಾಡಿಗಳೆಂದರೆ ಎಡ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಸ್ತ್ರೀ ನಾಡಿಗಳಿಗೆ ನಿಷಾ ನಾಡಿ ಎಂತಲೂ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ನಾಡಿಗಳು ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಪರ ನಾಮಕ ಅಂತ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ತೂಲ ದೇಹಗತ ಎಡ ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವದ 72000 ನಾಡಿಗಳ  ವ್ಯೂಹಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಹೀಗಿದೆ ..
ನಮ್ಮ ದೇಹದ .. ಸೊಂಟದಿಂದ ಕಾಲಿನ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯ ವರೆಗೆ .. ಎಡ . 12000. ಬಲಕ್ಕೆ..12000.

ಕಂಠದಿಂದ ಕಟಿಯ ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯ ದೇಹ ಪರ್ಯಂತ ಎಡ. 14000 ಮತ್ತು. ಬಲ .. 14000. ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಠದ ಪರ್ಯಂತ ..6000 + 6000 .
ಹಸ್ತ ಭುಜದಿಂದ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯವರೆಗೆ..
4000  + 4000  = ಒಟ್ಟು ಎಡಕ್ಕೆ 36000 ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ 36000 = 72000 ನಾಡಿಗಳು.
ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವ  ಪರಮಾತ್ಮನು  ನಾಡಿಗತ ಭೃಹತೀ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ  ಪ್ರತಿ ಪಾದ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪರಮಾತ್ಮ ಪೂರ್ಣ , ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತ ಸರ್ವ ಪ್ರಕಾರದಿಂದಲೋ ಪರಿ ಪೂರ್ಣ ಅದಕ್ಕೆ ಇವನಿಗೆ ಭೃಹತೀ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .

ವ್ಯಾನ ರೂಪ ಪರಮಾತ್ಮ ...
ವ್ಯಾನವಾಯುವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶರೀರದ ಎಲ್ಲಾ 72 ಸಾವಿರ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾನವು ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾನ ಸ್ನಾಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ,
ವ್ಯಾನವು ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾನ ಸ್ನಾಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ವ್ಯಾನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

*ವ್ಯಾನ ವಾಯುವು* *ವಿಚಲಿತವಾದಾಗ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಎರಡೂ ವಿಘಟಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಸಮಂಜಸ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ವಿವಿಧ* *ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Thursday, 26 January 2023

asti bhāti priyaṃ rūpaṃ ಅಸ್ತಿ ಭಾತಿ ಪ್ರಿಯಂ ರೂಪಂ

*Shloka 20*

*अस्ति भाति प्रियं रूपं नाम चेत्यंशपञ्चकम्।*
*आद्यत्रयं ब्रह्मरूपं जगद्रूपं ततो द्वयं ।।२०।।*
asti bhāti priyaṃ rūpaṃ nāma cetyaṃśapañcakam ।
ādyatrayaṃ brahmarūpaṃ jagadrūpaṃ tato dvayam ॥ 20॥

20. Every entity has five characteristics, viz, existence, cognizability, attractiveness, form, and name. Of these, the first three belong to *Brahman* and the next two to the world.

*Commentary by Sri Paramarthananda:*
What is said in the previous verse is further clarified and consolidated. It was said that through enquiry the seeker differentiates between what is *Brahman* and what is creation. The differentiation is an intellectual process because they can be never separated. The objects can be physically separated from each other because they are limited. But *Brahman* being limitless cannot be physically separated from the objects. Existence and consciousness being all-pervading cannot be physically separated from the world. Only intellectual separation is possible and actually intellectual separation alone is enough. At the objective level pure existence cannot be seen separately. At the subjective level, I cannot physically separate consciousness from the three bodies. In the waking state, the gross body continues, in the dream state, the dream body continues, in the deep sleep state and even in the *samādhi* state, the causal body continues. I am never going to experience pure consciousness, but it is only in terms of discriminative understanding that the differentiation is done. How is that discrimination done? The author presents the method of discrimination in this verse. This is a very oft-quoted verse. We are experiencing five factors outside. All our experiences have five components. Three of those components belong to *Brahman* and two belong to the creation. Three are factual and two are material. Thus all our experiences are mixed. The five components are: *Asti:* existence; words like ‘is’, ‘am’, ‘are’ refer to existence. I never experience anything as nonexistent. Even non-existent is referred to as ‘nothing is existent’. *Asti* is otherwise known as *sat*. It is common to all experiences but I take existence for granted. *Vedānta* is not helping me to experience the existence because it is always experienced. *Vedānta’s* aim is only drawing my attention to the already experienced fact and giving some additional information about that fact. *Bhāti*: it is known to me; *it is*, it is known or experienced. Everything that is experienced is known. It is known because if it is not known, I will never say, ‘it is’. The very talk about existence presupposes experience. The existence of what we do not experience cannot be talked about. No one can talk about an unknown thing. For example, if I say that I do not know Chinese language, the fact that I do not know Chinese language is known to me. Everything is known to me as known or unknown. ‘Known’ refers to knowledge of a known entity or an unknown entity. Knowledge is associated with consciousness. Thus *bhāti* = known = associated with knowledge = associated with consciousness (  *cit*). Everything is associated with existence and consciousness. *Priyaṃ*: dear; everything is associated with dearness. Everything is an object of my or someone’s liking. Objects are liked by me in two different ways. Some are liked when they come and some are liked when they go. Some people give happiness wherever they go and some others give happiness whenever they go. Every object is associated with like or dislike. Even disliked objects are liked when they go. Liking is associated with *ānanda*. *priyaṃ rūpaṃ* means *ānandasvarūpa*. Everything in the creation has *sat*, *cit* and *ānanda*. *Nāma*: everything is associated with a name.  *Rūpa*: form, refers to any property.  All our experiences have *sat, cit, ānanda*, *nāma* and *rūpa*. A wise person is one who knows that the first three belong to *Brahman* and the last two belong to the world.

In all our experiences five factors are involved. One is *asti*. I use the word ‘is’ but I never pay attention to the *‘is-ness’*. In every statement that is made every word should correspond to an entity. I am taking the word ‘is’ for granted when it is used in statements. *Vedānta* draws our attention to that. ‘Is-ness’ is factor 1. Whenever I say that something is, I have experienced that object and  known the object. I can never talk about the ‘is-ness’ of an unknown object. Thus ‘is-ness’ presupposes ‘known-ness’. I can never talk about the existence of an object without making it an object of knowledge. Known-ness is possible only when I am conscious of the object. Therefore, the author says *bhāti* is the second factor. ‘Something is known’ means that consciousness is associated with that object whose existence I talk about. *Asti* means *sat* association, *Bhāti* means *cit* association. *Sat* and *cit* are in every object. *Cit* is present as ‘known’. *Sat* is present as ‘is’. Every object is associated with *ānanda* also. This association with *ānanda* is expressed in statements such as ‘I like this clip’. Every object is liked by someone or the other. *Priyaṃ* means *ānanda* association, which is the third factor. Two more factors are *nāma* and *rūpa*, name and form. In this context, *rūpa* can be taken to be any attribute or object. These two are the variable factors. All these five factors are experienced simultaneously. Of these five, three are present unchangingly everywhere, especially two. *Priyaṃ* can change, but two are unchanging and uniform. Whatever is unchanging and uniform is not paid attention to normally. *Vidyāraṇya* describes this fact in the 10th chapter of *Pañcadaśī*. He asks us to consider the situation after a play is over and all the actors have retired to the green room and the scene set has been removed. If someone in the audience is asked what or who is there on the stage, that person would invariably say, ‘no one or nothing is on the stage’. That statement shows that the light, because of which we could see the actors earlier and also know that no one is on the stage now, is missed. Even though the light plays such an important role, it is not noticed because it is uniform and changeless. Similarly space that is everywhere is not noticed. Statements like empty space is a contradiction because space is always present. Whatever is uniform and changeless is taken for granted. Only the moving gets human attention. *Asti, bhāti*, and *priyaṃ* are *brahma-rūpam*, which are uniform and everywhere. *Nāma-rūpa* abounds in variety and are always changing. People do not notice the *brahma-rūpam*, which is the truth but fall in love with the variety, which is the untruth. Untruth is attractive and truth is not attractive. Thus *māyā* always wins. One should enjoy *māyā* holding on to *Brahman*. *Asti*, existence, *bhāti*, consciousness, *priyaṃ*, happiness, *rūpam*, form, and *nāma*, name are the five components. Of these, the first three, *sat-cit-ānanda* belong to *Brahman*, which is uniform. A question may come up as to how *ānanda* can be uniform because *ānanda* is experienced to be changing. The *ānanda* that manifests in the mind is never uniform. Experiential pleasure is not *brahma-ānanda*, but it is the *ānanda* that is reflected in the mind. Since the mind has fluctuations, the *ānanda* seems to have fluctuations. The original *atmānanda* in every living being is the same, but when that original *ānanda* reflects in the mind it varies according to the condition ( *sattva, rajas or tamas*) of the mind. The other two, *rūpam* and *nāma* belong to the unstable, changing *mithyā* world and are unreliable.

*ಅಸ್ತಿ ಭಾತಿ ಪ್ರಿಯಂ ರೂಪಂ ನಾಮ ಚೇತ್ಯಂಶಪಂಚಕಮ್  ।*
*ಆದ್ಯತ್ರಯಂ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಂ ಜಗದ್ರೂಪಂ ತತೋ ದ್ವಯಮ್ ।।೨೦।।*

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವ -ಸತ್, ಪ್ರಕಾಶ-ಚಿತ್, ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವಿಕೆ-ಆನಂದ, ರೂಪ ಅಥವಾ ಆಕಾರ  ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಎಂಬ ಐದು ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಮೂರು ಎಂದರೆ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪ, ನಂತರದ ಎರಡು ಅಂದರೆ ನಾಮರೂಪಗಳು, ಜಗದ್ರೂಪ, ಅರ್ಥಾತ್ ಪ್ರಪಂಚದ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

Sunday, 1 January 2023

ಭಾರತೀಯರ ಕಾಲ ಗಣನೆಯೆ ಬದುಕಿನ ವಿಜ್ಞಾನ

*ಭಾರತೀಯರ  ಕಾಲ ಗಣನೆಯೆ - ಬದುಕಿನ ವಿಜ್ಞಾನವಿದು*
ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಒಪ್ಪದ ಜನವರಿ 01 ರಂದು ಹೊಸ ವರ್ಷ ಆರಂಭ ಆಗವುದೆಂತು ?

ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಬಂತು‌ ಅಂದರೆ ಸಾಕು, ಎಲ್ಲರ ಯೋಚನೆ ಒಂದೇ..ಈಯರ್ ಎಂಡ್ ಪಾರ್ಟಿ, ಮೋಜು,ಮಸ್ತಿಗಳ ಯಾದಿ‌ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಸ ಅಂತಲೋ, ಪಾರ್ಟಿ ಅಂತಲೋ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೇನೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ‌ ವರ್ಷಾಂತ್ಯವನ್ನು ಸಡಗರದಿಂದ ಕಳೆದು, ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಎದುರು ಗೊಳ್ಳುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ  ಕಾಲೇಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವ ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ನೌಕರ ವರ್ಗದ್ದು  ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೊಕ್ತಿಯಲ್ಲ.

ಆತ್ಮೀಯ ಭಾರತೀಯಬಂಧುಗಳೆ, 
ಒಮ್ಮೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ‌ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

 ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಕಾಲವನ್ನು  ಸೂಚಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ   ಹತ್ತನೇ (10) ತಿಂಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 

 ೧.ಚೈತ್ರ, ೨. ವೈಶಾಖ, ೩. ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ೪ .ಆಷಾಢ, ೫. ಶ್ರಾವಣ , ೬. ಭಾದ್ರಪದ, ೭.ಆಶ್ವಯುಜ, ೮. ಕಾರ್ತಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳ (ಆ ಹೆಸರಿಗೂ ಕಾರಣ ಇದೆ - ಚಿತ್ರಾ ವಿಶಾಖಾ ಇತ್ಯಾದಿ ೧೨ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಬರುವ ಕಾರಣ ಚೈತ್ರ ವೈಶಾಖ ಇತ್ಯಾದಿ ನಾಮಗಳು ಬಂದಿವೆ. 
ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳೂ ಕೂಡ ಇದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.) ಇಂದು ಹತ್ತನೇ (10) ತಿಂಗಳಾದ ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದ  ಏಳನೇ ದಿನ . ಅರ್ಥಾತ್ 07.10.5124‌ ಇಂದಿನ ಕಾಲಗಣನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷ (365ದಿನಗಳು) ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂದೂ, ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ ಕಳೆದರೆ ಹೊಸವರ್ಷ  ಆರಂಭ  ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದು ಹೇಗೆ?? ನೀವೇ ಯೋಚಿಸಿ.

ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ  "ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ನ್ನು"  ಈ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ದಿನವೆಂದೂ  ಮತ್ತು  "ಜನವರಿ 01" ನ್ನು *ಹೊಸವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನ  ಎಂದು "ನಮಗೆ" ಯಾರು ಹೇಳಿದವರು?

ನಾವು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡ  ಯಾವ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ  ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ? 
ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಯಾವ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ? 
ಅಥವಾ 
 ನಮಗೆ ಯಾವ ಧರ್ಮ ಗುರುಗಳು ಇದನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದರು/ಬೋಧಿಸಿದರು??  

ಈ ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆಯೂ  ಆ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.  
ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಸಂಭ್ರಮ(?) ಆಚರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೀಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದೇ ಒಂದಾದರೂ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಾ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ?

"ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇಣುಕಿದಾಗ"

ನಾವು‌ ಭಾರತೀಯರು, ಬೌದ್ಧಿಕತೆಗಿಂತ  ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವರು. ಪ್ರಾಯಶಃ  "ವಿವಿಧತೆ ಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆ" ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಅಮೇರಿಕದಂತ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಂದಿಗೂ ಕರಿಯರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯರು ಎಂಬ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮುಂದುವರಿಸಿರುವಾಗಲೂ ಭಾರತ ಇದನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಿಲ್ಲವಷ್ಟೆ !??
ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂತಹ ಅನುಪಮ ಎಂದು ಪುನಃ ತಿಳಿಯಬೇಕಿಲ್ಲ ತಾನೆ!!

ಆದರೂ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ
 ನಮ್ಮ ಭಾವುಕತೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ  ಧರ್ಮವಿಸ್ತಾರದ ಕನಸು ಕಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ "ಮಹನೀಯ"ರಿಗೆ  ನಮ್ಮ ದೇಶ ಕಂಡಿತು.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತು ,  ಇಲ್ಲಿನವರ ಮುಗ್ಧತೆ ಸರಳತೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗಳು ಅವರ ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮೆರೆಯಲು ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. 

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಿದ್ದು ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ???

 ನಾವು ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಎಂದು ಎದೆ ತಟ್ಟಿ ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಶತಮಾನ ಕಳೆದರೂ ನಿಜವಾಗಿ "ಭಾರತೀಯತೆಗೆ" ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಡಕಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಈಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಹಲವು , ಅದರಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಗಳ ಕೈಗೆ ಉದಾರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಕೈಮುಗಿದಿದ್ದು ಒಂದು.  
ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾದಿಯಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಲು  ಅಪೇಕ್ಷಿತವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸದೇ ಹೋಗಿದ್ದು ಏಕೆ?? ಸದಾ ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ . ಎಂತಹ ವಿಪರ್ಯಾಸ!!!!  ಛೆ..!!!!!

"ಭಾರತೀಯರು ಧರ್ಮಾಂಧರು" ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.  ನಿಜಕ್ಕಾದರೆ  ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ,‌ ಅದನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿ,  ಅದೂ ಸಾಲದು ಅಂತ ಆದಾಗ  ಇಡೀ ಶಿಕ್ಷಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳಬೇಕಿದೆ ಇದನ್ನು. "ನೈಜ" ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ಉತ್ತರಿಬೇಕಿವೆ.ನಿಜ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳಲು ಉದ್ಯುಕ್ತರಾದವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸರಕಾರವೇ ಅಡಗಿಸುವ ದುಸ್ಸ್ಥಿತಿ‌ಯಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತಿದೆ .ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ನೈಜ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಉದ್ಯುಕ್ತರಾದವರು ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ದುರಂತವೇ ಸರಿ.
÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷
*ಇಂದೇಕೆ ಈ ಮಾತುಗಳು !??*

ಏಕೆಂದರೆ,ಜನವರಿ ಒಂದನೇ ತಾರೀಕಿಗೆ ಹೊಸವರ್ಷ ಆರಂಭ ಎಂದು  ಹೇಳುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳಿವು.
"ಭಾರತ  ದೇಶವನ್ನು ಕಬಳಿಸಲು, ಒಡೆಯಲು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನ್ನು ಮೊದಲು ಹಾಳಮಾಡಬೇಕು" ಎಂದು ಓರ್ವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು "ಚಾಚೂ" ತಪ್ಪದೇ ಪಾಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ಭಾರತೀಯರ ದುರ್ಬಲ ಚಿಂತನೆಯು ಕೈಗನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಮುಂದುವರಿದು, ಬಡವ ಬಲ್ಲಿದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆದ, ಇಂದಿಗೂ ಬಲವಂತದ ನಯ-ನಾಜೂಕಿನ ಹಣದ ಆಮಿಷಾದಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ "ಮತಾಂತರ" ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು  ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ.
"ಇಂದಿನ ಹೊಸವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ಕುತಂತ್ರ ಕರಾಮತ್ತು ಗಳನ್ನು ಯೊಚಿಸುವಾಗ ನಾವೆಷ್ಟು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಶೂನ್ಯರು ಅಂತ ಅನಿಸದೇ ಇರದು !

ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಖಂಡಿತಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಇಂದಿನಂತೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಯುವಜನತೆಯ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಿದ, ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮೆರೆದ ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲವು ಮಹನೀಯ ಧರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ  ಧರ್ಮ ಗುರುಗಳ ಸಂತಾನ. 

ಭಾರತಿಯ ಕಾಲಗಣನೆ ಕಣ್ಮೆರೆಯಾಗಿ  ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ ?? ಕ್ರಿಸ್ತ ಭಾರತೀಯರ ಶಕಪುರುಷನೇ ??

ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ದುರಾಸೆಗಳ ಕಹಿಫಲವೇ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ವರ್ಷದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಗಳು ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣ. 
ಇಂದು ಇದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದಿಂದ  ನಮ್ಮ  ದೇಶದ ಕಾಲಗಣನೆಯನ್ನು ಮರೆತು ಅಂಧಾನುಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊಸವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬ-ಹರಿ ದಿನಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಜೆ ಇಲ್ಲ.  ಉದಾ - ನವರಾತ್ರಿ - ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ನಾಡ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗಶಃ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ  ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನ ಮಾತ್ರ ರಜೆಗಳಷ್ಟೆ!? ಅಲ್ಲವೆ!? ಈ ಮಾತಿನ ಉದ್ದೇಶ ರಜೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕೆಂಬುದಲ್ಲ . ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಜೆ ಎಂದು  ಒಂದು ವಾರ ರಜ ಘೋಷಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾಣದ ಕೈಗಳು ಯಾವವು ? ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಜನಾಂಗ. ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತವಾಯಿತೆ? 

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ  ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಅನೇಕ  ನಯವಂಚನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಎಂದೋ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ..  ರಜೆ ಎಂದರೆ ಯಾರಿಗೆ ತಾನೆ ಬೇಡ? ಅಲ್ಲವೆ. ಇಂತಹ ನಮ್ಮ ಕೆಲವು ಸಹಜವಾದ ಮಾನಸಿಕತೆಯನ್ನು  ಬಳಸಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ.  ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆ ಒಂಭತ್ತುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ರಜೆ ಇದ್ದರಲ್ಲವೇ? ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವುದು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ರಜೆಯೇ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿಕ್ಕೇ ಆಗದಷ್ಟು  ನಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ  ತಿಳಿಯದಷ್ಟು  ಸಹಜವಾದ ವಂಚನೆ  ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವುದು ನಿಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು. 

ಭಾರತೀಯ ಬಂಧುಗಳೆ,  ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ -

*೧. ಗಣೇಶನ ಚತುರ್ಥಿ, ನವರಾತ್ರಿ, ವಿಜಯದಶಮಿ, ಭೂಮಿಹುಣ್ಣಿಮೆ,* *ನರಕಚತುರ್ದಶಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ, ತುಳಸಿವಿವಾಹ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ, ಆಟಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ,* *ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ರಾಮನವಮಿ, ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿ, ರಥಸಪ್ತಮಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹಬ್ಬ- ಹರಿದಿನಗಳನ್ನು* *"ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ"ದ  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆಯೆ?*

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶಕಪುರುಷರುಗಳು ಅನೇಕರಿದ್ದರು.‌ ಇಂದಿಗೂ ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ.  *ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕಪುರುಷ.‌ ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವುದೇ ಮುನ್ನೆಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನೆ ಅಂಧರಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ. ಹಾಗಾದರೆ,  ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕಪುರುಷನಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ ? ಯಾರಿಂದ? ಯಾವಾಗ? ಯೋಚಿಸಿ* 
 ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಪುರಾಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕಾಲ ಗಣನೆಯ ಅಗಾಧತೆಯ ಮುಂದೆ ಮೊನ್ನೆ - ಮೊನ್ನೆ ಬಂದ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕಪುರುಷನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? 

*೨. ಎಂದಾದರೂ ನಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ಉಪಾಕರ್ಮ, ಪಿತೃ ಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ ಸ್ಮರಿಸುವ ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, (ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ),ಗಂಗಾಷ್ಟಮಿ, ಭೂಪೂಜೆ , ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು  ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆಯೆ?*

*೩.ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ‌ ನಡೆಯುವ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳು, ಮದುವೆ ಉಪನಯನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ  ಈ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಯೋಜನ ಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆಯೆ? ಪಂಚಾಂಗ ಆಧಾರಿತ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನಲ್ಲವೇ ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದು.?!!*

*೪. ಎಂದಾದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ಹಿರಿಯರ ದಿನಗಳನ್ನು ಈ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆಯೆ?*

*ಇದೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್)ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲವೆ?*

*"ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ ಭಾರತೀಯತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸೋಣ"*
ನಮ್ಮ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದ , ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯಸ್ತರದ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಬದುಕಿಗೆ (ಮಾತ್ರ) ಅಗತ್ಯವಾದ, ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನ ಹೊಸವರ್ಷ ದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಹುನ್ನಾರಗಳಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. 

“ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜ್ಯೂಲಿಯಮ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಎಂಬ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಗಣನೆ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಿಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಹತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆ ವರ್ಷ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೮೨ ಎಂದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.” ಅರ್ಥಾತ್ ಇದೊಂದು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲಗಣನೆಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್. ಇಂದು ನಂಬಲು ಕಷ್ಟ ಆದೀತು. ಈ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕಾಲಗಣನೆ ಎಲ್ಲಿ? ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಈಗಲೂ ಬ್ರಹನ ಆಯುಷ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಗಣಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ನಿಖರವಾದ ಕಾಲಗಣನೆ ಎಲ್ಲಿ ? 

*ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ - ನಮ್ಮದನ್ನು ಅನುಸರಿಸೋಣ"*
 ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದಲೇ ಆಚರಿಸಲಿ. ಅವರ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿದೆ." (ಇಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುವ ಅಥವಾ ನೋಯಿಸುವ  ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯಾವ ಮಾತನ್ನೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ.) ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ  ಓರ್ವ ಪಾದ್ರಿ ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್  ನಮ್ಮ ಹೊಸ ವರ್ಷವಾದ ಯುಗಾದಿ/ವಿಷುವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ನಿದರ್ಶನವಿದೆಯೆ??   
ಹಾಗೂ ಇಂತಹ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ  ಮತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಗ್ನ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗು ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. 
ಆದ್ದರಿಂದ ಮತಾಂತರದಂತ ಪಿಡುಗಿಗೂ ಈ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ತರ್ಕಿಸಬಹುದು. 
ಹಾಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರೆ, ‌ನಾವು ನಮ್ಮ (ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್) ದಿನದರ್ಶಿಕಾ/ಪಂಚಾಂಗದ  ಪ್ರಕಾರ ಆಚರಿಸೋಣ. ಆಗ ನಮ್ಮ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೂ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೆ??  
ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಬೇಕು ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗಣನೆ.
ಅದುವೇ ಕಾಲಗಣನೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ - ಅದುವೇ ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗ.
ಯುಗಾದಿ ಹಾಗೂ ವಿಷು ಭಾರತೀಯ ಹೊಸ ವರ್ಷ. 
ಇವುಗಳೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಹೌದು,  ನಮ್ಮ ದಿನದರ್ಶಿಕಾ ಅಂದರೆ ಅದೇ ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದಿನ್ನೂ 10ನೇ ತಿಂಗಳ 07ನೇ ದಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.  ಅರ್ಥಾತ್ ಈ ಶುಭಕೃತ್  ನಾಮ  5124ನೇ ಕಲಿವರ್ಷವು  ಕಳೆಯಲು ಇನ್ನೂ 02 ತಿಂಗಳು 23 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ. 

ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯರಾದ ನಾವು ನಾಳೆಯ ದಿನವನ್ನು ಹೊಸವರ್ಷ ವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವೇ?? ಯೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ.

ನಮ್ಮ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 02.27 ತಿಂಗಳ ನಂತರವೇ ಹೊಸವರ್ಷ. ಅದುವೇ ಯುಗಾದಿ / ವಿಷು .  *ಪ್ರಕೃತಿ ಕೂಡ ಆ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.* ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ  ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಹೊಸವರ್ಷ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಯುಗಾದಿಗೆ ಹೊಸವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮುದ್ರೆಯನ್ನೊತ್ತುತ್ತದೆ.  ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಇಂತಹ ಪ್ರಕೃತಿ ಒಪ್ಪಿದ ದಿನವೇ ಹೊಸ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಅಂದು ಹೊಂದುವ ಹೊಸ ಹರ್ಷಕ್ಕೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾಗಿರುವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗವಾಗಿದೆ.

ಪಂಚಾಂಗ ಎಂದರೆ ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪಂಚ ಅಂಗಗಳೆ ಅಗಿವೆ.  ತಿಥಿ ಕರಣ ಯೋಗ ವಾರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೇ ಕಾಲದ ಪಂಚ ಅಂಗಗಳು.
ಇಂತಹ ಪಂಚಾಂಗವೇ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನದ ಭದ್ರ ತಳಪಾಯ.  
ಅದು ಗಣಿತ - ಖಗೋಳ - ಭೂಗೋಳಗಳ ಸಮನ್ವಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಂತಸ್ಸಂಬಂಧದ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು  ತೆರೆ ತೆರೆದು ತೋರುತ್ತದೆ. 
ಆದ್ದರಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.  ನಮ್ಮ  ಮನೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ತೂಗು ಬಿದ್ದಿರುವ, ಗಣಿತಗಳ ಮಾಯಾಲೋಕವನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುವ, ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇದನ್ನು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಿದೆ.
ಏಕೆಂದು ಇಲ್ಲಿದೆ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಚಂದ್ರನ ಕಲಾಪೂರ್ಣತೆಯ‌ ಸಂಕೇತವಾದರೆಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ಕಲಾಹೀನತೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಸೋಜಿಗ.ಇದರಲ್ಲಿರವ ಬೆಳಕು-ನೆರಳಿನಾಟವನ್ನು, 
ಭೂಮಿ- ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರ ಗತಿವಿಶೇಷವನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗ ಣನೆ ಗುರುತಿಸಿದೆ. 

ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಾಲಗಣನೆ ಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದ ತಿಂಗಳ ಅರ್ಧ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮದು. ಅದಕ್ಕೆ "ಪಕ್ಷ" ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನ. 

ಹೌದು , ಚಂದ್ರನ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನುಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದರ ಕಳಾಹೀನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತ "ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗ ದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ.

ಹೀಗೆ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸ್ವರೂಪ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. 
ಕೇವಲ "ಮಾಸದ" ಗಣನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ಸೂರ್ಯ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರರ ಗತಿವಿಶೇಷಗಳ  ಚಿಂತನೆಯು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಎಂಬುದು  ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.ಶುಭಕೃತ್  ಈ ವರ್ಷದ ನಾಮಧೇಯ. 
ಕೊವಿಡ್ 19 ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾಗ ವಿಕಾರಿ ಎಂಬ ಸಂವತ್ಸರದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಕಲಿಯುಗದ 5121ನೇ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. 
ಆ ಹೆಸರೇ ಆ ವರ್ಷದ ಸ್ವರೂಪ ವಾಚಕವಾಗಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ವಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಕೋವಿಡ್ ನಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಾಧಿತರಾದೆವು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ  ಶಾರ್ವರಿ (5122ನೇ ಕಲಿವರ್ಷ) ನಾಮಕ ಸಂವತ್ಸರದ ಆಗಮನ. ಇದರಲ್ಲಿ  ಕೋವಿಡ್ ದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿದ್ದೆವು. ಶರ್ವನೆಂದರೆ ಶಿವ. ಶಿವನ ಪತ್ನೀ ದುರ್ಗೆಯೇ ಶಾರ್ವರಿ. ಆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣ  ಆ ಮಹಾತಾಯಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ವಿಶೇಷ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಿತ್ತು. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಕೊವಿಡ್ 19  ನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿತ್ತು.‌ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ‌ ಭಾರತದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ಲವ ನಾಮಕ ಸಂವತ್ಸರ( 5123ನೇ ಕಲಿವರ್ಷ).
ಪ್ಲವ ಎಂದರೆ ದೋಣಿ / ತೆಪ್ಪ ಎಂದರ್ಥ. ನಾವು ಈ ರೋಗರುಜಿನಗಳೆಂಬ ಪ್ರವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ಈಜಿ ದಡ ಸೇರಲು ಬಂದ ಆಲಂಬನದ ವರ್ಷವಿದು. ನಮ್ಮ ದೇಶೀಯ ಕಾಲಗಣನೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವೇ ಯೋಚಿಸಿ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಇದೀಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶುಭಕೃತ್ ಸಂವತ್ಸರ. ( 5124ನೇ ಕಲಿ ವರ್ಷ) ಸಕಲತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಶುಭದತ್ತ ಸಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಸಂವತ್ಸರ ನಾಮಗಳೂ ಇಷ್ಟು ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೆಸರೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂವತ್ಸರ ಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಕಾಲಗಣನೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶೇಷ‌ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಮುಂದೆ, 
 ಉತ್ತರಾಯಣ ಸೂರ್ಯಗತಿವಿಶೇಷದ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಕಾಲಮಾನ.
"ಹೇಮಂತ-ಋತು" ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಗತಿವಿಶೇಷವನ್ನು  ಸಾರುವ ಕಾಲವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಋಕ್ ಹಾಗೂ ತೈತ್ತಿರೀಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಪರಂ ಚರತೋ ಮಾಯಯೈತೌ ..... ಎಂಬುದು ಚಂದ್ರಮಾಃ ಷಡ್ಢೋತಾ , ಸ ಋತೂನ್ ಕಲ್ಪಯಾತಿ" ಎಂಬುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ ತಿಳಿಸಿವೆ. 
*ಎಷ್ಟೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಈ ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ!!!!*

ಯುಗ-ಯುಗಾನ್ತರದಷ್ಟು‌ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ‌  "ಪೌರಾಣಿಕ ಇತಿಹಾಸ" ಹೊಂದಿರುವ,  ಐದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ "ಕಲಿಯುಗದ" ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪಂಚಾಗ ಅರ್ಥಾತ್ ಕಾಲಗಣನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ ನಮ್ಮದು‌. ಇದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲವೆ!?? ಹೌದು ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಕಲಿಯುಗದ 5124ನೆ ವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಶಾಲಿವಾಹನ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಮ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಶಕ ಪುರುಷರು.  ಈ ಸಮಗ್ರ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ "ಕಾಲಗಣನಾಶಾಸ್ತ್ರ"ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದೇಶ, ಭರತಖಂಡ ನಮ್ಮದು.   ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಗಣಿತ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕನ್ನಡಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನೋಡಿ . ಗಣಿತ ಹಾಗೂ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಲೇ ಬೇಕಾದ ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ.
ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಗಣಿತದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದು ನೋಡಿ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲ ಅದ್ಭುತ ಎನಿಸುವ ಗಣಿತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ - ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣುತ್ತವೆ .
ಒಮ್ಮೆ ವಿಜ್ಞಾನ ದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪಂಚಾಂಗ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲ ಖಗೋಳದ ವಿಸ್ಮಯಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಖಗೋಳ-ಭೂಗೋಳ ಕಾಲಗಣನೆಗಳ ಅನುಪಮ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದು .
ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ತೊರೆಯೋಣ, ನಮ್ಮ ಋಷಿಮಾನಸದ  ಅನುಗ್ರಹವಾದ ನಮ್ಮ  ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸಕಲರಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಸೋಣ. ಇಂತಹ ಕಾಲಗಣನೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಡ ಆಗಾಗ ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿತ್ತು.
ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾವೆ. ಗಣಿತ ಹೋರಾ ಸ್ಕಂಧ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
 ಅನೇಕ ಶೋಧನೆಗಳು ಈ ಮುಖೇನ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ಕಾಲಗಣನೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪರಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಥಾತ್ ನಮ್ಮ ಭೂತ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ಬಗೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಹಗತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಆಗುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ನಿರಂತರ ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಈ ಕಾಲ ಗಣನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ ತಿಳಿಸುವ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಕೂಡ ಆರಂಭವಾಯಿತು.‌ ಇದೂ ಕೂಡ ಭಾರತೀಯ ಕಾಲ ಗಣನೆ ಯ ಹಿರಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾದುದು. ಈ ಭವಿಷ್ಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕಾಲ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಗೊಟ್ಟ ಏಕೈಕ ಕಾಲ ಗಣನ ವಿಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಕಾಲಗಣನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಇವತ್ತಿನ ಈ  ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಯುವ ಜನಾಂಗ ಈ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. 
     ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ  ಜೀವನವನ್ನೂ ಜೀವನವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾದ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಷ ಪರಂಪರೆಯ ಬದುಕನ್ನೂ, ಈ ನಮ್ಮ ಕಾಲಮಾನವನ್ನೂ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿ,  ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಕಲತ್ರ ನಮ್ಮತನ್ನವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿದ, ಹೀಗೆ, ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಜೀವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕೊಡಲಿ ಏಟು  ನೀಡಿದವರಿಗೆ  ಭಾರತೀಯ ಕಾಲ ಮಾನವನ್ನು  ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಿಳಿಸೋಣ. 
 

Sunday, 25 December 2022

ವೀರಶೈವ ಜಗದ್ಗುರು ಪರಂಪರೆ

 ರೇವಣಾರಾಧ್ಯ (ರೇವಣಸಿದ್ಧ)ರು - ಶ್ರೀ ಕೊಲನುಪಾಕದ (ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ) ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶಿವಲಿಂಗದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಾರಾಧ್ಯರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲೂ ಅವತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಏಕಾಕ್ಷರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಏಕವಕ್ತ್ರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರೇಣುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರೇವಣಾರಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವೆಂದು 'ಸುಪ್ರಭೇದಾಗಮಾಂತರ್ಗತ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯ ಪಂಚಮೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕರಣ'ದ ಪುಟ-2ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 'ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ'ದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಥ ತ್ರಿಲಿಂಗವಿಷಯೇ ಕುಲ್ಯಪಾಕಾಭಿದೇ ಸ್ಥಲೇ | ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗಾತ್ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ ಸ ರೇಣುಕಃ || (ಸಿ.ಶಿ. 4-1)

ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯ ಈ ಉಕ್ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ಶ್ರೀ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನೇ ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಚಾರ್ಯರು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪೀಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದು ಇಂದು 'ವೀರಸಿಂಹಾಸನ' ಇಲ್ಲವೇ 'ರಂಭಾಪುರೀ ಪೀಠ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕನಾ೯ಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪೀಠದ ಆಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ರೇಣುಕ ಶಾಖಾ ಮತ್ತು ವೀರಗೋತ್ರದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತಸ್ಯೇತಿ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ | ತಥೇತಿ ಪ್ರತಿಸುಶ್ರಾವ ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಗಣನಾಯಕಃ || ತತ್ರ ಸಂತುಷ್ಟಚಿತ್ತಸ್ಯ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಸ್ಯೇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಯೇ | ಕೋಟಿತ್ರಯಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ಯಥಾವಿಧಿ || ತ್ರಿಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ರೂಪೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತಂ ತೇನ ತತ್ಕ್ಷಣೇ | (ಸಿ.ಶಿ.21/30-31)

ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯಲ್ಲಿಯ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರು ವಿಭೀಷಣನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾನುಸಾರವಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರುಕೋಟಿ ಗುರುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಹತನಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಬಿಡುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾವಣನು-

ನವಕಂ ಕೋಟಿಲಿಂಗಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯಮಿಹ ಸ್ಥಲೇ | ಇತಿ ಸಂಕಲ್ಪಿತಂ ಪೂರ್ವ ಮಯಾತದವಶಿಷ್ಯತೇ || ಕೋಟಿಷಟ್ಕಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಮಯಾ ಸಾಧು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ | ಕೋಟಿತ್ರಯಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಸ್ಥಾಪನೀಯಮತಸ್ತ್ವಯಾ || (ಸಿ.ಶಿ. 21/24-25)

ಹೇ ತಮ್ಮನಾದ ಪ್ರಿಯ ವಿಭೀಷಣನೇ! ಒಂಭತ್ತು ಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆರು ಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೀನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಅಸುನೀಗಿದನು. ಅಣ್ಣನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಬಹುದಿನಗಳಿಂದ ವಿಭೀಷಣನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನ ಪುಣ್ಯವೇ ಮೂರ್ತಿರೂಪ ತಾಳಿ ಬಂದಂತೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಲಂಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದ ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನರಿತ ವಿಭೀಷಣನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರ ಪಾದಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೂರುಕೋಟಿ ಆಚಾರ್ಯರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಅಭಯ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನಿತ್ತು, ಕೆಲವು ದಿವಸ ಗುಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ದಿವಸ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಯೂ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸಿ ತಾವು ಅವತರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣವಾದೊಡನೆ ಪುನಃ ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ ಅದೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾದರು.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಿಷಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಸಿಂಹಳದ ಜಾಫ್ನಾದಿಂದ 15 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ ಕಿರುಮಲಾಯ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇರುವ ರೇಣುಕಾಶ್ರಮ ಮತ್ತು ರೇಣುಕವನ ಮಠಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ವೀರಶೈವರ ಮನೆತನಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯ ಆಶ್ರಮದ ಶ್ರೀ ವೇ. ವೀರಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಮಠ ಇವರು 1969ನೇ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ರೇಣುಕಾಶ್ರಮ, ರೇಣುಕವನ ಹಾಗೂ ತಾನಕೇಸಂತುರೈಯಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಗುರು ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ವೀರಶೈವರ ಜೊತೆ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ತಾಮ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರ ಲಿಂಗೋದ್ಭವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸದೆ ಇರಲಾರವು.

ಶ್ರೀಮದ್ರೇವಣಸಿದ್ಧಸ್ಯ ಕುಲ್ಯಪಾಕಪುರೋತ್ತಮೇ | ಸೋಮೇಶಲಿಂಗಾಜ್ಜನನಮಾವಾಸಃ ಕದಲೀಪುರೇ ||

ಎಂಬ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಆಗಮದ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರೇ ಪುನಃ ಕಲಿಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅವತರಿಸಿ, 1400 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವೀರಶೈವರ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಅನಂತಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೇ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ರತ್ನಗರ್ಭ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿಶಂಕರರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುವಂಶ ಕಾವ್ಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪಂಡಿತ ಕಾಶೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವಿರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಣೀವಿಲಾಸ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಶ್ರೀರಂಗಂ ದಿಂದ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ-

ಶ್ರೀಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗಮಸ್ಮೈ ಸದ್ರತ್ನಗರ್ಭಂ ಗಣನಾಯಕಂ ಚ| ಸ ವಿಶ್ವರೂಪಾಯ ಸುಸಿದ್ಧದತ್ತಂ ದತ್ವಾನ್ಯಗಾದೀಚ್ಚಿರಮರ್ಚಯೇತಿ || (ಗುರುವಂಶ ಕಾವ್ಯ 3-33)

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ಕಾಂಚಿಗೆ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕರೆದು ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಶಿವಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗ ಮತ್ತು ರತ್ಮಗರ್ಭ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಗ್ರಂಥಕಾರರೇ ಸುಸಿದ್ಧದತ್ತಂ ಸುಸಿದ್ಧೇನ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಮಹಾಯೋಗಿನಾ ದತ್ತಂ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗಮ್ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ 'ಸುಸಿದ್ಧ' ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಮಹಾಯೋಗಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗವು ವೀರಶೈವ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧರಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು

ಶಿವನ ವಾಮದೇವಮುಖ ಸಂಜಾತರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ಶಿವನ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ ವೀರಶೈವ ಮತ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಾನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲೂ ಅವತರಿಸುತ್ತಾ

ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿವಕ್ತ್ರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದಾರುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಇವರಿಗೆ ಇದ್ದುದಾಗಿ (ಸುಪ್ರಭೇದಾಗಮಾಂತರ್ಗತ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯ ಪಂಚಮೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕರಣ, ಪುಟ-2) (ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ 1/37-39); (ಹಿಂದುತ್ವ, ಪುಟ-695) ಗ್ರಂಥಾಧಾರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪೀಠದ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯರು ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ದಧೀಚಿ ಮಹಿರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಸಕಲ ಶಿಷ್ಯಸಮೇತರಾದ ಅವರನ್ನು ಕೃತಾರ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ತದ್ವನ್ಮರುಳಸಿದ್ಧಸ್ಯ ವಟಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹತ್ತರೇ |

ಸಿದ್ಧೇಶಲಿಂಗಾಜ್ಜನನಂ ಸ್ಥಾನಮುಜ್ಜಯಿನೀಪುರೇ ||

ಸ್ವಾಯಂಭುವಾಗಮದ ಈ ವಚನಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕಲಿಯುಗದ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು, ಅಂದು ಮಾಳವ ದೇಶವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾಲ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪೀಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದುವೇ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಕಾಲಕಾಲನಾದ ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋರ್ತಿಲಿಂಗದಿಂದಲೂ, ಭಕ್ತರ ಪಾಪವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ನದಿಯಿಂದಲೂ, ಸದ್ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಈ ಗುರುಪೀಠದಿಂದಲೂ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಈ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೌತಪಾಲ ಮತ್ತು ಭಾನುಮತಿ ಎಂಬ ರಾಜದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಸಾರಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೌತಪಾಲ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗದ ಅಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಲುದ್ಯುಕ್ತನಾದಾಗ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣ, ಸುರಾಪಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜನಿಗೆ ಅರಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ರಾಜದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಾತ್ವಿಕ ಪೂಜಾವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವಗಳಾದ ಅಷ್ಟಾವರಣ, ಪಂಚಾಚಾರ ಮತ್ತು ಷಟ್ಸ್ಥಲಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.

ನಂತರ ಹಿಮಾಲಯದ ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುವ ದಾರುಕವನಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೇ 400 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯೋಗಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಯೋಗ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಾದ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯರ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೂರ್ಯಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯರೊಡನೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರ್ಯಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತೀ ಪೀಠವೆಂಬ ಮಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಗೈಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಈ ಉಪದೇಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು.

ಮುಂದೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ತಮ್ಮ ಅವತಾರದ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ಸಮಯವು ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಶ್ರೀ ಕೇದಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ವೈರಾಗ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಏಕೋರಾಮಾರಾಧ್ಯರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಈರ್ವರೂ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರೀಕುಂಡಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಆ ಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆಗ ಉಭಯರೂ ಆ ದಿವ್ಯ ವಟುವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮಾನಂದಗೊಂಡರು. ಆಗ ಏಕೋರಾಮರು ಶ್ರೀ ನಂದೀಶ್ವರನೇ ಈ ರೂಪದಿಂದ ಅವತರಿಸಿರುವನು. ಈ ವಟುವಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಮುನಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈತನೇ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ, ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯ ಶುಭಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿ, ಸ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ಪುನಃ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನರಾದರು.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳು ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿ 300 ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ವೀರಶೈವ ಮತವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪೀಠಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಹೀಗೆ ಈ ಪೀಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 200 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಿವಮುನೀಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು 125 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಾಂತಮುನಿಗಳು 70 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಭವಭೂತಿ ಮುನಿಗಳು 100 ವರ್ಷ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಭವಭೂತಿ ಮುನಿಗಳು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳೂ, ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಭೋಜರಾಜ ಹಾಗೂ ಅವನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳಾದ ಕಾಳಿದಾಸಾದಿಗಳಿಂದ ಇವರು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತರುವಾಯ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪೀಠಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳು 50 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀಜಗದ್ಗುರು ಶಕ್ತಿಮುನಿಗಳು 200ವರ್ಷ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 40 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಶಾಂತಮುನಿಗಳು 90 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮುಮ್ಮಡಿ ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 55 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಾಂಬಮುನಿಗಳು 100 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಶಿವಮುನಿಗಳು 30 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಈಶಾನ್ಯಮುನಿಗಳು 75 ವರ್ಷ ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಸೀನರಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಿದರು.

ಇವರ ತರುವಾಯ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಈ ಪೀಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ 15ನೆಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜೈನಧರ್ಮವು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಜೈನಧರ್ಮದವನಾದ ಶ್ರೀ ವೀರಸೇನ ರಾಜನು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಪಣತೊಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದನು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಶಠೇ ಶಾಠ್ಯಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ಎಂಬ ನೀತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ, ರಾಜನೊಡನೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ವೀರಸೇನ ರಾಜನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.

ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವರು ಈ ತರಹದ ಕಲಹವೇ ಬೇಡವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪರ್ಣಕುಟೀರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು 70 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಮರುಳಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಜಗದ್ಗುರು ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಶ್ರೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠದ ಸ್ಥಳಾಂತರ :

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಮುಸ್ಲಿಂರಾಜರ ಉಪದ್ರವಕ್ಕಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ ಶಿಷ್ಯ ಸಮೇತರಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತರ ಸಹಯೋಗ, ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ಮಠಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ  ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತ, ಪರಳಿ ಮುಂತಾದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಸಮೀಪದ ಸಿದ್ಧಗಿರಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಹೀಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದುದರಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಶಾಖಾಮಠಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಸಿದ್ಧಗಿರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರ ಸಂದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಈ ಸಿದ್ಧಗಿರಿಮಠವು ರಂಭಾಪುರಿ ಶಾಖಾಮಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರ ಮಹಾಕಾಲ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಬಂದೊದಗಿದ ವಿಪತ್ತನ್ನರಿತ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರು ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಟ್ಟೂರು ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಣಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರ ಆದೇಶದಂತೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಶ್ರೀ ಮಾಯಾದೇವಿಯ ಗರ್ವಪಹರಣವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿಯ ಕರಟಾಸುರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರದವರಿಗೆಲ್ಲ ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಓರಂಗಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾಕತೀಯ ರಾಜವಂಶದ ಗಣಪತಿ ರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಲ್ಯಾಣದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶ್ರೀ ಜಕ್ಕಣಚಾರ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರ ತರುವಾಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಜನ ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪೀಠದಲ್ಲಿಯ ಒಳಭಾಗವು ಅನೇಕ ಕಲಾಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಹಂಪೆಯ ಗುಡಿ ಹೊರಗೆ ನೋಡಬೇಕು, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಮಠದ ಒಳಗೆ ನೋಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಗಾದೆಯ ಮಾತಿನಂತಿದೆ.

ಹೀಗೆ ವಿನೂತನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಣಗೊಂಡ ಕರ್ಣಟಕದ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರನ್ನು ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಈ ಮಂಗಲಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರು, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯರು ದಯಮಾಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಓರಂಗಲ್ ಪುರಿಗಳ ಭೂಪಾಲರೂ ಆಗಮಿಸಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಭುವನೈಕಮಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಸಮ್ಮಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ 120 ಮಠಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೈಭವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಭಕ್ತವೃಂದದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಹಾರಾಜರ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತ ಓರಂಗಲ್ಲ, ಹಂಪೆ, ಕೂಡಲಸಂಗಮ, ಕಪ್ಪತಗುಡ್ಡ, ಹರಪುರಿ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮೋ ಪದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಜೈನ ಧರ್ಮಿಯರು ಇವರಿಂದ ಲಿಂಗದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು 170 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಪಂಡಿತರಿಗೆ ಪಟ್ಟವನ್ನು ವಹಿಸಿ ತಾವು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

Saturday, 24 December 2022

ಸದ್ಗುರುವಿನ ಶ್ರೀ ಪಾದ

*ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ*
**************************

ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ
ಬಿಡಬೇಡ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ || ಪ ||

ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಚಂದನ ಪೂಸಿರುವ ಚಂದದ ಪಾದ 
ದುಷ್ಟತನ ಮೆಟ್ಟಿದ ವಿಶಿಷ್ಟನ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಿಗದಂತ ಸದ್ಗುರುವಿನ  ಪಾದ  || ೧ ||

ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ
ಬಿಡಬೇಡ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ || ಪ ||

ಪಾಪ ಶಾಪಗಳ ಕಳೆಯುವ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಕೋಪ ತಾಪಗಳ ತಣಿಸುವ ಪಾದ 
ದೀನರನ್ನು ಉದ್ದಾರ ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಬಿಡದೇ ಹಿಡಿದವರ ರಕ್ಷಿಸುವ ಪಾದ  || ೨ ||

ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ
ಬಿಡಬೇಡ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ || ಪ ||

ಕಷ್ಟದ ಪರ್ವತವ ದಾಟಿಸೊ ಶ್ರೀಪಾದ 
ನಷ್ಟವ ಪರಿಹರಿಸಿ ಕಾಯುವ ಪಾದ 
ದೃಷ್ಟಿ ಹೀನರಿಗೆ ಬೆಳಕು ಕೊಡುವ ಶ್ರೀಪಾದ
ಸೃಷ್ಟಿಗೊಡೆಯನ ಆ ದಿವ್ಯ ಪಾದ  || ೩ ||

ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ
ಬಿಡಬೇಡ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ || ಪ ||

ಕರುಣಾ ಸಾಗರನ ಸ್ವರ್ಣದ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಶರಣು ಬಂದವರ ರಕ್ಷಿಪ ಪಾದ 
ಧರಣಿಯೊಳಪರೂಪ ಆಗಿಹ ಶ್ರೀಪಾದ 
ಮರಣಕಾಲದಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವ ಪಾದವನು || ೪ ||

ಬಿಡಬೇಡ ದೇವನ ಪಾದಗಳ
ಬಿಡಬೇಡ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ || ಪ ||


Sunday, 11 December 2022

ವೇದ ಹಾಗು ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು.

 

ವೇದಗಳಲ್ಲಿದೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು.

ಈ 12 ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ..

ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ 12 ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಗೆ ಈ 12 ಸೂತ್ರಗಳ ಪಾಲನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ವೇದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಗೆಲುವು ನಿಮ್ಮದೇ ಆಗಿರುತ್ತೆ 

ವೇದಗಳು ಒಬ್ಬರ ಧರ್ಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಭೋಗದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೂಲತತ್ವವೇ ಆನಂದ. ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ದೇವರ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಶಾಶ್ವತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜೀವನವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ವೇದಗಳು.
ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಜನರು ಅನುಸರಿಸುವ 12 ವೇದದಲ್ಲಿನ ಸಲಹೆಗಳು
ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಹ ಸರಳವಾದ ಸಲಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ವೇದಗಳ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಸಲಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಸಂಕಲ್ಪ(Sankalpa)
ಸಂಕಲ್ಪ. ಯಾವುದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಯೇ ತೀರುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನೀವು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀರಿ. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಬೇಕು.
ದೀಕ್ಷಾ(Diskha)

ದೀಕ್ಷಾ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. 

ಅಭ್ಯಾಸ(Practice)
ಅಭ್ಯಾಸ- ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಜಯ ಬೇಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಗತ್ಯ. ಕಲಿಯದೆ ಯಾವೊಂದೂ ಒಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನಗಳ ನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ನೀವು ಗುರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕರಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. 

ಶ್ರದ್ಧೆ
ಶ್ರದ್ಧೆ- ನಿಮ್ಮ ವಿಧಾನಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಢತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಂಚಲಗೊಳಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು ಅಡ್ಡ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗೆಲ್ಲುವ ಛಲ, ಕಲಿಯುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗುರಿಯಿಂದ ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಆಮಿಶದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 

ವೀರ್ಯಾ
ವೀರತ್ವ- ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೇಕು. ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ, ಮುನ್ನುಗ್ಗದೆ ಹೋದರೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರತಿಭೆ, ಕೌಶಲಗಳಿದ್ದರೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. 

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ನಿಮ್ಮ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶ ಜ್ಞಾನ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ  ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ. 

ಸ್ಮೃತಿ
ಸ್ಮೃತಿ- ಇತರರಿಂದ, ಹಾಗು ನಿಮ್ಮ ಗುರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ಹಿಂದಿನ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವುದು ನಿರಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರಜ್ಞಾ
ಪ್ರಜ್ಞೆ- ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಂಗಾಣುವ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರಬೇಕು.

ಸಮಾಧಿ
ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ನೀವು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇರಬೇಕು. ಕಲಿಯುವಾಗ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬಷ್ಟು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇರಬೇಕು. 

ವೈರಾಗ್ಯ
ನಿಮ್ಮ ಭಾವೋದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವವು ಜಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ತಪಃ
ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಗುರಿ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ತಪಸ್ಸೇ ಸರಿ. ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ತಪಸ್ಸು ನಿರಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. 

ಸಮತ್ವಮ್
ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಮಾನತೆ ಕಾಣುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಸೋಲಾದರೂ ಕಲಿತ ವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ

Sunday, 16 August 2020

ವೀರಶೈವ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಪುರುಷರು - 3

 ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಾರಾಧ್ಯ


(ರೇವಣಸಿದ್ಧ)ರು - ಶ್ರೀ ಕೊಲನುಪಾಕದ (ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ) ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶಿವಲಿಂಗದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಾರಾಧ್ಯರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲೂ ಅವತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಏಕಾಕ್ಷರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಏಕವಕ್ತ್ರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರೇಣುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರೇವಣಾರಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವೆಂದು 'ಸುಪ್ರಭೇದಾಗಮಾಂತರ್ಗತ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯ ಪಂಚಮೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕರಣ'ದ ಪುಟ-2ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 'ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ'ದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.


ಅಥ ತ್ರಿಲಿಂಗವಿಷಯೇ ಕುಲ್ಯಪಾಕಾಭಿದೇ ಸ್ಥಲೇ | ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗಾತ್ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ ಸ ರೇಣುಕಃ || (ಸಿ.ಶಿ. 4-1)


ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯ ಈ ಉಕ್ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ಶ್ರೀ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನೇ ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಚಾರ್ಯರು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪೀಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದು ಇಂದು 'ವೀರಸಿಂಹಾಸನ' ಇಲ್ಲವೇ 'ರಂಭಾಪುರೀ ಪೀಠ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕನಾ೯ಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪೀಠದ ಆಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ರೇಣುಕ ಶಾಖಾ ಮತ್ತು ವೀರಗೋತ್ರದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.


ತಸ್ಯೇತಿ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ | ತಥೇತಿ ಪ್ರತಿಸುಶ್ರಾವ ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಗಣನಾಯಕಃ || ತತ್ರ ಸಂತುಷ್ಟಚಿತ್ತಸ್ಯ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಸ್ಯೇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಯೇ | ಕೋಟಿತ್ರಯಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ಯಥಾವಿಧಿ || ತ್ರಿಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ರೂಪೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತಂ ತೇನ ತತ್ಕ್ಷಣೇ | (ಸಿ.ಶಿ.21/30-31)


ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯಲ್ಲಿಯ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರು ವಿಭೀಷಣನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾನುಸಾರವಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರುಕೋಟಿ ಗುರುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.


ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಹತನಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಬಿಡುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾವಣನು-


ನವಕಂ ಕೋಟಿಲಿಂಗಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯಮಿಹ ಸ್ಥಲೇ | ಇತಿ ಸಂಕಲ್ಪಿತಂ ಪೂರ್ವ ಮಯಾತದವಶಿಷ್ಯತೇ || ಕೋಟಿಷಟ್ಕಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಮಯಾ ಸಾಧು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ | ಕೋಟಿತ್ರಯಂ ತು ಲಿಂಗಾನಾಂ ಸ್ಥಾಪನೀಯಮತಸ್ತ್ವಯಾ || (ಸಿ.ಶಿ. 21/24-25)


ಹೇ ತಮ್ಮನಾದ ಪ್ರಿಯ ವಿಭೀಷಣನೇ! ಒಂಭತ್ತು ಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆರು ಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೀನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಅಸುನೀಗಿದನು. ಅಣ್ಣನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಬಹುದಿನಗಳಿಂದ ವಿಭೀಷಣನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನ ಪುಣ್ಯವೇ ಮೂರ್ತಿರೂಪ ತಾಳಿ ಬಂದಂತೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಲಂಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದ ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನರಿತ ವಿಭೀಷಣನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರ ಪಾದಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೂರುಕೋಟಿ ಆಚಾರ್ಯರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಅಭಯ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನಿತ್ತು, ಕೆಲವು ದಿವಸ ಗುಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ದಿವಸ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಯೂ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸಿ ತಾವು ಅವತರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣವಾದೊಡನೆ ಪುನಃ ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ ಅದೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾದರು.


ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮೂರುಕೋಟಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಿಷಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಸಿಂಹಳದ ಜಾಫ್ನಾದಿಂದ 15 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ ಕಿರುಮಲಾಯ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇರುವ ರೇಣುಕಾಶ್ರಮ ಮತ್ತು ರೇಣುಕವನ ಮಠಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ವೀರಶೈವರ ಮನೆತನಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.


ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯ ಆಶ್ರಮದ ಶ್ರೀ ವೇ. ವೀರಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಮಠ ಇವರು 1969ನೇ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ರೇಣುಕಾಶ್ರಮ, ರೇಣುಕವನ ಹಾಗೂ ತಾನಕೇಸಂತುರೈಯಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಗುರು ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ವೀರಶೈವರ ಜೊತೆ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ತಾಮ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರ ಲಿಂಗೋದ್ಭವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸದೆ ಇರಲಾರವು.


ಶ್ರೀಮದ್ರೇವಣಸಿದ್ಧಸ್ಯ ಕುಲ್ಯಪಾಕಪುರೋತ್ತಮೇ | ಸೋಮೇಶಲಿಂಗಾಜ್ಜನನಮಾವಾಸಃ ಕದಲೀಪುರೇ ||


ಎಂಬ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಆಗಮದ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರೇ ಪುನಃ ಕಲಿಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅವತರಿಸಿ, 1400 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವೀರಶೈವರ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಅನಂತಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೇ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ರತ್ನಗರ್ಭ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿಶಂಕರರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುವಂಶ ಕಾವ್ಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪಂಡಿತ ಕಾಶೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವಿರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಣೀವಿಲಾಸ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಶ್ರೀರಂಗಂ ದಿಂದ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ-


ಶ್ರೀಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗಮಸ್ಮೈ ಸದ್ರತ್ನಗರ್ಭಂ ಗಣನಾಯಕಂ ಚ| ಸ ವಿಶ್ವರೂಪಾಯ ಸುಸಿದ್ಧದತ್ತಂ ದತ್ವಾನ್ಯಗಾದೀಚ್ಚಿರಮರ್ಚಯೇತಿ || (ಗುರುವಂಶ ಕಾವ್ಯ 3-33)


ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ಕಾಂಚಿಗೆ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕರೆದು ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಶಿವಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗ ಮತ್ತು ರತ್ಮಗರ್ಭ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಗ್ರಂಥಕಾರರೇ ಸುಸಿದ್ಧದತ್ತಂ ಸುಸಿದ್ಧೇನ ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಮಹಾಯೋಗಿನಾ ದತ್ತಂ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗಮ್ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ 'ಸುಸಿದ್ಧ' ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ರೇವಣಸಿದ್ಧ ಮಹಾಯೋಗಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರಲಿಂಗವು ವೀರಶೈವ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ಧರಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.



ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ಃ



ಶಿವನ ವಾಮದೇವಮುಖ ಸಂಜಾತರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ಶಿವನ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ ವೀರಶೈವ ಮತ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಾನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲೂ ಅವತರಿಸುತ್ತಾ 

ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿವಕ್ತ್ರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದಾರುಕ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಇವರಿಗೆ ಇದ್ದುದಾಗಿ (ಸುಪ್ರಭೇದಾಗಮಾಂತರ್ಗತ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯ ಪಂಚಮೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕರಣ, ಪುಟ-2) (ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ 1/37-39); (ಹಿಂದುತ್ವ, ಪುಟ-695) ಗ್ರಂಥಾಧಾರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪೀಠದ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯರು ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ದಧೀಚಿ ಮಹಷರ್ಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಸಕಲ ಶಿಷ್ಯಸಮೇತರಾದ ಅವರನ್ನು ಕೃತಾರ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ತದ್ವನ್ಮರುಳಸಿದ್ಧಸ್ಯ ವಟಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹತ್ತರೇ |

ಸಿದ್ಧೇಶಲಿಂಗಾಜ್ಜನನಂ ಸ್ಥಾನಮುಜ್ಜಯಿನೀಪುರೇ ||

ಸ್ವಾಯಂಭುವಾಗಮದ ಈ ವಚನಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕಲಿಯುಗದ ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು, ಅಂದು ಮಾಳವ ದೇಶವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾಲ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ವೀರಶೈವ ಧಮರ್ೋಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪೀಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದುವೇ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಕಾಲಕಾಲನಾದ ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿಲರ್ಿಂಗದಿಂದಲೂ, ಭಕ್ತರ ಪಾಪವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ನದಿಯಿಂದಲೂ, ಸದ್ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಈ ಗುರುಪೀಠದಿಂದಲೂ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಈ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೌತಪಾಲ ಮತ್ತು ಭಾನುಮತಿ ಎಂಬ ರಾಜದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಸಾರಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೌತಪಾಲ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗದ ಅಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಲುದ್ಯುಕ್ತನಾದಾಗ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣ, ಸುರಾಪಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜನಿಗೆ ಅರಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ರಾಜದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಾತ್ವಿಕ ಪೂಜಾವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವಗಳಾದ ಅಷ್ಟಾವರಣ, ಪಂಚಾಚಾರ ಮತ್ತು ಷಟ್ಸ್ಥಲಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.

ನಂತರ ಹಿಮಾಲಯದ ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುವ ದಾರುಕವನಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯರನ್ನು ಸಂದಶರ್ಿಸಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೇ 400 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯೋಗಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಯೋಗ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಾದ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯರ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಲ್ಲಿಕಾಜರ್ುನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೂರ್ಯಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯರೊಡನೆ ಧಾಮರ್ಿಕ ಪಯರ್ಾಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಋಷಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತೀ ಪೀಠವೆಂಬ ಮಠವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಗೈಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಈ ಉಪದೇಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು.

ಮುಂದೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ತಮ್ಮ ಅವತಾರದ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ಸಮಯವು ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಶ್ರೀ ಕೇದಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ವೈರಾಗ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಏಕೋರಾಮಾರಾಧ್ಯರನ್ನು ಸಂದಶರ್ಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಈರ್ವರೂ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರೀಕುಂಡಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಆ ಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆಗ ಉಭಯರೂ ಆ ದಿವ್ಯ ವಟುವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮಾನಂದಗೊಂಡರು. ಆಗ ಏಕೋರಾಮರು ಶ್ರೀ ನಂದೀಶ್ವರನೇ ಈ ರೂಪದಿಂದ ಅವತರಿಸಿರುವನು. ಈ ವಟುವಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಮುನಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈತನೇ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸಿ, ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯ ಶುಭಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿ, ಸ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರು ಪುನಃ ವಟಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನರಾದರು. 

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳು ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿ 300 ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ವೀರಶೈವ ಮತವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪೀಠಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಹೀಗೆ ಈ ಪೀಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 200 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಿವಮುನೀಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು 125 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಾಂತಮುನಿಗಳು 70 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಭವಭೂತಿ ಮುನಿಗಳು 100 ವರ್ಷ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಭವಭೂತಿ ಮುನಿಗಳು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳೂ, ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಭೋಜರಾಜ ಹಾಗೂ ಅವನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳಾದ ಕಾಳಿದಾಸಾದಿಗಳಿಂದ ಇವರು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತರುವಾಯ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪೀಠಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಕ್ತಿಮುನಿಗಳು 50 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀಜಗದ್ಗುರು ಶಕ್ತಿಮುನಿಗಳು 200ವರ್ಷ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 40 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಶಾಂತಮುನಿಗಳು 90 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮುಮ್ಮಡಿ ಸಿದ್ಧಮುನಿಗಳು 55 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಸಾಂಬಮುನಿಗಳು 100 ವರ್ಷ, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಇಮ್ಮಡಿ ಶಿವಮುನಿಗಳು 30 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಈಶಾನ್ಯಮುನಿಗಳು 75 ವರ್ಷ ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಸೀನರಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಿದರು.

ಇವರ ತರುವಾಯ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಈ ಪೀಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ 15ನೆಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜೈನಧರ್ಮವು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಜೈನಧರ್ಮದವನಾದ ಶ್ರೀ ವೀರಸೇನ ರಾಜನು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಪಣತೊಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದನು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಶಠೇ ಶಾಠ್ಯಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ಎಂಬ ನೀತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ, ರಾಜನೊಡನೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ವೀರಸೇನ ರಾಜನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.

ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವರು ಈ ತರಹದ ಕಲಹವೇ ಬೇಡವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪರ್ಣಕುಟೀರವನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸಿಕೊಂಡು 70 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಮರುಳಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಜಗದ್ಗುರು ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

ಶ್ರೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠದ ಸ್ಥಳಾಂತರ :

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಭುಮುನಿಗಳು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಜೈನರಾಜರ ಉಪದ್ರವಕ್ಕಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ ಶಿಷ್ಯ ಸಮೇತರಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತರ ಸಹಯೋಗ, ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ಮಠಗಳನ್ನು ನಿಮರ್ಿಸಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತ, ಪರಳಿ ಮುಂತಾದ ಜ್ಯೋತಿಲರ್ಿಂಗಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂದಶರ್ಿಸಿ, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಸಮೀಪದ ಸಿದ್ಧಗಿರಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಯಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಹೀಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದುದರಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಶಾಖಾಮಠಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಸಿದ್ಧಗಿರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರ ಸಂದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಈ ಸಿದ್ಧಗಿರಿಮಠವು ರಂಭಾಪುರಿ ಶಾಖಾಮಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರ ಮಹಾಕಾಲ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಬಂದೊದಗಿದ ವಿಪತ್ತನ್ನರಿತ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರು ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಕನರ್ಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಟ್ಟೂರು ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿಮರ್ಾಣಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರ ಆದೇಶದಂತೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಶ್ರೀ ಮಾಯಾದೇವಿಯ ಗವರ್ಾಪಹರಣವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಪಾರ ಕೀತರ್ಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿಯ ಕರಟಾಸುರನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರದವರಿಗೆಲ್ಲ ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಓರಂಗಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾಕತೀಯ ರಾಜವಂಶದ ಗಣಪತಿ ರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಲ್ಯಾಣದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶ್ರೀ ಜಕ್ಕಣಚಾರ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಧರ್ಮ ಪೀಠವನ್ನು ನಿಮರ್ಾಣಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರ ತರುವಾಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಜನ ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಮೂತರ್ಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಮರುಳಾರಾಧ್ಯರ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪೀಠದಲ್ಲಿಯ ಒಳಭಾಗವು ಅನೇಕ ಕಲಾಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಹಂಪೆಯ ಗುಡಿ ಹೊರಗೆ ನೋಡಬೇಕು, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಮಠದ ಒಳಗೆ ನೋಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಗಾದೆಯ ಮಾತಿನಂತಿದೆ.

ಹೀಗೆ ವಿನೂತನವಾಗಿ ನಿಮರ್ಾಣಗೊಂಡ ಕನರ್ಾಟಕದ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರನ್ನು ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಈ ಮಂಗಲಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇವಣಸಿದ್ಧರು, ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯರು ದಯಮಾಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಓರಂಗಲ್ ಪುರಿಗಳ ಭೂಪಾಲರೂ ಆಗಮಿಸಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಮಪರ್ಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಭುವನೈಕಮಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಸಮ್ಮಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ 120 ಮಠಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೈಭವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಭಕ್ತವೃಂದದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಹಾರಾಜರ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತ ಓರಂಗಲ್ಲ, ಹಂಪೆ, ಕೂಡಲಸಂಗಮ, ಕಪ್ಪತಗುಡ್ಡ, ಹರಪುರಿ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ವೀರಶೈವ ಧಮರ್ೋಪದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಜೈನ ಧಮರ್ೀಯರು ಇವರಿಂದ ಲಿಂಗದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮರುಳಸಿದ್ಧರು 170 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಸದ್ಧರ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಪಂಡಿತರಿಗೆ ಪಟ್ಟವನ್ನು ವಹಿಸಿ ತಾವು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು.

Friday, 14 August 2020

ವೀರಶೈವ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಪುರುಷರು - 2

ವೀರಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ  ಹಿನ್ನಲೆ 


ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮನ ಯಜ್ಞ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಉದಿಸಿದ ವೀರಭದ್ರನು ಸವದತ್ತಿಯ ರೇಣುಕಾದೇವಿಯ ಸಹೋದರ ಸ್ವರೂಪ.ವೀರಭದ್ರ ಎಂಬ ದೈವ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ ವೀರ  ಪುರುಷ ಎಂತಲೂ,ಶಿವನ ವೀರಸೇನಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ವೀರಭದ್ರ.ರುದ್ರ ಹಾಗೂ ಕಾಳಿಕಾದೇವಿಯ ಪುತ್ರ.ಈತನ ಮಡದಿ ಭದ್ರಕಾಳಿ.ಅಂದಹಾಗೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವೀರಭದ್ರದೇವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ರಂಭಾಪುರಿ ಪೀಠದ ವೀರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ.ಪಂಚವಟಿ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ.ಗೊಡಚಿ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ,ಕಾರಟಗಿ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ,ತಡಕೋಡ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ.ರಾಯ್ ಚೋಟಿ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ,ಶಿಂಗಟಾಲೂರಿನ ವೀರಭದ್ರ.ಬೆಳಗಾವಿಯ ವೀರಭದ್ರ.ಯಡೂರ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಹೊಂದಿವೆ.

ಅಹಾ ವೀರಾ; ಆಹ ಹಾ ರುದ್ರ ; 

ನಮ್ಮ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರದೇವರು ಹೇಗಿರ್ದರೆಂದರೆ : 

ಅಯ್ಯಾ ಪ್ರಳಯದುರಿ ಮೂರ್ತಿಗೊಂಡಂತೆ : ಕಿಡಿಯನುಗುಳುವ ಕಣ್ಣು:ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪುಂಡ್ರ; 

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಸೆದೆಲಗು:ರಣಚೂರಿ ಕಠಾರಿ; 

ವೀರಬಾಣ ಹೊಗೆಬಾಡಾ;

ವಜ್ರಬಾಣ ರತ್ನಗತ್ತಿ;ಉರುಲಿನ ಹಗ್ಗ; ಇಂತೀ ಆಯುಧ ಸನ್ನದ್ದನಾಗಿ; ಹೋ ಎಂದು ಕೂಗಿ ಆರ್ಭಟಿಸಿ; ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕು; ; ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು; ಕಮ್ಮನೇ ಕೆಮ್ಮಲು;ಕೆಂಡದುಂಡಿಗಳು ಉರಿದೆದ್ದವಯ್ಯ: 

ಎಂಬ ಈ ವಡಬು ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವೀರಭದ್ರ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇಂಥ ಅನೇಕ ಒಡಬುಗಳನ್ನು ಪುರವಂತರು ಗುಗ್ಗಳಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಂಡರೆ ಮೈರೋಮಾಂಚನಗೊಳ್ಳುವುದು,

ಅಹಹಾ ವೀರಾ, ಅಹಹಾ ಶರಬಾ, ಅಹಹಾ ರುದ್ರ, ಧನಿಕರೆಂದು ಹೇಳುವವರನ್ನು ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗು ಮಾಡಿತಯ್ಯಾ ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆ! ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುವವರನ್ನು ಅಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ ಮಾಡಿತಯ್ಯಾ ಮಾಯೆ! ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜನಗಳನ್ನೂಂಡು ಕೇಕೇ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದವ ನಲ್ಲ ಈ ವೀರಭದ್ರ ತಿಳಿಯೇ ಮರುಳೇ ಖಡೇ ಖಡೇ’ ಎಂದು ವೀರಗಾಸೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರ ಒಡಪುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಉಣಬಡಿಸಿದ ಪುರವಂತರ ಸೇವೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಬುತ 

Ilಬೃಂಗಿ , ಬೃಂಗೀಶ್ವರ II


ಶಿವನ ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ

ಬೃಂಗಿ ಋಷಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಭಕ್ತ. ಸದಾಕಾಲವೂ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಶಕ್ತಿರೂಪಿಣಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ. ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಎಂದೂ ಆರಾಧಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ಪರಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದಮೇಲೆ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬೃಂಗಿಯು, ಒಂದು ದಿನ ಪರಶಿವನನ್ನು ಕಾಣಲು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ.ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ಪಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.

ಬೃಂಗಿ ಕೇವಲ ಪರಶಿವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದ.ಆಗ ಪಾರ್ವತಿಯು, ನೀನು ಸತಿ ಪತಿಗಳಾದ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಕೇವಲ ಶಿವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಲ್ಲದು ಎಂದಳು.ಅದೇಕೋ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲಾರೆ ಎಂದ.

ತಕ್ಷಣವೇ, ಪಾರ್ವತಿಯು ಶಿವನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಈಗ ಶಿವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯ?, ನೋಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದಳು.

ಬೃಂಗಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ದುಂಬಿಯ (ಬೃಂಗ) ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ, ಶಿವನತಲೆಯ ಸುತ್ತಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಹವಾಲು ತಿಳಿಸಿದಳು.ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ಆಗ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದರು.ಆಗ ಬೃಂಗಿಯು ಇಲಿಯ ರೂಪ ತಾಳಿ ಪರಶಿವನ ಕಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪ ಬಂದು, ನಿನಗೆ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಬಂದ ಅಂಶಗಳಾದ ರಕ್ತ, ಮಾಂಸಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗಲಿ ಎಂಬ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು. ತಕ್ಷಣವೇ ಬೃಂಗಿಯ ದೇಹವು ರಕ್ತಮಾಂಸಗಳಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಂಶದಿಂದ ಬಂದ ಮೂಳೆ,ರಕ್ತನಾಳಗನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಹೊಂದಿದ.

ರಕ್ತ ಮಾಂಸಗಳಿಲ್ಲದ ನಿಶ್ಯಕ್ತ ದೇಹ ಅಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು.ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ.

|ಮೂರು ಕಾಲಿನ ಬೃಂಗೀಶ್ವರ |

ಆಗ ಪರಶಿವನು ಬೃಂಗಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಲು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಕಾಲನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ ಬೃಂಗಿಗೆ, 'ಬೃಂಗೀಶ್ವರ' ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ. ಅಂದಿನಿಂದ, ಬೃಂಗಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುವಂತಾಯಿತು.

ಶಿವಾಯಗಳ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಲಿನ ಬೃಂಗಿಯಮೂ ರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವೀರಶೈವ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಪುರುಷರು

ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪುರುಷ /ಆಚಾರ್ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಗೋತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗುರುಪೀಠಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮತ್ತು ಗುರು ಭಕ್ತಿ ತೊರುವುದು ಅದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದೇ ಈ ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಸೂತ್ರ ಎನ್ನುವುದು. ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಸೂತ್ರ ವಿಚಾರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿ ಐದು ಜನ ಮೂಲಪುರುಷರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನರಾದ ಗೋತ್ರಕಾರರು ಅವರವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ (ಸಗೋತ್ರ) ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ತರುವುದು ನಿಷೇಧವು. ಒಂದು ಗೋತ್ರದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಗೋತ್ರದವರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ವೀರಶೈವ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ:-

ಮಂಡ್ಯಾ ತಾಲೂಕು ರಾಯಿಶೆಟ್ಟಿಪುರ ಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಶ 1185 ರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವರಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಗಣಾಚಾರ ಸೂಚಿತ ದಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.1305 ರ ಮರಡಿಪುರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರ, ಬೃಂಗಿನಾಥ ,ಘಂಟಾಕರ್ಣ, ಧಾರುಕ, ರೇಣುಕ, ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಪೀಠಗಳ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರ ಸ್ಮರಣೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಶಿವಸ್ವರೂಪದಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ ಆಗಿದೆ. ಸಕಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಂಗ ಸ್ವರೂಪ ಶಿವದ ವಿಕಸನವೆನಿಸಿದೆ.ಲಿಂಗ ಲಿಂಗದ ಪಂಚಮುಖಗಳು (ಸಧ್ಯೊಜಾತ ,ವಾಮದೇವ, ಅಘೋರ, ತತ್ಪುರುಷ, ಈಶಾನ)ಲಿಂಗದ ಮೂರ್ತಿರೂಪ ಶಿವ ಹೀಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ವರ್ಣನೆಗಳು ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಕಮಂಡಲು, ಮಂತ್ರ, ಪ್ರವರ ಮುಂತಾದವು ಕಾಣಬಹುದು. ಏಕಾಕ್ಷರ ಪ್ರವರದಿಂದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಪ್ರವರವೂ ಅವರಿಗಿದೆ. “ನ” ಕಾರ ಮಂತ್ರ ಬೀಜದಿಂದ “ಯ”ಕಾರ ಮಂತ್ರ ಬೀಜದವರೆಗೆ ನಮಃಶಿವಾಯ ಮಂತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಆಚಾರ್ಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಮಹಾಸೂತ್ರಕ್ಕೆ 12 ಉಪಸೂತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ರ ಹೆಸರನ್ನು ವರಗೊತ್ರ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವೀರ, ನಂದಿ,ಬೃಂಗಿ,ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರೆಂಬ ಐದು ಜನ ಶಿವಗಣರಿಂದ ವೀರಶೈವರು ಉತ್ಪನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

” ಈಶಾನಮುಖಸಂಜಾತಾ ವೀರಶೈವಾ ಮಹೌಜಸಃ| ವೀರೋ ನಂದೀ ತಥಾ ಬೃಂಗೀ ವೃಷಭಃ ಸ್ಕಂದ ಏವ ಚ || ( ಪಾಶುಪತ ತಂತ್ರ) ಅತಿವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಃ ಪೂರ್ವೇ ನಂದ್ಯಾದಿಪ್ರಮಥಾಃ ಸ್ಮತಾಃ| ತತ್ಸಂತತಿಸಮಾಯಾತಾ ವೀರಶೈವಾ ಇತಿ ಶ್ರುತಾಃ|| ( ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ) ಹೀಗೆ ಐವರು ವೀರಶೈವರ ಗೋತ್ರಪುರುಷರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ವಿರಶೈವ ಗೋತ್ರಪುರುಷರ ಪತ್ನಿಯರಾರು? ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ” ಕ್ರೀಯಾಸಾರ” ಮತ್ತು ” ವೀರಶೈವಾನಂದ- ಚಂದ್ರಿಕಾ” “ಲಿಂಗಪುರಾಣ” ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಗಣರ ಪತ್ನಿಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

” ವೀರಭದ್ರೋಮಹಾತೇಜಾ ಹಿಮಕುಂದೇಂದುಸನ್ನಿಭಃ| ಭದ್ರಕಾಳೀಪ್ರೀಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಮಾತೃಣಾಮಭಿರಕ್ಷಕಃ|| ( ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ) ಲಿಂಗಪುರಾಣದ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ “ವೀರ” ಅಥವಾ ” ವೀರಭದ್ರ’ ನೆಂಬ ಶಿವಗಣನಿಗೆ “ಭದ್ರಕಾಳಿ” ಎಂಬ ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡಾ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಭದ್ರಕಾಳಿಯ ಮಂದಿರಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ವೀರಶೈವ ಕ್ರೀಯಾಸಾರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ ಒಂದೆಡೆ ” ಕುಂಡಲಿನೀಸಹಿತಾಯ ನಂದಿಕೇಶ್ವರಾಯ ನಮಃ, ಹ್ಲಾದಿನೀಸಹಿತಾಯ ಭೃಂಗಿಣೇ ನಮಃ, ಭದ್ರಸಹಿತಾಯ ವೃಷಭಾಯ ನಮಃ, ದೇವಯಾನೀಸಹಿತಾಯ ಸ್ಕಂದಾಯ ನಮಃ, (ಕ್ರೀಯಾಸಾರ ಭಾಗ2 ಪುಟ278 O.R.I ಮೈಸೂರು ಪ್ರಕಾಶನ) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂದೀಶ್ವರನಿಗೆ ಕುಂಡಲಿನೀ, ಬೃಂಗಿಗೆ ಹ್ಲಾದಿನೀ, ವೃಷಭನಿಗೆ ಭದ್ರಾ, ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ದೇವಯಾನೀ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀ ಮರಿತೊಂಟದಾರ್ಯರು ವೀರಶೈವನಂದಚಂದ್ರೀಕೆಯ ವಾದಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ನಂದೀಕೇಶ್ವರನಿಗೆ “ಸುಯಶಾ” ಎಂಬ ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳೆಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ವೀರಶೈವ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಭದ್ರಕಾಳಿಯನ್ನು, ನಂದಿಯು ಕುಂಡಲಿನೀ ಅಥವಾ ಸುಯಶಾಳನ್ನೂ, ಬೃಂಗಿಯು ಹ್ಲಾದಿನಿಯನ್ನೂ, ವೃಷಭನು ಭದ್ರಾಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದನು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನೂ ಪತ್ನಿಯರನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ.

” ಅಥ ಯದಿ ಸ್ತ್ರೀಲೋಕಕಾಮೋ ಭವತಿ” ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಿತ್ಯಮುಕ್ತರೂ, ಅನಾದಿಮುಕ್ತರೂ ಆದ ವೀರ,ನಂದಿ, ಬೃಂಗಿ, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರೆಂಬ ಈ ಶಿವಗಣರಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ವಾತಂತ್ತ್ರ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಲೀಲಾ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಸ್ತ್ರೀ ಪರಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವರು ಸಂಸಾರಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಲಾರರು. ಇಂತಹ ಶಿವಗಣರ ಸಂತಾನವೇ ವೀರಶೈವರು. ಆದಕಾರಣ ವೀರಶೈವ ಕೆಲ ಸಮುದಾಯದವರು ಪೂಜಾದಿ ಕ್ರೀಯೆ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೋತ್ರದ ಮೂಲಪುರುಷರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ.

ಗೋತ್ರೊತ್ಪನ್ನರಾದ ವೀರಶೈವರಿಗೆಲ್ಲ ಆದಿಗುರುಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪಂಚ ಗಣಾಧೀಶ್ವರರು

1 ರೇಣುಕಾ 4 ದಾರುಕ 3 ಘಂಟಾಕರ್ಣ 4 ಧೇನುಕರ್ಣ 5 ವಿಶ್ವಕರ್ಣ ಗಣಾಧ್ವೀಶ್ವರರು

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ

1 ರೇಣುಕಾರಾಧ್ಯ 2 ಮುರುಳರಾಧ್ಯ 3 ಏಕೋರಾಮರಾಧ್ಯ 4 ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ 5 ವಿಶ್ವರಾದ್ಯ

ಪಂಚ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರು (ಗೋತ್ರಗಳು)*

1 ವೀರ (ವೀರಭದ್ರ) 2 ನಂದಿ 3 ಭೃಂಗಿ 4 ವೃಷಭ 5 ಸ್ಕಂದ (ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ) ಗೋತ್ರಗಳು

ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಪಂಚ ಸೂತ್ರಗಳು*

1 ಪಡ್ವಿಡಿ ( ಕಾಮಿಕಾಗಮ), 2 ವೃಷ್ಷಿ ( ದೀಪ್ತಾಗಮ), 3 ಲಂಬನ (ವಿಜಯಾಗಮ), 4 ಮುಕ್ತಾ ಗುಚ್ಛ (ರೌರವಾಗಮ) 5 ಪಂಚವರ್ಣ (ಪ್ರೋದ್ಗಿತಾಗಮ), ಸೂತ್ರಗಳು

( ಈ ಮೇಲಿನ 5 ಸೂತ್ರಗಳಿಗೂ ಮತ್ತೆ ಉಪಸೂತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ )

ವೀರಶೈವ ಗ್ರಂಥಗಳಾಧರಿಸಿ…

ನಂದಿ 


ನಂದಿಯು ಈಶ್ವರನ ವಾಹನವಾದ ವೃಷಭ, ಶಿವ ಪ್ರಥಮಗಣಗಳ ಮುಖಂಡ. ಈತನನ್ನು ನಂದೀಶ್ವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ತಾಯಿ ಕಾಮಧೇನು. ಸಹೋದರಿ ನಂದಿನಿ. ಶಾಲಂಕ ಮುನಿಯ ಮಗನಾದ, ಶಿಲೆಯನ್ನು ಆಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲಾದಮುನಿ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ. ಈತನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವ ಆಯೋನಿಜನಾದ ಮಗನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ. ಋಷಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲು ನಂದಿ ಶಿಶುರೂಪದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ.ಎಂದು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ 

ತುಲಾ ತೇ ಕಥಿಕಾ ಹೈಷಾ  ಆದ್ಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯರೂಪಿಣೀ |

ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ೦ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸರ್ವ ಸಿದ್ಧಿದಂ

ಹೈಮ ಮೇವಂ ಶುಭಂ ಕುರ್ಯ ತ್ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಸ೦ಯುತಂ |

ಅಧಃ ಪಾತ್ರ ಸ್ಮರೇದ್ದೇನೀಂ ಗುಣತ್ರಯ ಸಮನ್ವಿತಾಂ

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಕಾಂ ದೇವೀಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಗ್ನಿ  ರೂಪಿಣೀಂ

|| ೧ ||

Thursday, 13 August 2020

ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯಾಂತರ್ಗತಾ ಋಭುಗೀತಾ ಭಾಗ - 12

46 ॥ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ನಿದಾಘಃ –
ಏತದ್ಗ್ರಂಥಂ ಸದಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚಿತ್ತಜಾಡ್ಯಮಕುರ್ವತಃ ।
ಯಾವದ್ದೇಹಂ ಸದಾ ವಿತ್ತೈಃ ಶುಶ್ರೂಷೇತ್ ಪೂಜಯೇದ್ಗುರುಂ ॥ 46.1 ॥
ತತ್ಪೂಜಯೈವ ಸತತಂ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ನಿಶ್ಚಿನು ।
ನಿತ್ಯಂ ಪೂರ್ಣೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸರ್ವದಾ ಶಾಂತವಿಗ್ರಹಃ ॥ 46.2 ॥
ಏತದೇವಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ನಿರ್ಣಯಃ ।
ನಿರಂಕುಶಸ್ವರೂಪೋಽಸ್ಮಿ ಅತಿವರ್ಣಾಶ್ರಮೀ ಭವ ॥ 46.3 ॥
ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಸರ್ವದಾ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ।
ತ್ರಿಯಾಯುಷೈಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೈಶ್ಚ ಕುರ್ವಂತಿ ಚ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಂ ॥ 46.4 ॥
ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಧಾರಿಣಾಮೇವ ಸರ್ವದಾ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ।
ಶಿವಪ್ರಸಾದಸಂಪತ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 46.5 ॥
ಶಿವಪ್ರಸಾದಾದೇತದ್ವೈ ಜ್ಞಾನಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಧ್ರುವಂ ।
ಶಿರೋವ್ರತಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕೇವಲಂ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ॥ 46.6 ॥
ಭಸ್ಮಧಾರಣಮಾತ್ರೇಣ ಜ್ಞಾನಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ।
ಅಹಂ ವತ್ಸರಪರ್ಯಂತಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ॥ 46.7 ॥
ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜಂ ಪ್ರಪನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ತ್ವತ್ತೋ ಲಬ್ಧಾತ್ಮ ನಿರ್ವೃತಿಃ ।
ಸರ್ವಾಧಾರಸ್ವರೂಪೋಽಹಂ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಮಾತ್ರಕಂ ॥ 46.8 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾಹಂ ಸುಲಕ್ಷಣ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಲಕ್ಷಣಪೂರ್ವಕಂ ।
ಆನಂದಾನುಭವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಿಗ್ರಹಃ ॥ 46.9 ॥
ಗುಣರೂಪಾದಿಮುಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಮೈತ್ರ್ಯಾದಿಗುಣಸಂಪನ್ನೋ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಹಂ ಪರೋ ಮಹಾನ್ ॥ 46.10 ॥
ಸಮಾಧಿಮಾನಹಂ ನಿತ್ಯಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇಷು ಸತ್ತಮಃ ।
ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸಮಾಧಿರಿತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ 46.11 ॥
ಪ್ರಾರಬ್ಧಪ್ರತಿಬಂಧಶ್ಚ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇಷು ವಿದ್ಯತೇ ।
ಪ್ರಾರಬ್ಧವಶತೋ ಯದ್ಯತ್ ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ಭುಂಜೇ ಸುಖಂ ವಸ ॥ 46.12 ॥
ದೂಷಣಂ ಭೂಷಣಂ ಚೈವ ಸದಾ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಭವೇತ್ ।
ಸ್ವಸ್ವನಿಶ್ಚಯತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಮುಕ್ತೋಽಹಮಿತಿ ಮನ್ಯತೇ ॥ 46.13 ॥
ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಪರಾ ಗತಿಃ ।
ಏವಂ ನಿಶ್ಚಯವಾನ್ ನಿತ್ಯಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ 46.14 ॥
ಏತದ್ಭೇದಂ ಚ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರಭುಃ ।
ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥವಿಹೀನೋಽಹಮಿಂದ್ರಿಯಾರ್ಥವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ 46.15 ॥
ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗುಣಾತೀತಃ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಭುರೇವಾಹಂ ಸರ್ವಂ ಮಯ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 46.16 ॥
ಅಹಂ ಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಏವಾಸ್ಮಿ ಸಚ್ಚಿದಾಂದವಿಗ್ರಹಃ ।
ಸರ್ವಂ ಭೇದಂ ಸದಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಭೇದಮಪಿ ತ್ಯಜೇತ್ ॥ 46.17 ॥
ಅಜಸ್ರಂ ಭಾವಯನ್ ನಿತ್ಯಂ ವಿದೇಹೋ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ ।
ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಗತ್ಪ್ರಭುಃ ॥ 46.18 ॥
ಅಹಮೇವ ಗುಣಾತೀತಃ ಅಹಮೇವ ಮನೋಮಯಃ ।
ಅಹಂ ಮಯ್ಯೋ ಮನೋಮೇಯಃ ಪ್ರಾಣಮೇಯಃ ಸದಾಮಯಃ ॥ 46.19 ॥
ಸದೃಙ್ಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಭೂತೋಮೃತಮೇವ ಹಿ ।
ಅಹಂ ಸದಾನಂದಧನೋಽವ್ಯಯಃ ಸದಾ ।
ಸ ವೇದಮಯ್ಯೋ ಪ್ರಣವೋಽಹಮೀಶಃ ॥ 46.20 ॥
ಅಪಾಣಿಪಾದೋ ಜವನೋ ಗೃಹೀತಾ
ಅಪಶ್ಯಃ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಾತ್ಮವತ್ ಸರ್ವಮೇವ ।
ಯತ್ತದ್ಭೂತಂ ಯಚ್ಚ ಭವ್ಯೋಽಹಮಾತ್ಮಾ
ಸರ್ವಾತೀತೋ ವರ್ತಮಾನೋಽಹಮೇವ ॥ 46.22 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ
ಜ್ಞಾನೋಪಾಯಭೂತಶಿವವ್ರತನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
47 ॥ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಋಭುಃ –
ನಿದಾಘ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದೃಢೀಕರಣಮಸ್ತು ತೇ ।
ಶಿವಪ್ರಸಾದಪರ್ಯಂತಮೇವಂ ಭಾವಯ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 47.1 ॥
ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಸದಾಶಿವಃ ।
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಮಹಮೇವ ಹಿ ನಿರ್ಗುಣಃ ॥ 47.2 ॥
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚೈತನ್ಯಮಹಮೇವ ಹಿ ನಿಷ್ಕಲಃ ।
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶಾಶ್ವತಃ ॥ 47.3 ॥
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚಿನ್ಮಯಃ ।
ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 47.4 ॥
ಅಹಮೇವ ಜಗತ್ಸಾಕ್ಷೀ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಸದ್ಗುರುಃ ।
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ನಿರ್ಮಲಃ ॥ 47.5 ॥
ಅಹಮೇವಾಹಮೇವೋಕ್ತಃ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶಂಕರಃ ।
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುರಹಮೇವ ಚತುರ್ಮುಖಃ ॥ 47.6 ॥
ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಹಮೇವ ಹ್ಯಹಂ ಸದಾ ।
ಅಹಮೇವ ಹಿ ನಿತ್ಯಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮತ್ಪರಃ ॥ 47.7 ॥
ಅಹಮೇವ ಮನೋರೂಪಂ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶೀತಲಃ ।
ಅಹಮೇವಾಂತರ್ಯಾಮೀ ಚ ಅಹಮೇವ ಪರೇಶ್ವರಃ ॥ 47.8 ॥
ಏವಮುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಭಾವಯಿತ್ವಾ ಸದಾ ಸ್ವಯಂ ।
ದ್ರವ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಚೇನ್ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತು ವಂಚಕೇನ ಗುರುಂ ಪರಂ ॥ 47.9 ॥
ಕುಂಭೀಪಾಕೇ ಸುಘೋರೇ ತು ತಿಷ್ಠತ್ಯೇವ ಹಿ ಕಲ್ಪಕಾನ್ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದಾಘಶ್ಚೋಥಾಯ ಪುತ್ರದಾರಾನ್ ಪ್ರದತ್ತವಾನ್ ॥ 47.10 ॥
ಸ್ವಶರೀರಂ ಚ ಪುತ್ರತ್ವೇ ದತ್ವಾ ಸಾದರಪೂರ್ವಕಂ ।
ಧನಧಾನ್ಯಂ ಚ ವಸ್ತ್ರಾದೀನ್ ದತ್ವಾಽತಿಷ್ಠತ್ ಸಮೀಪತಃ ॥ 47.11 ॥
ಗುರೋಸ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದತ್ವಾ ನಿದಾಘಸ್ತುಷ್ಟವಾನೃಭುಂ ।
ಸಂತುಷ್ಟೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ತವ ಶುಶ್ರೂಷಯಾ ಸದಾ ॥ 47.12 ॥
ಬ್ರಹ್ಮವಿಜ್ಞಾನಮಾಪ್ತೋಽಸಿ ಸುಕೃತಾರ್ಥೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಮಿದಂ ಚೇತಿ ನಿಶ್ಚಯಂ ಕುರು ಸರ್ವದಾ ॥ 47.13 ॥
ನಿಶ್ಚಯಾದಪರೋ ಮೋಕ್ಷೋ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಿನು ।
ನಿಶ್ಚಯಂ ಕಾರಣಂ ಮೋಕ್ಷೋ ನಾನ್ಯತ್ ಕಾರಣಮಸ್ತಿ ವೈ ॥ 47.14 ॥
ಸಕಲಭುವನಸಾರಂ ಸರ್ವವೇದಾಂತಸಾರಂ
ಸಮರಸಗುರುಸಾರಂ ಸರ್ವವೇದಾರ್ಥಸಾರಂ ।
ಸಕಲಭುವನಸಾರಂ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸಾರಂ
ಸಮರಸಜಯಸಾರಂ ಸರ್ವದಾ ಮೋಕ್ಷಸಾರಂ ॥ 47.15 ॥
ಸಕಲಜನನಮೋಕ್ಷಂ ಸರ್ವದಾ ತುರ್ಯಮೋಕ್ಷಂ
ಸಕಲಸುಲಭಮೋಕ್ಷಂ ಸರ್ವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೋಕ್ಷಂ ।
ವಿಷಯರಹಿತಮೋಕ್ಷಂ ವಿತ್ತಸಂಶೋಷಮೋಕ್ಷಂ
ಶ್ರವಣಮನನಮಾತ್ರಾದೇತದತ್ಯಂತಮೋಕ್ಷಂ ॥ 47.16 ॥
ತಚ್ಛುಶ್ರೂಷಾ ಚ ಭವತಃ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಚ ಪ್ರಪೇದಿರೇ ।
ಏವಂ ಸರ್ವವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದಾಘಋಷಿದರ್ಶಿತಂ ।
ಶುಕಾದಯೋ ಮಹಾಂತಸ್ತೇ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಮವಾಪ್ನುವನ್ ॥ 47.17 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿವಜ್ಞಾನಮಿದಂ ಋಭುಸ್ತದಾ
ನಿದಾಘಮಾಹೇತ್ಥಂ ಮುನೀಂದ್ರಮಧ್ಯೇ ।
ಮುದಾ ಹಿ ತೇಽಪಿ ಶ್ರುತಿಶಬ್ದಸಾರಂ
ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹುರತೀವ ಹರ್ಷಾತ್ ॥ 47.18 ॥
ಮುನಯಃ –
ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಭ್ರಾತಾ ಗುರುರಸಿ ವಯಸ್ಯೋಽಥ ಹಿತಕೃತ್
ಅವಿದ್ಯಾಬ್ಧೇಃ ಪಾರಂ ಗಮಯಸಿ ಭವಾನೇವ ಶರಣಂ ।
ಬಲೇನಾಸ್ಮಾನ್ ನೀತ್ವಾ ಮಮ ವಚನಬಲೇನೈವ ಸುಗಮಂ
ಪಥಂ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈವಾರ್ಥೈಃ ಶಿವವಚನತೋಽಸ್ಮಾನ್ ಸುಖಯಸಿ ॥ 47.19 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ
ಋಭುಕೃತಸಂಗ್ರಹೋಪದೇಶವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
48 ॥ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಸ್ಕಂದಃ –
ಜ್ಞಾನಾಂಗಸಾಧನಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಹಿತಂ ।
ಯತ್ ಕೃತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಮಾಪ್ನೋತಿ ತತ್ ಪ್ರಾದಾತ್ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ॥ 48.1 ॥
ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಶೃಣುಷ್ವೈತತ್ ಸಾವಧಾನೇನ ಚೇತಸಾ ।
ಪ್ರಥಮಂ ವೇದಸಂಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕರ್ಮಾಚರಣಮಿಷ್ಯತೇ ॥ 48.2 ॥
ಉಪನೀತೋ ದ್ವಿಜೋ ವಾಪಿ ವೈಶ್ಯಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಏವ ವಾ ।
ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈರ್ಭಸ್ಮಧೃಕ್ ಪೂಯತೇ ತ್ವಘೈಃ ॥ 48.3 ॥
ತ್ರಿಯಾಯುಷೈಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೈಶ್ಚ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಭಸ್ಮನಾಽಽಚರೇತ್ ।
ಲಿಂಗಾರ್ಚನಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾನ್ ಧಾರಯನ್ ಕ್ರಮೈಃ ॥ 48.4 ॥
ಕಂಠೇ ಬಾಹ್ವೋರ್ವಕ್ಷಸೀ ಚ ಮಾಲಾಭಿಃ ಶಿರಸಾ ತಥಾ ।
ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವದ್ಧಾರಯೇತ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾನ್ ಕ್ರಮಶೋ ಮುನೇ ॥ 48.5 ॥
ಏಕಾನನಂ ದ್ವಿವಕ್ತ್ರಂ ವಾ ತ್ರಿವಕ್ತ್ರಂ ಚತುರಾಸ್ಯಕಂ ।
ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ ಚ ಷಟ್ ಸಪ್ತ ತಥಾಷ್ಟದಶಕಂ ನವ ॥ 48.6 ॥
ಏಕಾದಶಂ ದ್ವಾದಶಂ ವಾ ತಥೋರ್ಧ್ವಂ ಧಾರಯೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ।
ಭಸ್ಮಧಾರಣಮಾತ್ರೇಣ ಪ್ರಸೀದತಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 48.7 ॥
ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಾದೇವ ನರೋ ರುದ್ರತ್ವಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।
ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧೃಙ್ಮರ್ತ್ಯೋ ಜ್ಞಾನಾಂಗೀ ಭವತಿ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 48.8 ॥
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯೀ ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠಃ ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾಧರಃ ।
ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತದೇಹೋಽಯಂ ಶ್ರೀರುದ್ರಂ ಪ್ರಜಪನ್ ದ್ವಿಜಃ ॥ 48.9 ॥
ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತಶ್ಚ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೋ ಭವೇನ್ಮುನೇ ।
ಭಸ್ಮಸಂಛನ್ನಸರ್ವಾಂಗೋ ಭಸ್ಮಫಾಲತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಃ ॥ 48.10 ॥
ವೇದಮೌಲಿಜವಾಕ್ಯೇಷು ವಿಚಾರಾಧಿಕೃತೋ ಭವೇತ್ ।
ನಾನ್ಯಪುಂಡ್ರಧರೋ ವಿಪ್ರೋ ಯತಿರ್ವಾ ವಿಪ್ರಸತ್ತಮ ॥ 48.11 ॥
ಶಮಾದಿನಿಯಮೋಪೇತಃ ಕ್ಷಮಾಯುಕ್ತೋಽಪ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಃ ।
ಶಿರೋವ್ರತಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ॥ 48.12 ॥
ಶಿರೋವ್ರತಂ ಚ ವಿಧಿವದ್ಯೈಶ್ಚೀರ್ಣಂ ಮುನಿಸತ್ತಮ ।
ತೇಷಾಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಂ ವದೇತ ಗುರುರಾಸ್ತಿಕಃ ॥ 48.13 ॥
ಶಾಂಭವಾ ಏವ ವೇದೇಷು ನಿಷ್ಠಾ ನಷ್ಟಾಶುಭಾಃ ಪರಂ ।
ಶಿವಪ್ರಸಾದಸಂಪನ್ನೋ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಕಃ ॥ 48.14 ॥
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಪಾಸಕ್ತಃ ಪಂಚಾಕ್ಷರಪರಾಯಣಃ ।
ಸ ಏವ ವೇದವೇದಾಂತಶ್ರವಣೇಽಧಿಕೃತೋ ಭವೇತ್ ॥ 48.15 ॥
ನಾನ್ಯಪುಂಡ್ರಧರೋ ವಿಪ್ರಃ ಕೃತ್ವಾಪಿ ಶ್ರವಣಂ ಬಹು ।
ನೈವ ಲಭ್ಯೇತ ತದ್ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಸಾದೇನ ವಿನೇಶಿತುಃ ॥ 48.16 ॥
ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಶಂಭೋರ್ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ।
ಶಿವಪ್ರಸಾದಹೀನಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ನೈವೋಪಜಾಯತೇ ॥ 48.17 ॥
ಪ್ರಸಾದೇ ಸತಿ ದೇವಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಸ್ಫುರಣಂ ಭವೇತ್ ।
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಾಪಿನಾಂ ತು ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ॥ 48.18 ॥
ಪ್ರಸಾದೋ ಜಾಯತೇ ಶಂಭೋಃ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಪ್ರಸಾದೇ ಸತಿ ದೇವಸ್ಯ ವೇದಾಂತಸ್ಫುರಣಂ ಭವೇತ್ ॥ 48.19 ॥
ತಸ್ಯೈವಾಕಥಿತಾ ಹ್ಯರ್ಥಾಃ ಪ್ರಕಾಶಂತೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾದೇವ ಪಂಚಾಸ್ಯಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕಂ ॥ 48.20 ॥
ತಸ್ಯೈವ ಭವತಿ ಜ್ಞಾನಂ ಶಿವಪ್ರೋಕ್ತಮಿದಂ ಧ್ರುವಂ ।
ಸರ್ವಂ ಶಿವಾತ್ಮಕಂ ಭಾತಿ ಜಗದೇತತ್ ಚರಾಚರಂ ॥ 48.21 ॥
ಸ ಪ್ರಸಾದೋ ಮಹೇಶಸ್ಯ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಶಾಂಭವೋತ್ತಮೈಃ ।
ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನಾದೇವ ಪ್ರಸಾದಃ ಶಾಂಭವೋತ್ತಮೇ ॥ 48.22 ॥
ನಿಯಮಾದ್ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚ ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ।
ಪ್ರಸಾದೋ ಜಾಯತೇ ಶಂಭೋಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶಕಃ ॥ 48.23 ॥
ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸೇನ ಜ್ಞಾನಂ ಸಮ್ಯಕ್ ದೃಢಂ ಭವೇತ್ ।
ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸೇ ತು ಭಸ್ಮಧಾರ್ಯಧಿಕಾರವಾನ್ ॥ 48.24 ॥
ನಕ್ತಾಶನಾರ್ಚನಾದೇವ ಪ್ರೀಯೇತ ಭಗವಾನ್ ಭವಃ ।
ಪ್ರದೋಷಪೂಜನಂ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಪರಂ ॥ 48.25 ॥
ಸೋಮವಾರೇ ನಿಶೀಥೇಷು ಪೂಜನಂ ಪ್ರಿಯಮೀಶಿತುಃ ।
ಭೂತಾಯಾಂ ಭೂತನಾಥಸ್ಯ ಪೂಜನಂ ಪರಮಂ ಪ್ರಿಯಂ ॥ 48.26 ॥
ಶಿವಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರಣಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಮಹತ್ ।
ಜ್ಞಾನಾಂಗಸಾಧನೇಷ್ವೇವಂ ಶಿವಭಕ್ತಾರ್ಚನಂ ಮಹತ್ ॥ 48.27 ॥
ಭಕ್ತಾನಾಮರ್ಚನಾದೇವ ಶಿವಃ ಪ್ರೀತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।
ಇತ್ಯೇತತ್ತಂ ಸಮಾಸೇನ ಜ್ಞಾನಾಂಗಂ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ ।
ಅಕೈತವೇನ ಭಾವೇನ ಶ್ರವಣೀಯೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 48.28 ॥
ಸೂತಃ –
ಯಃ ಕೋಽಪಿ ಪ್ರಸಭಂ ಪ್ರದೋಷಸಮಯೇ ಬಿಲ್ವೀದಲಾಲಂಕೃತಂ
ಲಿಂಗಂ ತುಂಗಮಪಾರಪುಣ್ಯವಿಭವೈಃ ಪಶ್ಯೇದಥಾರ್ಚೇತ ವಾ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಜ್ಯಮವಾಪ್ಯ ಕಾಮಹೃದಯಸ್ತುಷ್ಯೇದಕಾಮೋ ಯದಿ
ಮುಕ್ತಿದ್ವಾರಮಪಾವೃತಂ ಸ ತು ಲಭೇತ್ ಶಂಭೋಃ ಕಟಾಕ್ಷಾಂಕುರೈಃ ॥ 48.29 ॥
ಅಚಲಾತುಲರಾಜಕನ್ಯಕಾಕುಚಲೀಲಾಮಲಬಾಹುಜಾಲಮೀಶಂ ।
ಭಜತಾಮನಲಾಕ್ಷಿಪಾದಪದ್ಮಂ ಭವಲೀಲಂ ನ ಭವೇತ ಚಿತ್ತಬಾಲಂ ॥ 48.30 ॥
ಭಸ್ಮತ್ರಿಪುಂಡ್ರರಚಿತಾಂಗಕಬಾಹುಫಾಲ-
ರುದ್ರಾಕ್ಷಜಾಲಕವಚಾಃ ಶ್ರುತಿಸೂಕ್ತಿಮಾಲಾಃ ।
ವೇದೋರುರತ್ನಪದಕಾಂಕಿತಶಂಭುನಾಮ-
ಲೋಲಾ ಹಿ ಶಾಂಭವವರಾಃ ಪರಿಶೀಲಯಂತಿ ॥ 48.31 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ
ಸ್ಕಂದಕೃತಶಿವವ್ರತೋಪದೇಶವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
49 ॥ ಏಕೋನಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಸ್ಕಂದಃ –
ಪುರಾ ಮಗಧದೇಶೀಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೇದಪಾರಗಃ ।
ಉಚಥ್ಯತನಯೋ ವಾಗ್ಮೀ ವೇದಾರ್ಥಪ್ರವಣೇ ಧೃತಃ ॥ 49.1 ॥
ನಾಮ್ನಾ ಸುದರ್ಶನೋ ವಿಪ್ರಾನ್ ಪಾಠಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಮುತ್ತಮಂ ।
ವೇದಾಂತಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವರ್ಣಾಶ್ರಮರತಃ ಸದಾ ॥ 49.2 ॥
ಮೋಕ್ಷಮಿಚ್ಛೇದಪಿ ಸದಾ ವಿಪ್ರೋಽಪಿ ಚ ಜನಾರ್ದನಾತ್ ।
ವಿಷ್ಣುಪೂಜಾಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಸಂವಸನ್ ॥ 49.3 ॥
ಗೋಪೀಚಂದನಫಾಲೋಸೌ ತುಲಸ್ಯೈವಾರ್ಚಯದ್ಧರಿಂ ।
ಉವಾಸ ನಿಯತಂ ವಿಪ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಧ್ಯಾನಪರಾಯಣಃ ॥ 49.4 ॥
ದಶವರ್ಷಮಿದಂ ತಸ್ಯ ಕೃತ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನಾರ್ದನಃ ।
ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛೋರಾಜುಹಾವೈನಂ ಪುರತೋದ್ಭೂಯ ತಂ ದ್ವಿಜಂ ॥ 49.5 ॥
ವಿಷ್ಣುಃ –
ಔಚಥ್ಯ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ತಪಸ್ಯಭಿರತಃ ಸದಾ ।
ವೃಣು ಕಾಮಂ ದದಾಮ್ಯೇವ ವಿನಾ ಜ್ಞಾನಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ॥ 49.6 ॥
ಸೂತಃ –
ಇತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಗಿರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಪ್ರಃ ಕಿಂಚಿದ್ಭಯಾನ್ವಿತಃ ।
ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಹ ತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಸ್ತುವನ್ನಾರಾಯಣೇತಿ ತಂ ॥ 49.7 ॥
ಸುದರ್ಶನಃ –
ವಿಷ್ಣೋ ಜಿಷ್ಣೋ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರ ।
ತ್ವತ್ಪಾದನಲಿನಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಜ್ಞಾನಾಯಾನರ್ಹಣಃ ಕಿಮು ॥ 49.8 ॥
ಕಿಮನ್ಯೈರ್ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥೈರ್ನಶ್ವರೈರಿಹ ಶಂಖಭೃತ್ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ತದ್ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಾಹ ಸುದರ್ಶನಂ ॥ 49.9 ॥
ವಿಷ್ಣುಃ –
ಸುದರ್ಶನ ಶೃಣುಷ್ವೈತನ್ಮತ್ತೋ ನಾನ್ಯಮನಾ ದ್ವಿಜ ।
ವದಾಮಿ ತೇ ಹಿತಂ ಸತ್ಯಂ ಮಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯಥಾ ತವ ॥ 49.10 ॥
ಮದರ್ಚನೇನ ಧ್ಯಾನೇನ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛಾ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಂ ।
ಮೋಕ್ಷದಾತಾ ಮಹಾದೇವೋ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನದಾಯಕಃ ॥ 49.11 ॥
ತದರ್ಚನೇನ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಸುದರ್ಶನಂ ।
ಸಹಸ್ರಾರಂ ದೈತ್ಯಹಂತೃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತ್ರ್ಯಕ್ಷಪ್ರಪೂಜಯಾ ॥ 49.12 ॥
ತಮಾರಾಧಯ ಯತ್ನೇನ ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ।
ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಸ್ತ್ರಿಯಾಯುಷತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕೈಃ ॥ 49.13 ॥
ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಕೋ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಪಂಚಾಕ್ಷರಾದರಃ ।
ಶಿವಲಿಂಗಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಃ ಪೂಜಯನ್ ಜ್ಞಾನವಾನ್ ಭವ ॥ 49.14 ॥
ವಸನ್ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಸ್ನಾಹಿ ತೀರ್ಥೇ ಚ ಶಾಂಕರೇ ।
ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋ ದೇವಾಃ ಪೂಜಯೈವ ಪಿನಾಕಿನಃ ॥ 49.15 ॥
ಬಲಿನಃ ಶಿವಲಿಂಗಸ್ಯ ಪೂಜಯಾ ವಿಪ್ರಸತ್ತಮ ।
ಯಸ್ಯ ಫಾಲತಲಂ ಮೇಽದ್ಯ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಪರಿಚಿನ್ಹಿತಂ ॥ 49.16 ॥
ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರದೇವಮುನಿಭಿಸ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಭಸ್ಮನಾ ಧೃತಂ ।
ಪಶ್ಯ ವಕ್ಷಸಿ ಬಾಹ್ವೋರ್ಮೇ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾಣಾಂ ಸ್ರಜಂ ಶುಭಾಂ ॥ 49.17 ॥
ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾಸಕ್ತೋ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಪರಾಯಣಃ ।
ತ್ರಿಕಾಲಮರ್ಚಯಾಮೀಶಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈರಹಂ ಶಿವಂ ॥ 49.18 ॥
ಕಮಲಾ ವಿಮಲಾ ನಿತ್ಯಂ ಕೋಮಲೈರ್ಬಿಲ್ವಪಲ್ಲವೈಃ ।
ಪೂಜಯತ್ಯನಿಶಂ ಲಿಂಗೇ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಸುರಾಃ ॥ 49.19 ॥
ಮುನಯೋ ಮನವೋಽಪ್ಯೇವಂ ತಥಾನ್ಯೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ ।
ನೃಪಾಸುರಾಸ್ತಥಾ ದೈತ್ಯಾ ಬಲಿನಃ ಶಿವಪೂಜಯಾ ॥ 49.20 ॥
ಜ್ಞಾನಂ ಮೋಕ್ಷಸ್ತಥಾ ಭಾಗ್ಯಂ ಲಭ್ಯತೇ ಶಂಕರಾರ್ಚನಾತ್ ।
ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಮಪಿ ಭಕ್ತ್ಯೈವ ಸಮಾರಾಧಯ ಶಂಕರಂ ॥ 49.21 ॥
ಪಶವೋ ವಿಷ್ಣುವಿಧಯಸ್ತಥಾನ್ಯೇ ಮುನಯಃ ಸುರಾಃ ।
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪತಿರೀಶಾನಸ್ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಮುಕ್ತಿಭಾಕ್ ॥ 49.22 ॥
ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ।
ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಮುನೇ ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಂ ॥ 49.23 ॥
ಪ್ರಸಾದಜನಕಸ್ತಸ್ಯ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಪಃ ಸದಾ ।
ಪ್ರಸಾದಜನಕಸ್ತಸ್ಯ ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪೋ ದ್ವಿಜ ॥ 49.24 ॥
ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಶಿವಲಿಂಗೈಕಪೂಜನಂ ।
ಪ್ರಸಾದೇ ಶಾಂಭವೇ ಜಾತೇ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತೀ ಕರೇ ಸ್ಥಿತೇ ॥ 49.25 ॥
ತಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೋಚನಂ ಭವಪಾಶತಃ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಬಿಲ್ವೈರ್ಲಿಂಗಸ್ಯ ಪೂಜನಂ ॥ 49.26 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಿವಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ವರ್ತನಂ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವತೀರ್ಥನಿಷೇವಣಂ ॥ 49.27 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಂ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪ್ರದೋಷೇ ಶಿವಪೂಜನಂ ॥ 49.28 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ರುದ್ರಪಂಚಾಕ್ಷರಾವೃತಿಃ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಿವಭಕ್ತಜನಾರ್ಚನಂ ॥ 49.29 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸೋಮೇ ಸಾಯಂತನಾರ್ಚನಂ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತನ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯೈಕಭೋಜನಂ ॥ 49.30 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಅಷ್ಟಮೀಷ್ವರ್ಚನಂ ನಿಶಿ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಚತುರ್ದಶ್ಯರ್ಚನಂ ನಿಶಿ ॥ 49.31 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತನ್ನಾಮ್ನಾಂ ಸ್ಮೃತಿರೇವ ಹಿ ।
ಏತಾವಾನೇನ ಧರ್ಮೋ ಹಿ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಕರೋ ಮಹಾನ್ ॥ 49.32 ॥
ಅನ್ಯದಭ್ಯುದಯಂ ವಿಪ್ರ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಷು ಕೀರ್ತಿತಂ ।
ಧರ್ಮೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮುನಿಭಿಃ ಕಥಿತೋ ಮುನೇ ॥ 49.33 ॥
ಅವಿಮುಕ್ತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಶಿವೋ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ ।
ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾಶೀತಿ ತತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯತೋ ಹೀಶಃ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 49.34 ॥
ತತ್ರೈವಾಮರಣಂ ತಿಷ್ಠೇದಿತಿ ಜಾಬಾಲಿಕೀ ಶ್ರುತಿಃ ।
ತತ್ರ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೇ ಲಿಂಗೇ ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 49.35 ॥
ತತ್ರಾನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭುಕ್ತ್ಯನ್ನಂ ಸಂಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।
ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಮಣಿಕರ್ಣಾಖ್ಯಂ ಮಣಿಕುಂಡಂ ವಿನಿರ್ಮಿತಂ ॥ 49.36 ॥
ಜ್ಞಾನೋದಯೋಽಪಿ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನದಾಯಕಃ ।
ತತ್ರ ಯಾಹಿ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ತತ್ರೈವ ವಸ ವೈ ಮುನೇ ॥ 49.37 ॥
ತತ್ರಾಂತೇ ಮೋಕ್ಷದಂ ಜ್ಞಾನಂ ದದಾತೀಶ್ವರ ಏವ ಹಿ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತೇನ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಯೌ ಕಾಶೀಂ ಹರಿಃ ಸ್ವಯಂ ॥ 49.38 ॥
ಸ್ನಾತ್ವಾ ತೀರ್ಥೇ ಚಕ್ರಸಂಜ್ಞೇ ಜ್ಞಾನವಾಪ್ಯಾಂ ಹರಿದ್ವಿಜಃ ।
ತಂ ದ್ವಿಜಂ ಸ್ನಾಪಯಾಮಾಸ ಭಸ್ಮನಾಪಾದಮಸ್ತಕಂ ॥ 49.39 ॥
ಧೃತತ್ರಿಪುಂಡ್ರರುದ್ರಾಕ್ಷಂ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಚ ಸುದರ್ಶನಂ ।
ಪೂಜಯಚ್ಚಾಥ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಚ ದ್ವಿಜಾನ್ ॥ 49.40 ॥
ಬಿಲ್ವೈರ್ಗಂಧಾಕ್ಷತೈರ್ದೀಪೈರ್ನೈವೇದ್ಯೈಶ್ಚ ಮನೋಹರೈಃ ।
ತುಷ್ಟಾವ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯೈವಂ ಸ ದ್ವಿಜೋ ಮಧುಸೂದನಃ ॥ 49.41 ॥
ಸುದರ್ಶನವಿಷ್ಣೂ –
ಭಜ ಭಜ ಭಸಿತಾನಲೋಜ್ವಲಾಕ್ಷಂ
ಭುಜಗಾಭೋಗಭುಜಂಗಸಂಗಹಸ್ತಂ ।
ಭವಭೀಮಮಹೋಗ್ರರುದ್ರಮೀಡ್ಯಂ
ಭವಭರ್ಜಕತರ್ಜಕಂ ಮಹೈನಸಾಂ ॥ 49.42 ॥
ವೇದಘೋಷಭಟಕಾಟಕಾವಧೃಕ್ ದೇಹದಾಹದಹನಾಮಲ ಕಾಲ ।
ಜೂಟಕೋಟಿಸುಜಟಾತಟಿದುದ್ಯದ್ರಾಗರಂಜಿತಟಿನೀಶಶಿಮೌಲೇ ॥ 49.43 ॥
ಶಂಬರಾಂಕವರಭೂಷ ಪಾಹಿ ಮಾಮಂಬರಾಂತರಚರಸ್ಫುಟವಾಹ ।
ವಾರಿಜಾದ್ಯಘನಘೋಷ ಶಂಕರ ತ್ರಾಹಿ ವಾರಿಜಭವೇಡ್ಯ ಮಹೇಶ ॥ 49.44 ॥
ಮದಗಜವರಕೃತ್ತಿವಾಸ ಶಂಭೋ
ಮಧುಮದನಾಕ್ಷಿಸರೋರುಹಾರ್ಚ್ಯಪಾದ ।
ಯಮಮದದಮನಾಂಧಶಿಕ್ಷ ಶಂಭೋ
ಪುರಹರ ಪಾಹಿ ದಯಾಕಟಾಕ್ಷಸಾರೈಃ ॥ 49.45 ॥
ಅಪಾಂ ಪುಷ್ಪಂ ಮೌಲೌ ಹಿಮಭಯಹರಃ ಫಾಲನಯನಃ
ಜಟಾಜೂಟೇ ಗಂಗಾಽಮ್ಬುಜವಿಕಸನಃ ಸವ್ಯನಯನಃ ।
ಗರಂ ಕಂಠೇ ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಭುವನಗುರೋಃ ಶಂಬರಹರ
ಮತಂಗೋದ್ಯತ್ಕೃತ್ತೇರ್ಭವಹರಣಪಾದಾಬ್ಜಭಜನಂ ॥ 49.46 ॥
ಶ್ರೀಬಿಲ್ವಮೂಲಶಿತಿಕಂಠಮಹೇಶಲಿಂಗಂ
ಬಿಲ್ವಾಂಬುಜೋತ್ತಮವರೈಃ ಪರಿಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ।
ಸ್ತಂಬೇರಮಾಂಗವದನೋತ್ತಮಸಂಗಭಂಗ
ರಾಜದ್ವಿಷಾಂಗಪರಿಸಂಗಮಹೇಶಶಾಂಗಂ ॥ 49.47 ॥
ಯೋ ಗೌರೀರಮಣಾರ್ಚನೋದ್ಯತಮತಿರ್ಭೂಯೋ ಭವೇಚ್ಛಾಂಭವೋ
ಭಕ್ತೋ ಜನ್ಮಪರಂಪರಾಸು ತು ಭವೇನ್ಮುಕ್ತೋಽಥ ಮುಕ್ತ್ಯಂಗನಾ-
ಕಾಂತಸ್ವಾಂತನಿತಾಂತಶಾಂತಹೃದಯೇ ಕಾರ್ತಾಂತವಾರ್ತೋಜ್ಝಿತಃ ।
ವಿಷ್ಣುಬ್ರಹ್ಮಸುರೇಂದ್ರರಂಜಿತಮುಮಾಕಾಂತಾಂಘ್ರಿಪಂಕೇರುಹ-
ಧ್ಯಾನಾನಂದನಿಮಗ್ನಸರ್ವಹೃದಯಃ ಕಿಂಚಿನ್ನ ಜಾನಾತ್ಯಪಿ ॥ 49.48 ॥
ಕಾಮಾರಾತಿಪದಾಂಬುಜಾರ್ಚನರತಃ ಪಾಪಾನುತಾಪಾಧಿಕ-
ವ್ಯಾಪಾರಪ್ರವಣಪ್ರಕೀರ್ಣಮನಸಾ ಪುಣ್ಯೈರಗಣ್ಯೈರಪಿ ।
ನೋ ದೂಯೇತ ವಿಶೇಷಸಂತತಿಮಹಾಸಾರಾನುಕಾರಾದರಾ-
ದಾರಾಗ್ರಾಹಕುಮಾರಮಾರಸುಶರಾದ್ಯಾಘಾತಭೀತೈರಪಿ ॥ 49.49 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ವಿಷ್ಣೂಚಥ್ಯಸಂವಾದೇ
ಶಿವಸ್ಯ ಜ್ಞಾನದಾತೃತ್ವನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಏಕೋನಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
50 ॥ ಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಸ್ಕಂದಃ –
ವಿಷ್ಣುಸ್ತವಾಂತೇ ವಿಪ್ರೋಽಸೌ ಸುದರ್ಶನಸಮಾಹ್ವಯಃ ।
ಸ್ನಾತ್ವಾಽಥ ಮಣಿಕರ್ಣ್ಯಾಂ ಸ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಭೂಷಣಃ ॥ 50.1 ॥
ಸಂಜಪನ್ ಶತರುದ್ರೀಯಂ ಪಂಚಾಕ್ಷರಪರಾಯಣಃ ।
ಸಂಪಾದ್ಯ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಾಣಿ ಕಮಲಾನ್ಯಮಲಾನ್ಯಪಿ ॥ 50.2 ॥
ಗಂಧಾಕ್ಷತೈರ್ಧೂಪದೀಪೈರ್ನೈವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿಧೈರಪಿ ।
ವಿಷ್ಣೂಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ನಿತ್ಯಮಂತರ್ಗೃಹಸ್ಯ ಹಿ ॥ 50.3 ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಚಕಾರಾಸೌ ಲಿಂಗಾನ್ಯಭ್ಯರ್ಚಯಂಸ್ತಥಾ ।
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾವಿಮುಕ್ತೇಶೌ ವೀರೇಶಂ ಚ ತ್ರಿಲೋಚನಂ ॥ 50.4 ॥
ಕೃತ್ತಿವಾಸಂ ವೃದ್ಧಕಾಲೇ ಕೇದಾರಂ ಶೂಲಟಂಕಕಂ ।
ರತ್ನೇಶಂ ಭಾರಭೂತೇಶಂ ಚಂದ್ರೇಶಂ ಸಿದ್ಧಕೇಶ್ವರಂ ॥ 50.5 ॥
ಘಂಟಾಕರ್ಣೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ನಾರದೇಶಂ ಯಮೇಶ್ವರಂ ।
ಪುಲಸ್ತಿಪುಲಹೇಶಂ ಚ ವಿಕರ್ಣೇಶಂ ಫಲೇಶ್ವರಂ ॥ 50.6 ॥
ಕದ್ರುದ್ರೇಶಮಖಂಡೇಶಂ ಕೇತುಮಾಲಿಂ ಗಭಸ್ತಿಕಂ ।
ಯಮುನೇಶಂ ವರ್ಣಕೇಶಂ ಭದ್ರೇಶಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಶಂಕರಂ ॥ 50.7 ॥
ನಂದಿಕೇಶಂ ಚ ರಾಮೇಶಂ ಕರಮರ್ದೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ।
ಆವರ್ದೇಶಂ ಮತಂಗೇಶಂ ವಾಸುಕೀಶಂ ದ್ರುತೀಶ್ವರಂ ॥ 50.8 ॥
ಸೂರ್ಯೇಶಮರ್ಯಮೇಶಂ ಚ ತೂಣೀಶಂ ಗಾಲವೇಶ್ವರಂ ।
ಕಣ್ವಕಾತ್ಯಾಯನೇಶಂ ಚ ಚಂದ್ರಚೂಡೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ॥ 50.9 ॥
ಉದಾವರ್ತೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ತೃಣಜ್ಯೋತೀಶ್ವರಂ ಸದಾ ।
ಕಂಕಣೇಶಂ ತಂಕಣೇಶಂ ಸ್ಕಂದೇಶಂ ತಾರಕೇಶ್ವರಂ ॥ 50.10 ॥
ಜಂಬುಕೇಶಂ ಚ ಜ್ಞಾನೇಶಂ ನಂದೀಶಂ ಗಣಪೇಶ್ವರಂ ।
ಏತಾನ್ಯಂತರ್ಗೃಹೇ ವಿಪ್ರಃ ಪೂಜಯನ್ ಪರಯಾ ಮುದಾ ॥ 50.11 ॥
ಢುಂಢ್ಯಾದಿಗಣಪಾಂಶ್ಚೈವ ಭೈರವಂ ಚಾಪಿ ನಿತ್ಯಶಃ ।
ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾಮನ್ನದಾತ್ರೀಂ ಸಾಕ್ಷಾಲ್ಲೋಕೈಕಮಾತರಂ ॥ 50.12 ॥
ದಂಡಪಾಣಿಂ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಂ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತಸ್ಥಿವಾನ್ ।
ತೀರ್ಥಾನ್ಯನ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಮುನಿರ್ಮಣಿಕರ್ಣ್ಯಾದಿ ಸತ್ತಮ ॥ 50.13 ॥
ಜ್ಞಾನೋದಂ ಸಿದ್ಧಕೂಪಂ ಚ ವೃದ್ಧಕೂಪಂ ಪಿಶಾಚಕಂ ।
ಋಣಮೋಚನತೀರ್ಥಂ ಚ ಗರ್ಗತೀರ್ಥಂ ಮಹತ್ತರಂ ॥ 50.14 ॥
ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸನಿಯಮಂ ವಿಪ್ರೋ ನಿತ್ಯಂ ಪಂಚನದೇ ಹೃದೇ ।
ಕಿರಣಾಂ ಧೂತಪಾಪಾಂ ಚ ಪಂಚಗಂಗಾಮಪಿ ದ್ವಿಜಃ ॥ 50.15 ॥
ಗಂಗಾಂ ಮನೋರಮಾಂ ತುಂಗಾಂ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀಂ ।
ಮುಕ್ತಿಮಂಟಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಸ ಜಪನ್ ಶತರುದ್ರಿಯಂ ॥ 50.16 ॥
ಅಷ್ಟೋತ್ತರಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಜಪನ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಂ ದ್ವಿಜಃ ।
ಪಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೇ ತಥಾ ಕುರ್ವನ್ ಪಂಚಕ್ರೋಶಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ॥ 50.17 ॥
ಅಂತರ್ಗೃಹಾದ್ಬಹಿರ್ದೇಶೇ ಚಕಾರಾವಸಥಂ ತದಾ ।
ಏವಂ ಸಂವಸತಸ್ತಸ್ಯ ಕಾಲೋ ಭೂಯಾನವರ್ತತ ॥ 50.18 ॥
ತತ್ರ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಪೋನಿಷ್ಠಂ ಸುದರ್ಶನಸಮಾಹ್ವಯಂ ।
ವಿಷ್ಣುಸ್ತದಾ ವೈ ತಂ ವಿಪ್ರಂ ಸಮಾಹೂಯ ಶಿವಾರ್ಚಕಂ ॥ 50.19 ॥
ಪುನಃ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ ಮುನಿಸತ್ತಮಂ ।
ವಿಷ್ಣುಃ –
ಭೋಃ ಸುದರ್ಶನವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಶಿವಾರ್ಚನಪರಾಯಣ ।
ಜ್ಞಾನಪಾತ್ರಂ ಭವಾನೇವ ವಿಶ್ವೇಶಕೃಪಯಾಽಧುನಾ ॥ 50.20 ॥
ತ್ವಯಾ ತಪಾಂಸಿ ತಪ್ತಾನಿ ಇಷ್ಟಾ ಯಜ್ಞಾಸ್ತ್ವಯೈವ ಹಿ ।
ಅಧೀತಾಶ್ಚ ತ್ವಯಾ ವೇದಾಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ವಾಸೋ ಯತಸ್ತವ ॥ 50.21 ॥
ಬಹುಭಿರ್ಜನ್ಮಭಿರ್ಯೇನ ಕೃತಂ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹತ್ತಪಃ ।
ತಸ್ಯೈವ ಸಿದ್ಧ್ಯತ್ಯಮಲಾ ಕಾಶೀಯಂ ಮುಕ್ತಿಕಾಶಿಕಾ ॥ 50.22 ॥
ತವ ಭಾಗ್ಯಸ್ಯ ನಾಂತೋಽಸ್ತಿ ಮುನೇ ತ್ವಂ ಭಾಗ್ಯವಾನಸಿ ।
ಕಿಂಚೈಕಂ ತವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿತಮಾತ್ಯಂತಿಕಂ ಶೃಣು ॥ 50.23 ॥
ವಿಶ್ವೇಶಕೃಪಯಾ ತೇಽದ್ಯ ಮುಕ್ತಿರಂತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।
ರುದ್ರಾಕ್ಷನಾಮಪುಣ್ಯಂ ಯತ್ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮುತ್ತಮಂ ॥ 50.24 ॥
ಉಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ವಿಪ್ರ ನಾಮಸಾಹಸ್ರಮೀಶಿತುಃ ।
ತೇನಾರ್ಚಯೇಶಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈರ್ಮನೋಹರೈಃ ॥ 50.25 ॥
ವರ್ಷಮೇಕಂ ನಿರಾಹಾರೋ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪೂಜಯನ್ ಸದಾ ।
ಸಂವತ್ಸರಾಂತೇ ಮುಕ್ತಸ್ತ್ವಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 50.26 ॥
ತ್ವದ್ದೇಹಾಪಗಮೇ ಮಂತ್ರಂ ಪಂಚಾಕ್ಷರಮನುತ್ತಮಂ ।
ದದಾತಿ ದೇವೋ ವಿಶ್ವೇಶಸ್ತೇನ ಮುಕ್ತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 50.27 ॥
ಶೈವೇಭ್ಯಃ ಸನ್ನಜೀವೇಭ್ಯೋ ದದಾತೀಮಂ ಮಹಾಮನುಂ ।
ಸ್ಕಂದಃ –
ಇತಿ ವಿಷ್ಣುವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹ ಹರಿಂ ತದಾ ।
ಸುದರ್ಶನೋ ಯಯಾಚೇತ್ಥಂ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮುತ್ತಮಂ ॥ 50.28 ॥
ಭಗವನ್ ದೈತ್ಯವೃಂದಘ್ನ ವಿಷ್ಣೋ ಜಿಷ್ಣೋ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।
ಸಹಸ್ರನಾಮ್ನಾಂ ಯದ್ದಿವ್ಯಂ ವಿಶ್ವೇಶಸ್ಯಾಶು ತದ್ವದ ॥ 50.29 ॥
ಯೇನ ಜಪ್ತೇನ ದೇವೇಶಃ ಪೂಜಿತೋ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಕೈಃ ।
ದದಾತಿ ಮೋಕ್ಷಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ದೇಹಾಂತೇ ತದ್ವದಾಶು ಮೇ ॥ 50.30 ॥
ತದಾ ವಿಪ್ರವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಮೈ ಚೋಪಾದಿಶತ್ ಸ್ವಯಂ ।
ಸಹಸ್ರನಾಮ್ನಾಂ ದೇವಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ ಸತ್ತಮ ॥ 50.31 ॥
ತೇನ ಸಂಪೂಜ್ಯ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವರ್ಷಮೇಕಮತಂದ್ರಿತಃ ।
ಕೋಮಲಾರಕ್ತಬಿಲ್ವೈಶ್ಚ ಸ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ತುಷ್ಟುವೇ ॥ 50.32 ॥
ಸುದರ್ಶನಃ –
ಆಶೀವಿಷಾಂಗಪರಿಮಂಡಲಕಂಠಭಾಗ-
ರಾಜತ್ಸುಸಾಗರಭವೋಗ್ರವಿಷೋರುಶೋಭ ।
ಫಾಲಸ್ಫುರಜ್ಜ್ವಲನದೀಪ್ತಿವಿದೀಪಿತಾಶಾ-
ಶೋಕಾವಕಾಶ ತಪನಾಕ್ಷ ಮೃಗಾಂಕಮೌಲೇ ॥ 50.33 ॥
ಕ್ರುದ್ಧೋಡುಜಾಯಾಪತಿಧೃತಾರ್ಧಶರೀರಶೋಭ
ಪಾಹ್ಯಾಶು ಶಾಸಿತಮಖಾಂಧಕದಕ್ಷಶತ್ರೋ ।
ಸುತ್ರಾಮವಜ್ರಕರದಂಡವಿಖಂಡಿತೋರು-
ಪಕ್ಷಾದ್ಯಘಕ್ಷಿತಿಧರೋರ್ಧ್ವಶಯಾವ ಶಂಭೋ ॥ 50.34 ॥
ಉತ್ಫುಲ್ಲಹಲ್ಲಕಲಸತ್ಕರವೀರಮಾಲಾ-
ಭ್ರಾಜತ್ಸುಕಂಧರಶರೀರ ಪಿನಾಕಪಾಣೇ ।
ಚಂಚತ್ಸುಚಂದ್ರಕಲಿಕೋತ್ತಮಚಾರುಮೌಲಿಂ
ಲಿಂಗೇ ಕುಲುಂಚಪತಿಮಂಬಿಕಯಾ ಸಮೇತಂ ॥ 50.35 ॥
ಛಾಯಾಧವಾನುಜಲಸಚ್ಛದನೈಃ ಪರಿಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ
ಮುಕ್ತೇನ ಸ್ವಸ್ಯ ಚ ವಿರಾಜಿತವಂಶಕೋಟ್ಯಾ ।
ಸಾಯಂ ಸಂಗವಪುಂಗವೋರುವಹನಂ ಶ್ರೀತುಂಗಲಿಂಗಾರ್ಚಕಃ
ಶಾಂಗಃ ಪಾತಕಸಂಗಭಂಗಚತುರಶ್ಚಾಸಂಗನಿತ್ಯಾಂತರಃ ॥ 50.36 ॥
ಫಾಲಾಕ್ಷಸ್ಫುರದಕ್ಷಿಜಸ್ಫುರದುರುಸ್ಫೂಲಿಂಗದಗ್ಧಾಂಗಕಾ-
ನಂಗೋತ್ತುಂಗಮತಂಗಕೃತ್ತಿವಸನಂ ಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಶಾಂಕರಂ ।
ಅಚ್ಛಾಚ್ಛಾಗವಹಾಂ ಸುರತಾಮೀಕ್ಷಾಶಿನಾಂತೇ ವಿಭೋ
ವೃಷ್ಯಂ ಶಾಂಕರವಾಹನಾಮನಿರತಾಃ ಸೋಮಂ ತಥಾ ವಾಜಿನಂ ॥ 50.37 ॥
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಜನ್ಮವಿನಾಶನಂ ತ್ವಿತಿ ಮುಹುಸ್ತೇ ಜಿಹ್ವಯಾ ಸತ್ತಮಾಃ
ಯೇ ಶಂಭೋಃ ಸಕೃದೇವ ನಾಮನಿರತಾಃ ಶಾಂಗಾಃ ಸ್ವತಃ ಪಾವನಾಃ ॥ 50.38 ॥
ಮೃಗಾಂಕ ಮೌಲಿಮೀಶ್ವರಂ ಮೃಗೇಂದ್ರಶತ್ರುಜತ್ವಚಂ ।
ವಸಾನಮಿಂದುಸಪ್ರಭಂ ಮೃಗಾದ್ಯಬಾಲಸತ್ಕರಂ ।
ಭಜೇ ಮೃಗೇಂದ್ರಸಪ್ರಭಂ  ॥ 50.39 ॥
ಸ್ಕಂದಃ –
ಏವಂ ಸ್ತುವಂತಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಸುದರ್ಶನಮತಂದ್ರಿತಂ ।
ಪ್ರಾಹೇತ್ಥಂ ಶೌರಿಮಾಭಾಷ್ಯ ಶಂಭೋರ್ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧನಂ ॥ 50.40 ॥
ವಿಷ್ಣುಃ –
ಅತ್ರೈವಾಮರಣಂ ವಿಪ್ರ ವಸ ತ್ವಂ ನಿಯತಾಶನಃ ।
ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರಜಪನ್ ಶತರುದ್ರೀಯಮೇವ ಚ ॥ 50.41 ॥
ಅಂತರ್ಗೃಹಾತ್ ಬಹಿಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪೂಜಯಾಶು ಮಹೇಶ್ವರಂ ।
ತವಾಂತೇ ಭೂರಿಕರುಣೋ ಮೋಕ್ಷಂ ದಾಸ್ಯತ್ಯಸಂಶಯಂ ॥ 50.42 ॥
ಸ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹ ವಿಶ್ವೇಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾಹ ಸುದರ್ಶನಂ ।
ಧನ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಲಿಂಗೇಽಪ್ಯನುದಿನಗಲಿತಸ್ವಾಂತರಂಗಾಘಸಂಘಃ
ಪುಂಸಾಂ ವರ್ಯಾದ್ಯಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಮನಿಯಮವರೈರ್ವಿಶ್ವವಂದ್ಯಂ ಪ್ರಭಾತೇ ।
ದತ್ವಾ ಬಿಲ್ವವರಂ ಸದಂಬುಜದಲಂ ಕಿಂಚಿಜ್ಜಲಂ ವಾ ಮುಹುಃ
ಪ್ರಾಪ್ನೋತೀಶ್ವರಪಾದಪಂಕಜಮುಮಾನಾಥಾದ್ಯ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ॥ 50.43 ॥
ಕೋ ವಾ ತ್ವತ್ಸದೃಶೋ ಭವೇದಗಪತಿಪ್ರೇಮೈಕಲಿಂಗಾರ್ಚಕೋ
ಮುಕ್ತಾನಾಂ ಪ್ರವರೋರ್ಧ್ವಕೇಶವಿಲಸಚ್ಛ್ರೀಭಕ್ತಿಬೀಜಾಂಕುರೈಃ ।
ದೇವಾ ವಾಪ್ಯಸುರಾಃ ಸುರಾ ಮುನಿವರಾ ಭಾರಾ ಭುವಃ ಕೇವಲಂ
ವೀರಾ ವಾ ಕರವೀರಪುಷ್ಪವಿಲಸನ್ಮಾಲಾಪ್ರದೇ ನೋ ಸಮಃ ॥ 50.44 ॥
ವನೇ ವಾ ರಾಜ್ಯೇ ವಾಪ್ಯಗಪತಿಸುತಾನಾಯಕಮಹೋ
ಸ್ಫುರಲ್ಲಿಂಗಾರ್ಚಾಯಾಂ ನಿಯಮಮತಭಾವೇನ ಮನಸಾ ।
ಹರಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯ ತ್ರಿಭುವನತೃಣಾಡಂಬರವರ-
ಪ್ರರೂಢೈರ್ಭಾಗ್ಯೈರ್ವಾ ನ ಹಿ ಖಲು ಸ ಸಜ್ಜೇತ ಭುವನೇ ॥ 50.45 ॥
ನ ದಾನೈರ್ಯೋಗೈರ್ವಾ ವಿಧಿವಿಹಿತವರ್ಣಾಶ್ರಮಭರೈಃ
ಅಪಾರೈರ್ವೇದಾಂತಪ್ರತಿವಚನವಾಕ್ಯಾನುಸರಣೈಃ ।
ನ ಮನ್ಯೇಽಹಂ ಸ್ವಾಂತೇ ಭವಭಜನಭಾವೇನ ಮನಸಾ
ಮುಹುರ್ಲಿಂಗಂ ಶಾಂಗಂ ಭಜತಿ ಪರಮಾನಂದಕುಹರಃ ॥ 50.46 ॥
ಶರ್ವಂ ಪರವತನಂದಿನೀಪತಿಮಹಾನಂದಾಂಬುಧೇಃ ಪಾರಗಾ
ರಾಗತ್ಯಾಗಹೃದಾ ವಿರಾಗಪರಮಾ ಭಸ್ಮಾಂಗರಾಗಾದರಾಃ ।
ಮಾರಾಪಾರಶರಾಭಿಘಾತರಹಿತಾ ಧೀರೋರುಧಾರಾರಸೈಃ
ಪಾರಾವಾರಮಹಾಘಸಂಸೃತಿಭರಂ ತೀರ್ಣಾಃ ಶಿವಾಭ್ಯರ್ಚನಾತ್ ॥ 50.47 ॥
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಸುತಂ ಪುರಾಽನ್ತಕಭಯಾದ್ಯೋಽರಕ್ಷದೀಶೋ ಹರಃ
ತತ್ಪಾದಾಂಬುಜರಾಗರಂಜಿತಮನಾ ನಾಪ್ನೋತಿ ಕಿಂ ವಾ ಫಲಂ ।
ತಂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಮಂಜಸಾ ಪ್ರಣಮತಾಮೋಜೋಜಿಮಧ್ಯೇ ಜಯಂ
ಜೇತಾರೋತಪರಾಜಯೋ ಜನಿಜರಾರೋಗೈರ್ವಿಮುಕ್ತಿಂ ಲಭೇತ್ ॥ 50.48 ॥
ಭೂತಾಯಾಂ ಭೂತನಾಥಂ ತ್ವಘಮತಿತಿಲಕಾಕಾರಭಿಲ್ಲೋತ್ಥಶಲ್ಯೈಃ
ಧಾವನ್ ಭಲ್ಲೂಕಪೃಷ್ಠೇ ನಿಶಿ ಕಿಲ ಸುಮಹದ್ವ್ಯಾಘ್ರಭೀತ್ಯಾಽರುರೋಹ ।
ಬಿಲ್ವಂ ನಲ್ವಪ್ರಭಂ ತಚ್ಛದಘನಮಸಕೃತ್ ಪಾತಯಾಮಾಸ ಮೂಲೇ
ನಿದ್ರಾತಂದ್ರೋಜ್ಝಿತೋಽಸೌ ಮೃಗಗಣಕಲನೇ ಮೂಲಲಿಂಗೇಽಥ ಶಾಂಗೇ ॥ 50.49 ॥
ತೇನಾಭೂದ್ಭಗವಾನ್ ಗಣೋತ್ತಮವರೋ ಮುಕ್ತಾಘಸಂಘಸ್ತದಾ
ಚಂಡಾಂಶೋಸ್ತನಯೇನ ಪೂಜಿತಪದಃ ಸಾರೂಪ್ಯಮಾಪೇಶಿತುಃ ।
ಗಂಗಾಚಂದ್ರಕಲಾಕಪರ್ದವಿಲಸತ್ಫಾಲಸ್ಫುಲಿಂಗೋಜ್ಜ್ವಲದ್
ವಾಲನ್ಯಂಕುಕರಾಗ್ರಸಂಗತಮಹಾಶೂಲಾಹಿ ಟಂಕೋದ್ಯತಃ ॥ 50.50 ॥
ಚೈತ್ರೇ ಚಿತ್ರೈಃ ಪಾತಕೈರ್ವಿಪ್ರಮುಕ್ತೋ ವೈಶಾಖೇ ವೈ ದುಃಖಶಾಖಾವಿಮುಕ್ತಃ ।
ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಭವತೇಷಾಢಮಾಸಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಶ್ರಾವಣೇ ಶ್ರಾಂತಿನಾಶಃ ॥ 50.51 ॥
ಭಾದ್ರೇ ಭದ್ರೋ ಭವತೇ ಚಾಶ್ವಿನೇ ವೈ ಅಶ್ವಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಕಾರ್ತಿಕೇ ಕೀರ್ತಿಲಾಭಃ ।
ಮಾರ್ಗೇ ಮುಕ್ತೇರ್ಮಾರ್ಗಮೇತಲ್ಲಭೇತ ಪುಷ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಂ ಮಾಘಕೇ ಚಾಘನಾಶಃ ॥ 50.52 ॥
ಫಲ್ಗು ತ್ವಂಹೋ ಫಾಲ್ಗುನೇ ಮಾಸಿ
ನಶ್ಯೇದೀಶಾರ್ಚಾತೋ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚಲಿಂಗೇ ।
ಏವಂ ತತ್ತನ್ಮಾಸಿ ಪೂಜ್ಯೇಶಲಿಂಗಂ
ಚಿತ್ರೈಃ ಪಾಪೈರ್ವಿಪ್ರಮುಕ್ತೋ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರಃ ॥ 50.53 ॥
ದೂರ್ವಾಂಕುರೈರಭಿನವೈಃ ಶಶಿಧಾಮಚೂಡ-
ಲಿಂಗಾರ್ಚನೇನ ಪರಿಶೇಷಯದಂಕುರಾಣಿ ।
ಸಂಸಾರಘೋರತರರೂಪಕರಾಣಿ ಸದ್ಯಃ
ಮುಕ್ತ್ಯಂಕುರಾಣಿ ಪರಿವರ್ಧಯತೀಹ ಧನ್ಯಃ ॥ 50.54 ॥
ಗೋಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುಕ್ಷೌದ್ರಖಂಡಾಜ್ಯದಧ್ನಾ
ಸನ್ನಾರೇಲೈಃ ಪಾನಸಾಮ್ರಾದಿಸಾರೈಃ ।
ವಿಶ್ವೇಶಾನಂ ಸತ್ಸಿತಾರತ್ನತೋಯೈಃ
ಗಂಧೋದೈರ್ವಾ ಸಿಂಚ್ಯ ದೋಷೈರ್ವಿಮುಕ್ತಃ ॥ 50.55 ॥
ಲಿಂಗಂ ಚಂದನಲೇಪಸಂಗತಮುಮಾಕಾಂತಸ್ಯ ಪಶ್ಯಂತಿ ಯೇ
ತೇ ಸಂಸಾರಭುಜಂಗಭಂಗಪತನಾನಂಗಾಂಗಸಂಗೋಜ್ಝಿತಾಃ ।
ವ್ಯಂಗಂ ಸರ್ವಸಮರ್ಚನಂ ಭಗವತಃ ಸಾಂಗಂ ಭವೇಚ್ಛಾಂಕರಂ
ಶಂಗಾಪಾಂಗಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಲಹರೀ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿರಂ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 50.56 ॥
ಮುರಲಿಸರಲಿರಾಗೈರ್ಮರ್ದಲೈಸ್ತಾಲಶಂಖೈಃ
ಪಟುಪಟಹನಿನಾದಧ್ವಾಂತಸಂಧಾನಘೋಷೈಃ ।
ದುಂದುಭ್ಯಾಘಾತವಾದೈರ್ವರಯುವತಿಮಹಾನೃತ್ತಸಂರಂಭರಂಗೈಃ
ದರ್ಶೇಷ್ವಾದರ್ಶದರ್ಶೋ ಭಗವತಿ ಗಿರಿಜಾನಾಯಕೇ ಮುಕ್ತಿಹೇತುಃ ॥ 50.57 ॥
ಸ್ವಚ್ಛಚ್ಛತ್ರಛವೀನಾಂ ವಿವಿಧಜಿತಮಹಾಚ್ಛಾಯಯಾ ಛನ್ನಮೈಶಂ
ಶೀರ್ಷಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಪಾಪೋ ಭವತಿ ಭವಹರಃ ಪೂಜಕಃ ಶಂಭುಭಕ್ತ್ಯಾ ।
ಚಂಚಚ್ಚಂದ್ರಾಭಕಾಂಡಪ್ರವಿಲಸದಮಲಸ್ವರ್ಣರತ್ನಾಗ್ರಭಾಭಿ-
ರ್ದೀಪ್ಯಚ್ಚಾಮರಕೋಟಿಭಿಃ ಸ್ಫುಟಪಟಘಟಿತೈಶ್ಚಾಕಚಕ್ಯೈಃ ಪತಾಕೈಃ ॥ 50.58 ॥
ಸಂಪಶ್ಯಾರುಣಭೂರುಹೋತ್ತಮಶಿಖಾಸಂಲೇಢಿತಾರಾಗಣಂ
ತಾರಾನಾಥಕಲಾಧರೋರುಸುಮಹಾಲಿಂಗೌಘಸಂಸೇವಿತಂ ।
ಬಿಲ್ವಾನಾಂ ಕುಲಮೇತದತ್ರ ಸುಮಹಾಪಾಪೌಘಸಂಹಾರಕೃತ್
ವಾರಾಣಾಂ ನಿಖಿಲಪ್ರಮೋದಜನಕಂ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೇವಲಂ ॥ 50.59 ॥
ಅನ್ನಂ ಪೋತ್ರಿಮಲಾಯತೇ ಧನರಸಂ ಕೌಲೇಯಮೂತ್ರಾಯತೇ
ಸಂವೇಶೋ ನಿಗಲಾಯತೇ ಮಮ ಸದಾನಂದೋ ಕಂದಾಯತೇ ।
ಶಂಭೋ ತೇ ಸ್ಮರಣಾಂತರಾಯಭರಿತ ಪ್ರಾಣಃ ಕೃಪಾಣಾಯತೇ ॥ 50.60 ॥
ಕಃ ಕಲ್ಪದ್ರುಮುಪೇಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ತಫಲದಂ ತೂಲಾದಿದಾನಕ್ಷಯಂ
ಬಬ್ಬೂಲಂ ಪರಿಸೇವತೇ ಕ್ಷುದಧಿಕೋ ವಾತೂಲದಾನಕ್ಷಮಂ ।
ತದ್ವಚ್ಛಂಕರಕಿಂಕರೋ ವಿಧಿಹರಿಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರಚಂದ್ರಾನಲಾನ್
ಸೇವೇದ್ಯೋ ವಿಧಿವಂಚಿತಃ ಕಲಿಬಲಪ್ರಾಚುರ್ಯತೋ ಮೂಢಧೀಃ ॥ 50.61 ॥
ಸುವರ್ಣಾಂಡೋದ್ಭೂತಸ್ತುತಿಗತಿಸಮರ್ಚ್ಯಾಂಡಜವರ-
ಪ್ರಪಾದಂ ತ್ವಾಂ ಕಶ್ಚಿದ್ ಭಜತಿ ಭುವನೇ ಭಕ್ತಿಪರಮಃ ।
ಮಹಾಚಂಡೋದ್ದಂಡಪ್ರಕಟಿತಭುವಂ ತಾಂಡವಪರಂ
ವಿಭುಂ ಸಂತಂ ನಿತ್ಯಂ ಭಜ ಭಗಣನಾಥಾಮಲಜಟಂ ॥ 50.62 ॥
ಅಜಗವಕರ ವಿಷ್ಣುಬಾಣ ಶಂಭೋ
ದುರಿತಹರಾಂತಕನಾಶ ಪಾಹಿ ಮಾಮನಾಥಂ ।
ಭವದಭಯಪದಾಬ್ಜವರ್ಯಮೇತ
ಮಮ ಚಿತ್ತಸರಸ್ತಟಾನ್ನಯಾತು ಚಾದ್ಯ ॥ 50.63 ॥
ಇತ್ಥಂ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಕಾಶ್ಯಾಂ ಪ್ರಮಥಪತಿಮಗಾತ್ ಪೂಜ್ಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಂ ತಂ
ಕ್ಷಿತಿಸುರವರವರ್ಯಂ ಚಾನುಶಾಸ್ಯೇತ್ಥಮಿಷ್ಟಂ ।
ಸ ಚ ಮುನಿಗಣಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿಂ ತಥಾಂತೇ
ಪ್ರಮಥಪತಿಪದಾಬ್ಜೇ ಲೀನಹೀನಾಂಗಸಂಗಃ ॥ 50.64 ॥
ಸೂತಃ –
ಇತ್ಥಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮುನೀಂದ್ರೋಽಸೌ ಜೈಗೀಷವ್ಯೋಽವದದ್ವಿಭುಂ ।
ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಷಷ್ಠಾಂಶಂ ವೈ ಷಡಾಸ್ಯತಃ ॥ 50.65 ॥
ಜೈಗೀಷವ್ಯಃ –
ಮಾರಮಾರಕಜಾನಂದವಸತೇರ್ಮಹಿಮಾ ಕಥಂ ।
ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಮೇತಚ್ಚ ವದ ಮೇ ಕರುಣಾನಿಧೇ ॥ 50.66 ॥
ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಾಂ ಚಾಪ್ಯಥಾನ್ಯಾನಾಂ ಮಹಿಮಾಂ ವದ ಸದ್ಗುರೋ ।
ಶೂರತಾರಕಸಂಹರ್ತಸ್ತ್ವತ್ತೋ ನಾನ್ಯೋ ಗುರುರ್ಮಮ ॥ 50.67 ॥
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ಮುನೇರ್ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ಕಂದಃ ಪ್ರಾಹಾಥ ತಂ ಮುನಿಂ ।
ಸ್ಕಂದಃ –
ಆಗಾಮಿನ್ಯಂಶಕೇಽಸ್ಮಿಂಸ್ತವ ಹೃದಯಮಹಾನಂದಸಿಂಧೌ ವಿಧೂತ್ಥ-
ಪ್ರಾಚುರ್ಯಪ್ರಕಟೈಃ ಕರೋಪಮಮಹಾಸಪ್ತಮಾಂಶೇ ವಿಶೇಷೇ ।
ನಾಮ್ನಾಂ ಚಾಪಿ ಸಹಸ್ರಕಂ ಭಗವತಃ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೇವಲಂ
ಅಸ್ಯಾನಂದವನಸ್ಯ ಚೈವ ಮಹಿಮಾ ತ್ವಂ ವೈ ಶೃಣುಷ್ವಾದರಾತ್ ॥ 50.68 ॥
ಉಗ್ರೋಂಽಶಃ ಶಶಿಶೇಖರೇಣ ಕಥಿತೋ ವೇದಾಂತಸಾರಾತ್ಮಕಃ
ಷಷ್ಠಃ ಷಣ್ಮುಖಸತ್ತಮಾಯ ಸ ದದೌ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಸೋಽಪ್ಯದಾತ್ ।
ಪುತ್ರಾಯಾತ್ಮಭವಾಯ ತದ್ಭವಹರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭವೇದ್ ಜ್ಞಾನವಿತ್
ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಜನ್ಮಶತಾಯುತಾರ್ಜಿತಮಹಾಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತೋ ಭವೇತ್ ॥ 50.69 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾಂಶಮೇತದ್ ಭವತಾಪಪಾಪಹಂ ಶಿವಾಸ್ಪದಜ್ಞಾನದಮುತ್ತಮಂ ಮಹತ್ ।
ಧ್ಯಾನೇನ ವಿಜ್ಞಾನದಮಾತ್ಮದರ್ಶನಂ ದದಾತಿ ಶಂಭೋಃ ಪದಭಕ್ತಿಭಾವತಃ ॥ 50.70 ॥
ಸೂತಃ –
ಅಧ್ಯಾಯಪಾದಾಧ್ಯಯನೇಽಪಿ ವಿದ್ಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಹೃದಿ ಧ್ಯಾಯತಿ ಬಂಧಮುಕ್ತ್ಯೈ ।
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯತಾಂತಾಯ ಶಮಾನ್ವಿತಾಯ ದದ್ಯಾದ್ಯದದ್ಯಾನ್ನ ವಿಭೇದ್ಯಮೇತತ್ ॥ 50.71 ॥
ಇತ್ಥಂ ಸೂತವಚೋದ್ಯತಮಹಾನಂದೈಕಮೋದಪ್ರಭಾ
ಭಾಸ್ವದ್ಭಾಸ್ಕರಸಪ್ರಭಾ ಮುನಿವರಾಃ ಸಂತುಷ್ಟುವುಸ್ತಂ ತದಾ ।
ವೇದೋದ್ಯದ್ವಚನಾಶಿಷಾ ಪ್ರಹೃಷಿತಾಃ ಸೂತಂ ಜಯೇತ್ಯುಚ್ಚರನ್
ಪ್ಯಾಹೋ ಜಗ್ಮುರತೀವ ಹರ್ಷಿತಹೃದಾ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಂ ವೀಕ್ಷಿತುಂ ॥ 50.72 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಸುದರ್ಶನಸ್ಯ
ಮುಕ್ತಿಲಾಭವರ್ಣನಂ ಅಂಶಶ್ರವಣಫಲನಿರೂಪಣಂ ಚ ನಾಮ ಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
॥ ಶಂಕರಾಖ್ಯಃ ಷಷ್ಠಾಂಶಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

ನರನಾಡಿಗಳು

*ನರನಾಡಿಗಳು ಎಂದರೇನು ?* *ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಏನು ? ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ  *ನರ(nerves) -* *ಮೆದುಳು,ಮೆದುಳು* *ಬಳ್ಳಿ(ಬೆನ್ನು ಹುರಿ) ಮತ್ತು* *ಅ...