ವೀರಶೈವ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಪುರುಷರು

ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪುರುಷ /ಆಚಾರ್ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಗೋತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗುರುಪೀಠಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮತ್ತು ಗುರು ಭಕ್ತಿ ತೊರುವುದು ಅದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದೇ ಈ ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಸೂತ್ರ ಎನ್ನುವುದು. ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಸೂತ್ರ ವಿಚಾರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿ ಐದು ಜನ ಮೂಲಪುರುಷರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನರಾದ ಗೋತ್ರಕಾರರು ಅವರವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ (ಸಗೋತ್ರ) ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ತರುವುದು ನಿಷೇಧವು. ಒಂದು ಗೋತ್ರದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಗೋತ್ರದವರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ವೀರಶೈವ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ:-

ಮಂಡ್ಯಾ ತಾಲೂಕು ರಾಯಿಶೆಟ್ಟಿಪುರ ಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಶ 1185 ರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವರಿಗೆ ವೀರಶೈವ ಗಣಾಚಾರ ಸೂಚಿತ ದಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.1305 ರ ಮರಡಿಪುರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರ, ಬೃಂಗಿನಾಥ ,ಘಂಟಾಕರ್ಣ, ಧಾರುಕ, ರೇಣುಕ, ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಪೀಠಗಳ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರ ಸ್ಮರಣೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಶಿವಸ್ವರೂಪದಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ ಆಗಿದೆ. ಸಕಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಂಗ ಸ್ವರೂಪ ಶಿವದ ವಿಕಸನವೆನಿಸಿದೆ.ಲಿಂಗ ಲಿಂಗದ ಪಂಚಮುಖಗಳು (ಸಧ್ಯೊಜಾತ ,ವಾಮದೇವ, ಅಘೋರ, ತತ್ಪುರುಷ, ಈಶಾನ)ಲಿಂಗದ ಮೂರ್ತಿರೂಪ ಶಿವ ಹೀಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ವರ್ಣನೆಗಳು ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಕಮಂಡಲು, ಮಂತ್ರ, ಪ್ರವರ ಮುಂತಾದವು ಕಾಣಬಹುದು. ಏಕಾಕ್ಷರ ಪ್ರವರದಿಂದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಪ್ರವರವೂ ಅವರಿಗಿದೆ. “ನ” ಕಾರ ಮಂತ್ರ ಬೀಜದಿಂದ “ಯ”ಕಾರ ಮಂತ್ರ ಬೀಜದವರೆಗೆ ನಮಃಶಿವಾಯ ಮಂತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಆಚಾರ್ಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಮಹಾಸೂತ್ರಕ್ಕೆ 12 ಉಪಸೂತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ರ ಹೆಸರನ್ನು ವರಗೊತ್ರ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವೀರ, ನಂದಿ,ಬೃಂಗಿ,ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರೆಂಬ ಐದು ಜನ ಶಿವಗಣರಿಂದ ವೀರಶೈವರು ಉತ್ಪನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

” ಈಶಾನಮುಖಸಂಜಾತಾ ವೀರಶೈವಾ ಮಹೌಜಸಃ| ವೀರೋ ನಂದೀ ತಥಾ ಬೃಂಗೀ ವೃಷಭಃ ಸ್ಕಂದ ಏವ ಚ || ( ಪಾಶುಪತ ತಂತ್ರ) ಅತಿವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಃ ಪೂರ್ವೇ ನಂದ್ಯಾದಿಪ್ರಮಥಾಃ ಸ್ಮತಾಃ| ತತ್ಸಂತತಿಸಮಾಯಾತಾ ವೀರಶೈವಾ ಇತಿ ಶ್ರುತಾಃ|| ( ವೀರಶೈವ ಸದಾಚಾರ ಸಂಗ್ರಹ) ಹೀಗೆ ಐವರು ವೀರಶೈವರ ಗೋತ್ರಪುರುಷರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ವಿರಶೈವ ಗೋತ್ರಪುರುಷರ ಪತ್ನಿಯರಾರು? ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ” ಕ್ರೀಯಾಸಾರ” ಮತ್ತು ” ವೀರಶೈವಾನಂದ- ಚಂದ್ರಿಕಾ” “ಲಿಂಗಪುರಾಣ” ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಗಣರ ಪತ್ನಿಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

” ವೀರಭದ್ರೋಮಹಾತೇಜಾ ಹಿಮಕುಂದೇಂದುಸನ್ನಿಭಃ| ಭದ್ರಕಾಳೀಪ್ರೀಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಮಾತೃಣಾಮಭಿರಕ್ಷಕಃ|| ( ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ) ಲಿಂಗಪುರಾಣದ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ “ವೀರ” ಅಥವಾ ” ವೀರಭದ್ರ’ ನೆಂಬ ಶಿವಗಣನಿಗೆ “ಭದ್ರಕಾಳಿ” ಎಂಬ ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡಾ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಭದ್ರಕಾಳಿಯ ಮಂದಿರಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ವೀರಶೈವ ಕ್ರೀಯಾಸಾರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ ಒಂದೆಡೆ ” ಕುಂಡಲಿನೀಸಹಿತಾಯ ನಂದಿಕೇಶ್ವರಾಯ ನಮಃ, ಹ್ಲಾದಿನೀಸಹಿತಾಯ ಭೃಂಗಿಣೇ ನಮಃ, ಭದ್ರಸಹಿತಾಯ ವೃಷಭಾಯ ನಮಃ, ದೇವಯಾನೀಸಹಿತಾಯ ಸ್ಕಂದಾಯ ನಮಃ, (ಕ್ರೀಯಾಸಾರ ಭಾಗ2 ಪುಟ278 O.R.I ಮೈಸೂರು ಪ್ರಕಾಶನ) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂದೀಶ್ವರನಿಗೆ ಕುಂಡಲಿನೀ, ಬೃಂಗಿಗೆ ಹ್ಲಾದಿನೀ, ವೃಷಭನಿಗೆ ಭದ್ರಾ, ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ದೇವಯಾನೀ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀ ಮರಿತೊಂಟದಾರ್ಯರು ವೀರಶೈವನಂದಚಂದ್ರೀಕೆಯ ವಾದಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ನಂದೀಕೇಶ್ವರನಿಗೆ “ಸುಯಶಾ” ಎಂಬ ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳೆಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ವೀರಶೈವ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಭದ್ರಕಾಳಿಯನ್ನು, ನಂದಿಯು ಕುಂಡಲಿನೀ ಅಥವಾ ಸುಯಶಾಳನ್ನೂ, ಬೃಂಗಿಯು ಹ್ಲಾದಿನಿಯನ್ನೂ, ವೃಷಭನು ಭದ್ರಾಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದನು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನೂ ಪತ್ನಿಯರನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ.

” ಅಥ ಯದಿ ಸ್ತ್ರೀಲೋಕಕಾಮೋ ಭವತಿ” ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಿತ್ಯಮುಕ್ತರೂ, ಅನಾದಿಮುಕ್ತರೂ ಆದ ವೀರ,ನಂದಿ, ಬೃಂಗಿ, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರೆಂಬ ಈ ಶಿವಗಣರಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ವಾತಂತ್ತ್ರ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಲೀಲಾ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಸ್ತ್ರೀ ಪರಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವರು ಸಂಸಾರಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಲಾರರು. ಇಂತಹ ಶಿವಗಣರ ಸಂತಾನವೇ ವೀರಶೈವರು. ಆದಕಾರಣ ವೀರಶೈವ ಕೆಲ ಸಮುದಾಯದವರು ಪೂಜಾದಿ ಕ್ರೀಯೆ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೋತ್ರದ ಮೂಲಪುರುಷರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ.

ಗೋತ್ರೊತ್ಪನ್ನರಾದ ವೀರಶೈವರಿಗೆಲ್ಲ ಆದಿಗುರುಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪಂಚ ಗಣಾಧೀಶ್ವರರು

1 ರೇಣುಕಾ 4 ದಾರುಕ 3 ಘಂಟಾಕರ್ಣ 4 ಧೇನುಕರ್ಣ 5 ವಿಶ್ವಕರ್ಣ ಗಣಾಧ್ವೀಶ್ವರರು

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ

1 ರೇಣುಕಾರಾಧ್ಯ 2 ಮುರುಳರಾಧ್ಯ 3 ಏಕೋರಾಮರಾಧ್ಯ 4 ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ 5 ವಿಶ್ವರಾದ್ಯ

ಪಂಚ ಗೋತ್ರ ಪುರುಷರು (ಗೋತ್ರಗಳು)*

1 ವೀರ (ವೀರಭದ್ರ) 2 ನಂದಿ 3 ಭೃಂಗಿ 4 ವೃಷಭ 5 ಸ್ಕಂದ (ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ) ಗೋತ್ರಗಳು

ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಪಂಚ ಸೂತ್ರಗಳು*

1 ಪಡ್ವಿಡಿ ( ಕಾಮಿಕಾಗಮ), 2 ವೃಷ್ಷಿ ( ದೀಪ್ತಾಗಮ), 3 ಲಂಬನ (ವಿಜಯಾಗಮ), 4 ಮುಕ್ತಾ ಗುಚ್ಛ (ರೌರವಾಗಮ) 5 ಪಂಚವರ್ಣ (ಪ್ರೋದ್ಗಿತಾಗಮ), ಸೂತ್ರಗಳು

( ಈ ಮೇಲಿನ 5 ಸೂತ್ರಗಳಿಗೂ ಮತ್ತೆ ಉಪಸೂತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ )

ವೀರಶೈವ ಗ್ರಂಥಗಳಾಧರಿಸಿ…

ನಂದಿ 

ನಂದಿಯು ಈಶ್ವರನ ವಾಹನವಾದ ವೃಷಭ, ಶಿವ ಪ್ರಥಮಗಣಗಳ ಮುಖಂಡ. ಈತನನ್ನು ನಂದೀಶ್ವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ತಾಯಿ ಕಾಮಧೇನು. ಸಹೋದರಿ ನಂದಿನಿ. ಶಾಲಂಕ ಮುನಿಯ ಮಗನಾದ, ಶಿಲೆಯನ್ನು ಆಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲಾದಮುನಿ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ. ಈತನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವ ಆಯೋನಿಜನಾದ ಮಗನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ. ಋಷಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲು ನಂದಿ ಶಿಶುರೂಪದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ.ಎಂದು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ 

ತುಲಾ ತೇ ಕಥಿಕಾ ಹೈಷಾ  ಆದ್ಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯರೂಪಿಣೀ |

ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ೦ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸರ್ವ ಸಿದ್ಧಿದಂ

ಹೈಮ ಮೇವಂ ಶುಭಂ ಕುರ್ಯ ತ್ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಸ೦ಯುತಂ |

ಅಧಃ ಪಾತ್ರ ಸ್ಮರೇದ್ದೇನೀಂ ಗುಣತ್ರಯ ಸಮನ್ವಿತಾಂ

ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಕಾಂ ದೇವೀಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಗ್ನಿ  ರೂಪಿಣೀಂ

|| ೧ ||