ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯಾಂತರ್ಗತಾ ಋಭುಗೀತಾ ಭಾಗ - 12

46 ॥ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

ನಿದಾಘಃ –

ಏತದ್ಗ್ರಂಥಂ ಸದಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚಿತ್ತಜಾಡ್ಯಮಕುರ್ವತಃ ।

ಯಾವದ್ದೇಹಂ ಸದಾ ವಿತ್ತೈಃ ಶುಶ್ರೂಷೇತ್ ಪೂಜಯೇದ್ಗುರುಂ ॥ 46.1 ॥

ತತ್ಪೂಜಯೈವ ಸತತಂ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ನಿಶ್ಚಿನು ।

ನಿತ್ಯಂ ಪೂರ್ಣೋಽಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸರ್ವದಾ ಶಾಂತವಿಗ್ರಹಃ ॥ 46.2 ॥

ಏತದೇವಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ನಿರ್ಣಯಃ ।

ನಿರಂಕುಶಸ್ವರೂಪೋಽಸ್ಮಿ ಅತಿವರ್ಣಾಶ್ರಮೀ ಭವ ॥ 46.3 ॥

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಸರ್ವದಾ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ।

ತ್ರಿಯಾಯುಷೈಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೈಶ್ಚ ಕುರ್ವಂತಿ ಚ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಂ ॥ 46.4 ॥

ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಧಾರಿಣಾಮೇವ ಸರ್ವದಾ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ।

ಶಿವಪ್ರಸಾದಸಂಪತ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 46.5 ॥

ಶಿವಪ್ರಸಾದಾದೇತದ್ವೈ ಜ್ಞಾನಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಧ್ರುವಂ ।

ಶಿರೋವ್ರತಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕೇವಲಂ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ॥ 46.6 ॥

ಭಸ್ಮಧಾರಣಮಾತ್ರೇಣ ಜ್ಞಾನಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ಅಹಂ ವತ್ಸರಪರ್ಯಂತಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈ ಭಸ್ಮಧಾರಣಂ ॥ 46.7 ॥

ತ್ವತ್ಪಾದಾಬ್ಜಂ ಪ್ರಪನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ತ್ವತ್ತೋ ಲಬ್ಧಾತ್ಮ ನಿರ್ವೃತಿಃ ।

ಸರ್ವಾಧಾರಸ್ವರೂಪೋಽಹಂ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಮಾತ್ರಕಂ ॥ 46.8 ॥

ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾಹಂ ಸುಲಕ್ಷಣ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಲಕ್ಷಣಪೂರ್ವಕಂ ।

ಆನಂದಾನುಭವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಿಗ್ರಹಃ ॥ 46.9 ॥

ಗುಣರೂಪಾದಿಮುಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।

ಮೈತ್ರ್ಯಾದಿಗುಣಸಂಪನ್ನೋ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಹಂ ಪರೋ ಮಹಾನ್ ॥ 46.10 ॥

ಸಮಾಧಿಮಾನಹಂ ನಿತ್ಯಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇಷು ಸತ್ತಮಃ ।

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ ನಿತ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸಮಾಧಿರಿತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ 46.11 ॥

ಪ್ರಾರಬ್ಧಪ್ರತಿಬಂಧಶ್ಚ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇಷು ವಿದ್ಯತೇ ।

ಪ್ರಾರಬ್ಧವಶತೋ ಯದ್ಯತ್ ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ಭುಂಜೇ ಸುಖಂ ವಸ ॥ 46.12 ॥

ದೂಷಣಂ ಭೂಷಣಂ ಚೈವ ಸದಾ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಭವೇತ್ ।

ಸ್ವಸ್ವನಿಶ್ಚಯತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಮುಕ್ತೋಽಹಮಿತಿ ಮನ್ಯತೇ ॥ 46.13 ॥

ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಪರಾ ಗತಿಃ ।

ಏವಂ ನಿಶ್ಚಯವಾನ್ ನಿತ್ಯಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೇತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ 46.14 ॥

ಏತದ್ಭೇದಂ ಚ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರಭುಃ ।

ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥವಿಹೀನೋಽಹಮಿಂದ್ರಿಯಾರ್ಥವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ 46.15 ॥

ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗುಣಾತೀತಃ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯವಿವರ್ಜಿತಃ ।

ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಭುರೇವಾಹಂ ಸರ್ವಂ ಮಯ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 46.16 ॥

ಅಹಂ ಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಏವಾಸ್ಮಿ ಸಚ್ಚಿದಾಂದವಿಗ್ರಹಃ ।

ಸರ್ವಂ ಭೇದಂ ಸದಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಭೇದಮಪಿ ತ್ಯಜೇತ್ ॥ 46.17 ॥

ಅಜಸ್ರಂ ಭಾವಯನ್ ನಿತ್ಯಂ ವಿದೇಹೋ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ ।

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಗತ್ಪ್ರಭುಃ ॥ 46.18 ॥

ಅಹಮೇವ ಗುಣಾತೀತಃ ಅಹಮೇವ ಮನೋಮಯಃ ।

ಅಹಂ ಮಯ್ಯೋ ಮನೋಮೇಯಃ ಪ್ರಾಣಮೇಯಃ ಸದಾಮಯಃ ॥ 46.19 ॥

ಸದೃಙ್ಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಭೂತೋಮೃತಮೇವ ಹಿ ।

ಅಹಂ ಸದಾನಂದಧನೋಽವ್ಯಯಃ ಸದಾ ।

ಸ ವೇದಮಯ್ಯೋ ಪ್ರಣವೋಽಹಮೀಶಃ ॥ 46.20 ॥

ಅಪಾಣಿಪಾದೋ ಜವನೋ ಗೃಹೀತಾ

ಅಪಶ್ಯಃ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಾತ್ಮವತ್ ಸರ್ವಮೇವ ।

ಯತ್ತದ್ಭೂತಂ ಯಚ್ಚ ಭವ್ಯೋಽಹಮಾತ್ಮಾ

ಸರ್ವಾತೀತೋ ವರ್ತಮಾನೋಽಹಮೇವ ॥ 46.22 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ

ಜ್ಞಾನೋಪಾಯಭೂತಶಿವವ್ರತನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

47 ॥ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

ಋಭುಃ –

ನಿದಾಘ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದೃಢೀಕರಣಮಸ್ತು ತೇ ।

ಶಿವಪ್ರಸಾದಪರ್ಯಂತಮೇವಂ ಭಾವಯ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 47.1 ॥

ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಸದಾಶಿವಃ ।

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಮಹಮೇವ ಹಿ ನಿರ್ಗುಣಃ ॥ 47.2 ॥

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚೈತನ್ಯಮಹಮೇವ ಹಿ ನಿಷ್ಕಲಃ ।

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶಾಶ್ವತಃ ॥ 47.3 ॥

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಚಿನ್ಮಯಃ ।

ಅಹಮೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಅಹಮೇವ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 47.4 ॥

ಅಹಮೇವ ಜಗತ್ಸಾಕ್ಷೀ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಸದ್ಗುರುಃ ।

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ನಿರ್ಮಲಃ ॥ 47.5 ॥

ಅಹಮೇವಾಹಮೇವೋಕ್ತಃ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶಂಕರಃ ।

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುರಹಮೇವ ಚತುರ್ಮುಖಃ ॥ 47.6 ॥

ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಹಮೇವ ಹ್ಯಹಂ ಸದಾ ।

ಅಹಮೇವ ಹಿ ನಿತ್ಯಾತ್ಮಾ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಮತ್ಪರಃ ॥ 47.7 ॥

ಅಹಮೇವ ಮನೋರೂಪಂ ಅಹಮೇವ ಹಿ ಶೀತಲಃ ।

ಅಹಮೇವಾಂತರ್ಯಾಮೀ ಚ ಅಹಮೇವ ಪರೇಶ್ವರಃ ॥ 47.8 ॥

ಏವಮುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಭಾವಯಿತ್ವಾ ಸದಾ ಸ್ವಯಂ ।

ದ್ರವ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಚೇನ್ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತು ವಂಚಕೇನ ಗುರುಂ ಪರಂ ॥ 47.9 ॥

ಕುಂಭೀಪಾಕೇ ಸುಘೋರೇ ತು ತಿಷ್ಠತ್ಯೇವ ಹಿ ಕಲ್ಪಕಾನ್ ।

ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದಾಘಶ್ಚೋಥಾಯ ಪುತ್ರದಾರಾನ್ ಪ್ರದತ್ತವಾನ್ ॥ 47.10 ॥

ಸ್ವಶರೀರಂ ಚ ಪುತ್ರತ್ವೇ ದತ್ವಾ ಸಾದರಪೂರ್ವಕಂ ।

ಧನಧಾನ್ಯಂ ಚ ವಸ್ತ್ರಾದೀನ್ ದತ್ವಾಽತಿಷ್ಠತ್ ಸಮೀಪತಃ ॥ 47.11 ॥

ಗುರೋಸ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದತ್ವಾ ನಿದಾಘಸ್ತುಷ್ಟವಾನೃಭುಂ ।

ಸಂತುಷ್ಟೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ತವ ಶುಶ್ರೂಷಯಾ ಸದಾ ॥ 47.12 ॥

ಬ್ರಹ್ಮವಿಜ್ಞಾನಮಾಪ್ತೋಽಸಿ ಸುಕೃತಾರ್ಥೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।

ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಮಿದಂ ಚೇತಿ ನಿಶ್ಚಯಂ ಕುರು ಸರ್ವದಾ ॥ 47.13 ॥

ನಿಶ್ಚಯಾದಪರೋ ಮೋಕ್ಷೋ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಿನು ।

ನಿಶ್ಚಯಂ ಕಾರಣಂ ಮೋಕ್ಷೋ ನಾನ್ಯತ್ ಕಾರಣಮಸ್ತಿ ವೈ ॥ 47.14 ॥

ಸಕಲಭುವನಸಾರಂ ಸರ್ವವೇದಾಂತಸಾರಂ

ಸಮರಸಗುರುಸಾರಂ ಸರ್ವವೇದಾರ್ಥಸಾರಂ ।

ಸಕಲಭುವನಸಾರಂ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸಾರಂ

ಸಮರಸಜಯಸಾರಂ ಸರ್ವದಾ ಮೋಕ್ಷಸಾರಂ ॥ 47.15 ॥

ಸಕಲಜನನಮೋಕ್ಷಂ ಸರ್ವದಾ ತುರ್ಯಮೋಕ್ಷಂ

ಸಕಲಸುಲಭಮೋಕ್ಷಂ ಸರ್ವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮೋಕ್ಷಂ ।

ವಿಷಯರಹಿತಮೋಕ್ಷಂ ವಿತ್ತಸಂಶೋಷಮೋಕ್ಷಂ

ಶ್ರವಣಮನನಮಾತ್ರಾದೇತದತ್ಯಂತಮೋಕ್ಷಂ ॥ 47.16 ॥

ತಚ್ಛುಶ್ರೂಷಾ ಚ ಭವತಃ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಚ ಪ್ರಪೇದಿರೇ ।

ಏವಂ ಸರ್ವವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿದಾಘಋಷಿದರ್ಶಿತಂ ।

ಶುಕಾದಯೋ ಮಹಾಂತಸ್ತೇ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಮವಾಪ್ನುವನ್ ॥ 47.17 ॥

ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿವಜ್ಞಾನಮಿದಂ ಋಭುಸ್ತದಾ

ನಿದಾಘಮಾಹೇತ್ಥಂ ಮುನೀಂದ್ರಮಧ್ಯೇ ।

ಮುದಾ ಹಿ ತೇಽಪಿ ಶ್ರುತಿಶಬ್ದಸಾರಂ

ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹುರತೀವ ಹರ್ಷಾತ್ ॥ 47.18 ॥

ಮುನಯಃ –

ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಭ್ರಾತಾ ಗುರುರಸಿ ವಯಸ್ಯೋಽಥ ಹಿತಕೃತ್

ಅವಿದ್ಯಾಬ್ಧೇಃ ಪಾರಂ ಗಮಯಸಿ ಭವಾನೇವ ಶರಣಂ ।

ಬಲೇನಾಸ್ಮಾನ್ ನೀತ್ವಾ ಮಮ ವಚನಬಲೇನೈವ ಸುಗಮಂ

ಪಥಂ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈವಾರ್ಥೈಃ ಶಿವವಚನತೋಽಸ್ಮಾನ್ ಸುಖಯಸಿ ॥ 47.19 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ

ಋಭುಕೃತಸಂಗ್ರಹೋಪದೇಶವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

48 ॥ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

ಸ್ಕಂದಃ –

ಜ್ಞಾನಾಂಗಸಾಧನಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಹಿತಂ ।

ಯತ್ ಕೃತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಮಾಪ್ನೋತಿ ತತ್ ಪ್ರಾದಾತ್ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ॥ 48.1 ॥

ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಶೃಣುಷ್ವೈತತ್ ಸಾವಧಾನೇನ ಚೇತಸಾ ।

ಪ್ರಥಮಂ ವೇದಸಂಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕರ್ಮಾಚರಣಮಿಷ್ಯತೇ ॥ 48.2 ॥

ಉಪನೀತೋ ದ್ವಿಜೋ ವಾಪಿ ವೈಶ್ಯಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಏವ ವಾ ।

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈರ್ಭಸ್ಮಧೃಕ್ ಪೂಯತೇ ತ್ವಘೈಃ ॥ 48.3 ॥

ತ್ರಿಯಾಯುಷೈಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೈಶ್ಚ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಭಸ್ಮನಾಽಽಚರೇತ್ ।

ಲಿಂಗಾರ್ಚನಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾನ್ ಧಾರಯನ್ ಕ್ರಮೈಃ ॥ 48.4 ॥

ಕಂಠೇ ಬಾಹ್ವೋರ್ವಕ್ಷಸೀ ಚ ಮಾಲಾಭಿಃ ಶಿರಸಾ ತಥಾ ।

ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವದ್ಧಾರಯೇತ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾನ್ ಕ್ರಮಶೋ ಮುನೇ ॥ 48.5 ॥

ಏಕಾನನಂ ದ್ವಿವಕ್ತ್ರಂ ವಾ ತ್ರಿವಕ್ತ್ರಂ ಚತುರಾಸ್ಯಕಂ ।

ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ ಚ ಷಟ್ ಸಪ್ತ ತಥಾಷ್ಟದಶಕಂ ನವ ॥ 48.6 ॥

ಏಕಾದಶಂ ದ್ವಾದಶಂ ವಾ ತಥೋರ್ಧ್ವಂ ಧಾರಯೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ।

ಭಸ್ಮಧಾರಣಮಾತ್ರೇಣ ಪ್ರಸೀದತಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 48.7 ॥

ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಾದೇವ ನರೋ ರುದ್ರತ್ವಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।

ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧೃಙ್ಮರ್ತ್ಯೋ ಜ್ಞಾನಾಂಗೀ ಭವತಿ ಪ್ರಿಯಃ ॥ 48.8 ॥

ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯೀ ಭಸ್ಮನಿಷ್ಠಃ ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾಧರಃ ।

ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತದೇಹೋಽಯಂ ಶ್ರೀರುದ್ರಂ ಪ್ರಜಪನ್ ದ್ವಿಜಃ ॥ 48.9 ॥

ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತಶ್ಚ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೋ ಭವೇನ್ಮುನೇ ।

ಭಸ್ಮಸಂಛನ್ನಸರ್ವಾಂಗೋ ಭಸ್ಮಫಾಲತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಃ ॥ 48.10 ॥

ವೇದಮೌಲಿಜವಾಕ್ಯೇಷು ವಿಚಾರಾಧಿಕೃತೋ ಭವೇತ್ ।

ನಾನ್ಯಪುಂಡ್ರಧರೋ ವಿಪ್ರೋ ಯತಿರ್ವಾ ವಿಪ್ರಸತ್ತಮ ॥ 48.11 ॥

ಶಮಾದಿನಿಯಮೋಪೇತಃ ಕ್ಷಮಾಯುಕ್ತೋಽಪ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಃ ।

ಶಿರೋವ್ರತಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ॥ 48.12 ॥

ಶಿರೋವ್ರತಂ ಚ ವಿಧಿವದ್ಯೈಶ್ಚೀರ್ಣಂ ಮುನಿಸತ್ತಮ ।

ತೇಷಾಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಂ ವದೇತ ಗುರುರಾಸ್ತಿಕಃ ॥ 48.13 ॥

ಶಾಂಭವಾ ಏವ ವೇದೇಷು ನಿಷ್ಠಾ ನಷ್ಟಾಶುಭಾಃ ಪರಂ ।

ಶಿವಪ್ರಸಾದಸಂಪನ್ನೋ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಕಃ ॥ 48.14 ॥

ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಪಾಸಕ್ತಃ ಪಂಚಾಕ್ಷರಪರಾಯಣಃ ।

ಸ ಏವ ವೇದವೇದಾಂತಶ್ರವಣೇಽಧಿಕೃತೋ ಭವೇತ್ ॥ 48.15 ॥

ನಾನ್ಯಪುಂಡ್ರಧರೋ ವಿಪ್ರಃ ಕೃತ್ವಾಪಿ ಶ್ರವಣಂ ಬಹು ।

ನೈವ ಲಭ್ಯೇತ ತದ್ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಸಾದೇನ ವಿನೇಶಿತುಃ ॥ 48.16 ॥

ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಶಂಭೋರ್ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ।

ಶಿವಪ್ರಸಾದಹೀನಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ನೈವೋಪಜಾಯತೇ ॥ 48.17 ॥

ಪ್ರಸಾದೇ ಸತಿ ದೇವಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಸ್ಫುರಣಂ ಭವೇತ್ ।

ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಾಪಿನಾಂ ತು ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ॥ 48.18 ॥

ಪ್ರಸಾದೋ ಜಾಯತೇ ಶಂಭೋಃ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಃ ।

ಪ್ರಸಾದೇ ಸತಿ ದೇವಸ್ಯ ವೇದಾಂತಸ್ಫುರಣಂ ಭವೇತ್ ॥ 48.19 ॥

ತಸ್ಯೈವಾಕಥಿತಾ ಹ್ಯರ್ಥಾಃ ಪ್ರಕಾಶಂತೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾದೇವ ಪಂಚಾಸ್ಯಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕಂ ॥ 48.20 ॥

ತಸ್ಯೈವ ಭವತಿ ಜ್ಞಾನಂ ಶಿವಪ್ರೋಕ್ತಮಿದಂ ಧ್ರುವಂ ।

ಸರ್ವಂ ಶಿವಾತ್ಮಕಂ ಭಾತಿ ಜಗದೇತತ್ ಚರಾಚರಂ ॥ 48.21 ॥

ಸ ಪ್ರಸಾದೋ ಮಹೇಶಸ್ಯ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಶಾಂಭವೋತ್ತಮೈಃ ।

ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನಾದೇವ ಪ್ರಸಾದಃ ಶಾಂಭವೋತ್ತಮೇ ॥ 48.22 ॥

ನಿಯಮಾದ್ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚ ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ।

ಪ್ರಸಾದೋ ಜಾಯತೇ ಶಂಭೋಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶಕಃ ॥ 48.23 ॥

ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸೇನ ಜ್ಞಾನಂ ಸಮ್ಯಕ್ ದೃಢಂ ಭವೇತ್ ।

ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸೇ ತು ಭಸ್ಮಧಾರ್ಯಧಿಕಾರವಾನ್ ॥ 48.24 ॥

ನಕ್ತಾಶನಾರ್ಚನಾದೇವ ಪ್ರೀಯೇತ ಭಗವಾನ್ ಭವಃ ।

ಪ್ರದೋಷಪೂಜನಂ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಪರಂ ॥ 48.25 ॥

ಸೋಮವಾರೇ ನಿಶೀಥೇಷು ಪೂಜನಂ ಪ್ರಿಯಮೀಶಿತುಃ ।

ಭೂತಾಯಾಂ ಭೂತನಾಥಸ್ಯ ಪೂಜನಂ ಪರಮಂ ಪ್ರಿಯಂ ॥ 48.26 ॥

ಶಿವಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರಣಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಮಹತ್ ।

ಜ್ಞಾನಾಂಗಸಾಧನೇಷ್ವೇವಂ ಶಿವಭಕ್ತಾರ್ಚನಂ ಮಹತ್ ॥ 48.27 ॥

ಭಕ್ತಾನಾಮರ್ಚನಾದೇವ ಶಿವಃ ಪ್ರೀತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ಇತ್ಯೇತತ್ತಂ ಸಮಾಸೇನ ಜ್ಞಾನಾಂಗಂ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ ।

ಅಕೈತವೇನ ಭಾವೇನ ಶ್ರವಣೀಯೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 48.28 ॥

ಸೂತಃ –

ಯಃ ಕೋಽಪಿ ಪ್ರಸಭಂ ಪ್ರದೋಷಸಮಯೇ ಬಿಲ್ವೀದಲಾಲಂಕೃತಂ

ಲಿಂಗಂ ತುಂಗಮಪಾರಪುಣ್ಯವಿಭವೈಃ ಪಶ್ಯೇದಥಾರ್ಚೇತ ವಾ ।

ಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಜ್ಯಮವಾಪ್ಯ ಕಾಮಹೃದಯಸ್ತುಷ್ಯೇದಕಾಮೋ ಯದಿ

ಮುಕ್ತಿದ್ವಾರಮಪಾವೃತಂ ಸ ತು ಲಭೇತ್ ಶಂಭೋಃ ಕಟಾಕ್ಷಾಂಕುರೈಃ ॥ 48.29 ॥

ಅಚಲಾತುಲರಾಜಕನ್ಯಕಾಕುಚಲೀಲಾಮಲಬಾಹುಜಾಲಮೀಶಂ ।

ಭಜತಾಮನಲಾಕ್ಷಿಪಾದಪದ್ಮಂ ಭವಲೀಲಂ ನ ಭವೇತ ಚಿತ್ತಬಾಲಂ ॥ 48.30 ॥

ಭಸ್ಮತ್ರಿಪುಂಡ್ರರಚಿತಾಂಗಕಬಾಹುಫಾಲ-

ರುದ್ರಾಕ್ಷಜಾಲಕವಚಾಃ ಶ್ರುತಿಸೂಕ್ತಿಮಾಲಾಃ ।

ವೇದೋರುರತ್ನಪದಕಾಂಕಿತಶಂಭುನಾಮ-

ಲೋಲಾ ಹಿ ಶಾಂಭವವರಾಃ ಪರಿಶೀಲಯಂತಿ ॥ 48.31 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಋಭುನಿದಾಘಸಂವಾದೇ

ಸ್ಕಂದಕೃತಶಿವವ್ರತೋಪದೇಶವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

49 ॥ ಏಕೋನಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

ಸ್ಕಂದಃ –

ಪುರಾ ಮಗಧದೇಶೀಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೇದಪಾರಗಃ ।

ಉಚಥ್ಯತನಯೋ ವಾಗ್ಮೀ ವೇದಾರ್ಥಪ್ರವಣೇ ಧೃತಃ ॥ 49.1 ॥

ನಾಮ್ನಾ ಸುದರ್ಶನೋ ವಿಪ್ರಾನ್ ಪಾಠಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಮುತ್ತಮಂ ।

ವೇದಾಂತಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವರ್ಣಾಶ್ರಮರತಃ ಸದಾ ॥ 49.2 ॥

ಮೋಕ್ಷಮಿಚ್ಛೇದಪಿ ಸದಾ ವಿಪ್ರೋಽಪಿ ಚ ಜನಾರ್ದನಾತ್ ।

ವಿಷ್ಣುಪೂಜಾಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಸಂವಸನ್ ॥ 49.3 ॥

ಗೋಪೀಚಂದನಫಾಲೋಸೌ ತುಲಸ್ಯೈವಾರ್ಚಯದ್ಧರಿಂ ।

ಉವಾಸ ನಿಯತಂ ವಿಪ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಧ್ಯಾನಪರಾಯಣಃ ॥ 49.4 ॥

ದಶವರ್ಷಮಿದಂ ತಸ್ಯ ಕೃತ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನಾರ್ದನಃ ।

ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛೋರಾಜುಹಾವೈನಂ ಪುರತೋದ್ಭೂಯ ತಂ ದ್ವಿಜಂ ॥ 49.5 ॥

ವಿಷ್ಣುಃ –

ಔಚಥ್ಯ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ತಪಸ್ಯಭಿರತಃ ಸದಾ ।

ವೃಣು ಕಾಮಂ ದದಾಮ್ಯೇವ ವಿನಾ ಜ್ಞಾನಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ॥ 49.6 ॥

ಸೂತಃ –

ಇತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಗಿರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಪ್ರಃ ಕಿಂಚಿದ್ಭಯಾನ್ವಿತಃ ।

ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಹ ತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಸ್ತುವನ್ನಾರಾಯಣೇತಿ ತಂ ॥ 49.7 ॥

ಸುದರ್ಶನಃ –

ವಿಷ್ಣೋ ಜಿಷ್ಣೋ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರ ।

ತ್ವತ್ಪಾದನಲಿನಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಜ್ಞಾನಾಯಾನರ್ಹಣಃ ಕಿಮು ॥ 49.8 ॥

ಕಿಮನ್ಯೈರ್ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥೈರ್ನಶ್ವರೈರಿಹ ಶಂಖಭೃತ್ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ತದ್ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಾಹ ಸುದರ್ಶನಂ ॥ 49.9 ॥

ವಿಷ್ಣುಃ –

ಸುದರ್ಶನ ಶೃಣುಷ್ವೈತನ್ಮತ್ತೋ ನಾನ್ಯಮನಾ ದ್ವಿಜ ।

ವದಾಮಿ ತೇ ಹಿತಂ ಸತ್ಯಂ ಮಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯಥಾ ತವ ॥ 49.10 ॥

ಮದರ್ಚನೇನ ಧ್ಯಾನೇನ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛಾ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಂ ।

ಮೋಕ್ಷದಾತಾ ಮಹಾದೇವೋ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನದಾಯಕಃ ॥ 49.11 ॥

ತದರ್ಚನೇನ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಸುದರ್ಶನಂ ।

ಸಹಸ್ರಾರಂ ದೈತ್ಯಹಂತೃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತ್ರ್ಯಕ್ಷಪ್ರಪೂಜಯಾ ॥ 49.12 ॥

ತಮಾರಾಧಯ ಯತ್ನೇನ ಭಸ್ಮಧಾರಣಪೂರ್ವಕಂ ।

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಸ್ತ್ರಿಯಾಯುಷತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕೈಃ ॥ 49.13 ॥

ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಕೋ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಪಂಚಾಕ್ಷರಾದರಃ ।

ಶಿವಲಿಂಗಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಃ ಪೂಜಯನ್ ಜ್ಞಾನವಾನ್ ಭವ ॥ 49.14 ॥

ವಸನ್ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಸ್ನಾಹಿ ತೀರ್ಥೇ ಚ ಶಾಂಕರೇ ।

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋ ದೇವಾಃ ಪೂಜಯೈವ ಪಿನಾಕಿನಃ ॥ 49.15 ॥

ಬಲಿನಃ ಶಿವಲಿಂಗಸ್ಯ ಪೂಜಯಾ ವಿಪ್ರಸತ್ತಮ ।

ಯಸ್ಯ ಫಾಲತಲಂ ಮೇಽದ್ಯ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಪರಿಚಿನ್ಹಿತಂ ॥ 49.16 ॥

ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರದೇವಮುನಿಭಿಸ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಭಸ್ಮನಾ ಧೃತಂ ।

ಪಶ್ಯ ವಕ್ಷಸಿ ಬಾಹ್ವೋರ್ಮೇ ರುದ್ರಾಕ್ಷಾಣಾಂ ಸ್ರಜಂ ಶುಭಾಂ ॥ 49.17 ॥

ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪಾಸಕ್ತೋ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಪರಾಯಣಃ ।

ತ್ರಿಕಾಲಮರ್ಚಯಾಮೀಶಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈರಹಂ ಶಿವಂ ॥ 49.18 ॥

ಕಮಲಾ ವಿಮಲಾ ನಿತ್ಯಂ ಕೋಮಲೈರ್ಬಿಲ್ವಪಲ್ಲವೈಃ ।

ಪೂಜಯತ್ಯನಿಶಂ ಲಿಂಗೇ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಸುರಾಃ ॥ 49.19 ॥

ಮುನಯೋ ಮನವೋಽಪ್ಯೇವಂ ತಥಾನ್ಯೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ ।

ನೃಪಾಸುರಾಸ್ತಥಾ ದೈತ್ಯಾ ಬಲಿನಃ ಶಿವಪೂಜಯಾ ॥ 49.20 ॥

ಜ್ಞಾನಂ ಮೋಕ್ಷಸ್ತಥಾ ಭಾಗ್ಯಂ ಲಭ್ಯತೇ ಶಂಕರಾರ್ಚನಾತ್ ।

ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಮಪಿ ಭಕ್ತ್ಯೈವ ಸಮಾರಾಧಯ ಶಂಕರಂ ॥ 49.21 ॥

ಪಶವೋ ವಿಷ್ಣುವಿಧಯಸ್ತಥಾನ್ಯೇ ಮುನಯಃ ಸುರಾಃ ।

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪತಿರೀಶಾನಸ್ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಮುಕ್ತಿಭಾಕ್ ॥ 49.22 ॥

ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಭಸ್ಮಧಾರಣಮೇವ ಹಿ ।

ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಮುನೇ ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಂ ॥ 49.23 ॥

ಪ್ರಸಾದಜನಕಸ್ತಸ್ಯ ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಜಪಃ ಸದಾ ।

ಪ್ರಸಾದಜನಕಸ್ತಸ್ಯ ಪಂಚಾಕ್ಷರಜಪೋ ದ್ವಿಜ ॥ 49.24 ॥

ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ತಸ್ಯ ಶಿವಲಿಂಗೈಕಪೂಜನಂ ।

ಪ್ರಸಾದೇ ಶಾಂಭವೇ ಜಾತೇ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತೀ ಕರೇ ಸ್ಥಿತೇ ॥ 49.25 ॥

ತಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೋಚನಂ ಭವಪಾಶತಃ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಬಿಲ್ವೈರ್ಲಿಂಗಸ್ಯ ಪೂಜನಂ ॥ 49.26 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಿವಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ವರ್ತನಂ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವತೀರ್ಥನಿಷೇವಣಂ ॥ 49.27 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಂ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪ್ರದೋಷೇ ಶಿವಪೂಜನಂ ॥ 49.28 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ರುದ್ರಪಂಚಾಕ್ಷರಾವೃತಿಃ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಿವಭಕ್ತಜನಾರ್ಚನಂ ॥ 49.29 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸೋಮೇ ಸಾಯಂತನಾರ್ಚನಂ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತನ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯೈಕಭೋಜನಂ ॥ 49.30 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಅಷ್ಟಮೀಷ್ವರ್ಚನಂ ನಿಶಿ ।

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಚತುರ್ದಶ್ಯರ್ಚನಂ ನಿಶಿ ॥ 49.31 ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಕರಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತನ್ನಾಮ್ನಾಂ ಸ್ಮೃತಿರೇವ ಹಿ ।

ಏತಾವಾನೇನ ಧರ್ಮೋ ಹಿ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಕರೋ ಮಹಾನ್ ॥ 49.32 ॥

ಅನ್ಯದಭ್ಯುದಯಂ ವಿಪ್ರ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಷು ಕೀರ್ತಿತಂ ।

ಧರ್ಮೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮುನಿಭಿಃ ಕಥಿತೋ ಮುನೇ ॥ 49.33 ॥

ಅವಿಮುಕ್ತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಶಿವೋ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ ।

ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾಶೀತಿ ತತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯತೋ ಹೀಶಃ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 49.34 ॥

ತತ್ರೈವಾಮರಣಂ ತಿಷ್ಠೇದಿತಿ ಜಾಬಾಲಿಕೀ ಶ್ರುತಿಃ ।

ತತ್ರ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೇ ಲಿಂಗೇ ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 49.35 ॥

ತತ್ರಾನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭುಕ್ತ್ಯನ್ನಂ ಸಂಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।

ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಮಣಿಕರ್ಣಾಖ್ಯಂ ಮಣಿಕುಂಡಂ ವಿನಿರ್ಮಿತಂ ॥ 49.36 ॥

ಜ್ಞಾನೋದಯೋಽಪಿ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನದಾಯಕಃ ।

ತತ್ರ ಯಾಹಿ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ತತ್ರೈವ ವಸ ವೈ ಮುನೇ ॥ 49.37 ॥

ತತ್ರಾಂತೇ ಮೋಕ್ಷದಂ ಜ್ಞಾನಂ ದದಾತೀಶ್ವರ ಏವ ಹಿ ।

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತೇನ ವಿಪ್ರೇಣ ಯಯೌ ಕಾಶೀಂ ಹರಿಃ ಸ್ವಯಂ ॥ 49.38 ॥

ಸ್ನಾತ್ವಾ ತೀರ್ಥೇ ಚಕ್ರಸಂಜ್ಞೇ ಜ್ಞಾನವಾಪ್ಯಾಂ ಹರಿದ್ವಿಜಃ ।

ತಂ ದ್ವಿಜಂ ಸ್ನಾಪಯಾಮಾಸ ಭಸ್ಮನಾಪಾದಮಸ್ತಕಂ ॥ 49.39 ॥

ಧೃತತ್ರಿಪುಂಡ್ರರುದ್ರಾಕ್ಷಂ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಚ ಸುದರ್ಶನಂ ।

ಪೂಜಯಚ್ಚಾಥ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಚ ದ್ವಿಜಾನ್ ॥ 49.40 ॥

ಬಿಲ್ವೈರ್ಗಂಧಾಕ್ಷತೈರ್ದೀಪೈರ್ನೈವೇದ್ಯೈಶ್ಚ ಮನೋಹರೈಃ ।

ತುಷ್ಟಾವ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯೈವಂ ಸ ದ್ವಿಜೋ ಮಧುಸೂದನಃ ॥ 49.41 ॥

ಸುದರ್ಶನವಿಷ್ಣೂ –

ಭಜ ಭಜ ಭಸಿತಾನಲೋಜ್ವಲಾಕ್ಷಂ

ಭುಜಗಾಭೋಗಭುಜಂಗಸಂಗಹಸ್ತಂ ।

ಭವಭೀಮಮಹೋಗ್ರರುದ್ರಮೀಡ್ಯಂ

ಭವಭರ್ಜಕತರ್ಜಕಂ ಮಹೈನಸಾಂ ॥ 49.42 ॥

ವೇದಘೋಷಭಟಕಾಟಕಾವಧೃಕ್ ದೇಹದಾಹದಹನಾಮಲ ಕಾಲ ।

ಜೂಟಕೋಟಿಸುಜಟಾತಟಿದುದ್ಯದ್ರಾಗರಂಜಿತಟಿನೀಶಶಿಮೌಲೇ ॥ 49.43 ॥

ಶಂಬರಾಂಕವರಭೂಷ ಪಾಹಿ ಮಾಮಂಬರಾಂತರಚರಸ್ಫುಟವಾಹ ।

ವಾರಿಜಾದ್ಯಘನಘೋಷ ಶಂಕರ ತ್ರಾಹಿ ವಾರಿಜಭವೇಡ್ಯ ಮಹೇಶ ॥ 49.44 ॥

ಮದಗಜವರಕೃತ್ತಿವಾಸ ಶಂಭೋ

ಮಧುಮದನಾಕ್ಷಿಸರೋರುಹಾರ್ಚ್ಯಪಾದ ।

ಯಮಮದದಮನಾಂಧಶಿಕ್ಷ ಶಂಭೋ

ಪುರಹರ ಪಾಹಿ ದಯಾಕಟಾಕ್ಷಸಾರೈಃ ॥ 49.45 ॥

ಅಪಾಂ ಪುಷ್ಪಂ ಮೌಲೌ ಹಿಮಭಯಹರಃ ಫಾಲನಯನಃ

ಜಟಾಜೂಟೇ ಗಂಗಾಽಮ್ಬುಜವಿಕಸನಃ ಸವ್ಯನಯನಃ ।

ಗರಂ ಕಂಠೇ ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಭುವನಗುರೋಃ ಶಂಬರಹರ

ಮತಂಗೋದ್ಯತ್ಕೃತ್ತೇರ್ಭವಹರಣಪಾದಾಬ್ಜಭಜನಂ ॥ 49.46 ॥

ಶ್ರೀಬಿಲ್ವಮೂಲಶಿತಿಕಂಠಮಹೇಶಲಿಂಗಂ

ಬಿಲ್ವಾಂಬುಜೋತ್ತಮವರೈಃ ಪರಿಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ।

ಸ್ತಂಬೇರಮಾಂಗವದನೋತ್ತಮಸಂಗಭಂಗ

ರಾಜದ್ವಿಷಾಂಗಪರಿಸಂಗಮಹೇಶಶಾಂಗಂ ॥ 49.47 ॥

ಯೋ ಗೌರೀರಮಣಾರ್ಚನೋದ್ಯತಮತಿರ್ಭೂಯೋ ಭವೇಚ್ಛಾಂಭವೋ

ಭಕ್ತೋ ಜನ್ಮಪರಂಪರಾಸು ತು ಭವೇನ್ಮುಕ್ತೋಽಥ ಮುಕ್ತ್ಯಂಗನಾ-

ಕಾಂತಸ್ವಾಂತನಿತಾಂತಶಾಂತಹೃದಯೇ ಕಾರ್ತಾಂತವಾರ್ತೋಜ್ಝಿತಃ ।

ವಿಷ್ಣುಬ್ರಹ್ಮಸುರೇಂದ್ರರಂಜಿತಮುಮಾಕಾಂತಾಂಘ್ರಿಪಂಕೇರುಹ-

ಧ್ಯಾನಾನಂದನಿಮಗ್ನಸರ್ವಹೃದಯಃ ಕಿಂಚಿನ್ನ ಜಾನಾತ್ಯಪಿ ॥ 49.48 ॥

ಕಾಮಾರಾತಿಪದಾಂಬುಜಾರ್ಚನರತಃ ಪಾಪಾನುತಾಪಾಧಿಕ-

ವ್ಯಾಪಾರಪ್ರವಣಪ್ರಕೀರ್ಣಮನಸಾ ಪುಣ್ಯೈರಗಣ್ಯೈರಪಿ ।

ನೋ ದೂಯೇತ ವಿಶೇಷಸಂತತಿಮಹಾಸಾರಾನುಕಾರಾದರಾ-

ದಾರಾಗ್ರಾಹಕುಮಾರಮಾರಸುಶರಾದ್ಯಾಘಾತಭೀತೈರಪಿ ॥ 49.49 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ವಿಷ್ಣೂಚಥ್ಯಸಂವಾದೇ

ಶಿವಸ್ಯ ಜ್ಞಾನದಾತೃತ್ವನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಏಕೋನಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

50 ॥ ಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

ಸ್ಕಂದಃ –

ವಿಷ್ಣುಸ್ತವಾಂತೇ ವಿಪ್ರೋಽಸೌ ಸುದರ್ಶನಸಮಾಹ್ವಯಃ ।

ಸ್ನಾತ್ವಾಽಥ ಮಣಿಕರ್ಣ್ಯಾಂ ಸ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಭೂಷಣಃ ॥ 50.1 ॥

ಸಂಜಪನ್ ಶತರುದ್ರೀಯಂ ಪಂಚಾಕ್ಷರಪರಾಯಣಃ ।

ಸಂಪಾದ್ಯ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಾಣಿ ಕಮಲಾನ್ಯಮಲಾನ್ಯಪಿ ॥ 50.2 ॥

ಗಂಧಾಕ್ಷತೈರ್ಧೂಪದೀಪೈರ್ನೈವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿಧೈರಪಿ ।

ವಿಷ್ಣೂಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ನಿತ್ಯಮಂತರ್ಗೃಹಸ್ಯ ಹಿ ॥ 50.3 ॥

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಚಕಾರಾಸೌ ಲಿಂಗಾನ್ಯಭ್ಯರ್ಚಯಂಸ್ತಥಾ ।

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾವಿಮುಕ್ತೇಶೌ ವೀರೇಶಂ ಚ ತ್ರಿಲೋಚನಂ ॥ 50.4 ॥

ಕೃತ್ತಿವಾಸಂ ವೃದ್ಧಕಾಲೇ ಕೇದಾರಂ ಶೂಲಟಂಕಕಂ ।

ರತ್ನೇಶಂ ಭಾರಭೂತೇಶಂ ಚಂದ್ರೇಶಂ ಸಿದ್ಧಕೇಶ್ವರಂ ॥ 50.5 ॥

ಘಂಟಾಕರ್ಣೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ನಾರದೇಶಂ ಯಮೇಶ್ವರಂ ।

ಪುಲಸ್ತಿಪುಲಹೇಶಂ ಚ ವಿಕರ್ಣೇಶಂ ಫಲೇಶ್ವರಂ ॥ 50.6 ॥

ಕದ್ರುದ್ರೇಶಮಖಂಡೇಶಂ ಕೇತುಮಾಲಿಂ ಗಭಸ್ತಿಕಂ ।

ಯಮುನೇಶಂ ವರ್ಣಕೇಶಂ ಭದ್ರೇಶಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಶಂಕರಂ ॥ 50.7 ॥

ನಂದಿಕೇಶಂ ಚ ರಾಮೇಶಂ ಕರಮರ್ದೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ।

ಆವರ್ದೇಶಂ ಮತಂಗೇಶಂ ವಾಸುಕೀಶಂ ದ್ರುತೀಶ್ವರಂ ॥ 50.8 ॥

ಸೂರ್ಯೇಶಮರ್ಯಮೇಶಂ ಚ ತೂಣೀಶಂ ಗಾಲವೇಶ್ವರಂ ।

ಕಣ್ವಕಾತ್ಯಾಯನೇಶಂ ಚ ಚಂದ್ರಚೂಡೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ॥ 50.9 ॥

ಉದಾವರ್ತೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ತೃಣಜ್ಯೋತೀಶ್ವರಂ ಸದಾ ।

ಕಂಕಣೇಶಂ ತಂಕಣೇಶಂ ಸ್ಕಂದೇಶಂ ತಾರಕೇಶ್ವರಂ ॥ 50.10 ॥

ಜಂಬುಕೇಶಂ ಚ ಜ್ಞಾನೇಶಂ ನಂದೀಶಂ ಗಣಪೇಶ್ವರಂ ।

ಏತಾನ್ಯಂತರ್ಗೃಹೇ ವಿಪ್ರಃ ಪೂಜಯನ್ ಪರಯಾ ಮುದಾ ॥ 50.11 ॥

ಢುಂಢ್ಯಾದಿಗಣಪಾಂಶ್ಚೈವ ಭೈರವಂ ಚಾಪಿ ನಿತ್ಯಶಃ ।

ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾಮನ್ನದಾತ್ರೀಂ ಸಾಕ್ಷಾಲ್ಲೋಕೈಕಮಾತರಂ ॥ 50.12 ॥

ದಂಡಪಾಣಿಂ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಂ ಸಮ್ಯಗಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತಸ್ಥಿವಾನ್ ।

ತೀರ್ಥಾನ್ಯನ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಮುನಿರ್ಮಣಿಕರ್ಣ್ಯಾದಿ ಸತ್ತಮ ॥ 50.13 ॥

ಜ್ಞಾನೋದಂ ಸಿದ್ಧಕೂಪಂ ಚ ವೃದ್ಧಕೂಪಂ ಪಿಶಾಚಕಂ ।

ಋಣಮೋಚನತೀರ್ಥಂ ಚ ಗರ್ಗತೀರ್ಥಂ ಮಹತ್ತರಂ ॥ 50.14 ॥

ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸನಿಯಮಂ ವಿಪ್ರೋ ನಿತ್ಯಂ ಪಂಚನದೇ ಹೃದೇ ।

ಕಿರಣಾಂ ಧೂತಪಾಪಾಂ ಚ ಪಂಚಗಂಗಾಮಪಿ ದ್ವಿಜಃ ॥ 50.15 ॥

ಗಂಗಾಂ ಮನೋರಮಾಂ ತುಂಗಾಂ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀಂ ।

ಮುಕ್ತಿಮಂಟಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಸ ಜಪನ್ ಶತರುದ್ರಿಯಂ ॥ 50.16 ॥

ಅಷ್ಟೋತ್ತರಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಜಪನ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಂ ದ್ವಿಜಃ ।

ಪಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೇ ತಥಾ ಕುರ್ವನ್ ಪಂಚಕ್ರೋಶಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ॥ 50.17 ॥

ಅಂತರ್ಗೃಹಾದ್ಬಹಿರ್ದೇಶೇ ಚಕಾರಾವಸಥಂ ತದಾ ।

ಏವಂ ಸಂವಸತಸ್ತಸ್ಯ ಕಾಲೋ ಭೂಯಾನವರ್ತತ ॥ 50.18 ॥

ತತ್ರ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಪೋನಿಷ್ಠಂ ಸುದರ್ಶನಸಮಾಹ್ವಯಂ ।

ವಿಷ್ಣುಸ್ತದಾ ವೈ ತಂ ವಿಪ್ರಂ ಸಮಾಹೂಯ ಶಿವಾರ್ಚಕಂ ॥ 50.19 ॥

ಪುನಃ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ ಮುನಿಸತ್ತಮಂ ।

ವಿಷ್ಣುಃ –

ಭೋಃ ಸುದರ್ಶನವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಶಿವಾರ್ಚನಪರಾಯಣ ।

ಜ್ಞಾನಪಾತ್ರಂ ಭವಾನೇವ ವಿಶ್ವೇಶಕೃಪಯಾಽಧುನಾ ॥ 50.20 ॥

ತ್ವಯಾ ತಪಾಂಸಿ ತಪ್ತಾನಿ ಇಷ್ಟಾ ಯಜ್ಞಾಸ್ತ್ವಯೈವ ಹಿ ।

ಅಧೀತಾಶ್ಚ ತ್ವಯಾ ವೇದಾಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ವಾಸೋ ಯತಸ್ತವ ॥ 50.21 ॥

ಬಹುಭಿರ್ಜನ್ಮಭಿರ್ಯೇನ ಕೃತಂ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹತ್ತಪಃ ।

ತಸ್ಯೈವ ಸಿದ್ಧ್ಯತ್ಯಮಲಾ ಕಾಶೀಯಂ ಮುಕ್ತಿಕಾಶಿಕಾ ॥ 50.22 ॥

ತವ ಭಾಗ್ಯಸ್ಯ ನಾಂತೋಽಸ್ತಿ ಮುನೇ ತ್ವಂ ಭಾಗ್ಯವಾನಸಿ ।

ಕಿಂಚೈಕಂ ತವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿತಮಾತ್ಯಂತಿಕಂ ಶೃಣು ॥ 50.23 ॥

ವಿಶ್ವೇಶಕೃಪಯಾ ತೇಽದ್ಯ ಮುಕ್ತಿರಂತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ರುದ್ರಾಕ್ಷನಾಮಪುಣ್ಯಂ ಯತ್ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮುತ್ತಮಂ ॥ 50.24 ॥

ಉಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ವಿಪ್ರ ನಾಮಸಾಹಸ್ರಮೀಶಿತುಃ ।

ತೇನಾರ್ಚಯೇಶಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈರ್ಮನೋಹರೈಃ ॥ 50.25 ॥

ವರ್ಷಮೇಕಂ ನಿರಾಹಾರೋ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪೂಜಯನ್ ಸದಾ ।

ಸಂವತ್ಸರಾಂತೇ ಮುಕ್ತಸ್ತ್ವಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 50.26 ॥

ತ್ವದ್ದೇಹಾಪಗಮೇ ಮಂತ್ರಂ ಪಂಚಾಕ್ಷರಮನುತ್ತಮಂ ।

ದದಾತಿ ದೇವೋ ವಿಶ್ವೇಶಸ್ತೇನ ಮುಕ್ತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 50.27 ॥

ಶೈವೇಭ್ಯಃ ಸನ್ನಜೀವೇಭ್ಯೋ ದದಾತೀಮಂ ಮಹಾಮನುಂ ।

ಸ್ಕಂದಃ –

ಇತಿ ವಿಷ್ಣುವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹ ಹರಿಂ ತದಾ ।

ಸುದರ್ಶನೋ ಯಯಾಚೇತ್ಥಂ ನಾಮ್ನಾಂ ಸಾಹಸ್ರಮುತ್ತಮಂ ॥ 50.28 ॥

ಭಗವನ್ ದೈತ್ಯವೃಂದಘ್ನ ವಿಷ್ಣೋ ಜಿಷ್ಣೋ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ।

ಸಹಸ್ರನಾಮ್ನಾಂ ಯದ್ದಿವ್ಯಂ ವಿಶ್ವೇಶಸ್ಯಾಶು ತದ್ವದ ॥ 50.29 ॥

ಯೇನ ಜಪ್ತೇನ ದೇವೇಶಃ ಪೂಜಿತೋ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಕೈಃ ।

ದದಾತಿ ಮೋಕ್ಷಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ದೇಹಾಂತೇ ತದ್ವದಾಶು ಮೇ ॥ 50.30 ॥

ತದಾ ವಿಪ್ರವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಮೈ ಚೋಪಾದಿಶತ್ ಸ್ವಯಂ ।

ಸಹಸ್ರನಾಮ್ನಾಂ ದೇವಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ ಸತ್ತಮ ॥ 50.31 ॥

ತೇನ ಸಂಪೂಜ್ಯ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವರ್ಷಮೇಕಮತಂದ್ರಿತಃ ।

ಕೋಮಲಾರಕ್ತಬಿಲ್ವೈಶ್ಚ ಸ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ತುಷ್ಟುವೇ ॥ 50.32 ॥

ಸುದರ್ಶನಃ –

ಆಶೀವಿಷಾಂಗಪರಿಮಂಡಲಕಂಠಭಾಗ-

ರಾಜತ್ಸುಸಾಗರಭವೋಗ್ರವಿಷೋರುಶೋಭ ।

ಫಾಲಸ್ಫುರಜ್ಜ್ವಲನದೀಪ್ತಿವಿದೀಪಿತಾಶಾ-

ಶೋಕಾವಕಾಶ ತಪನಾಕ್ಷ ಮೃಗಾಂಕಮೌಲೇ ॥ 50.33 ॥

ಕ್ರುದ್ಧೋಡುಜಾಯಾಪತಿಧೃತಾರ್ಧಶರೀರಶೋಭ

ಪಾಹ್ಯಾಶು ಶಾಸಿತಮಖಾಂಧಕದಕ್ಷಶತ್ರೋ ।

ಸುತ್ರಾಮವಜ್ರಕರದಂಡವಿಖಂಡಿತೋರು-

ಪಕ್ಷಾದ್ಯಘಕ್ಷಿತಿಧರೋರ್ಧ್ವಶಯಾವ ಶಂಭೋ ॥ 50.34 ॥

ಉತ್ಫುಲ್ಲಹಲ್ಲಕಲಸತ್ಕರವೀರಮಾಲಾ-

ಭ್ರಾಜತ್ಸುಕಂಧರಶರೀರ ಪಿನಾಕಪಾಣೇ ।

ಚಂಚತ್ಸುಚಂದ್ರಕಲಿಕೋತ್ತಮಚಾರುಮೌಲಿಂ

ಲಿಂಗೇ ಕುಲುಂಚಪತಿಮಂಬಿಕಯಾ ಸಮೇತಂ ॥ 50.35 ॥

ಛಾಯಾಧವಾನುಜಲಸಚ್ಛದನೈಃ ಪರಿಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ

ಮುಕ್ತೇನ ಸ್ವಸ್ಯ ಚ ವಿರಾಜಿತವಂಶಕೋಟ್ಯಾ ।

ಸಾಯಂ ಸಂಗವಪುಂಗವೋರುವಹನಂ ಶ್ರೀತುಂಗಲಿಂಗಾರ್ಚಕಃ

ಶಾಂಗಃ ಪಾತಕಸಂಗಭಂಗಚತುರಶ್ಚಾಸಂಗನಿತ್ಯಾಂತರಃ ॥ 50.36 ॥

ಫಾಲಾಕ್ಷಸ್ಫುರದಕ್ಷಿಜಸ್ಫುರದುರುಸ್ಫೂಲಿಂಗದಗ್ಧಾಂಗಕಾ-

ನಂಗೋತ್ತುಂಗಮತಂಗಕೃತ್ತಿವಸನಂ ಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಶಾಂಕರಂ ।

ಅಚ್ಛಾಚ್ಛಾಗವಹಾಂ ಸುರತಾಮೀಕ್ಷಾಶಿನಾಂತೇ ವಿಭೋ

ವೃಷ್ಯಂ ಶಾಂಕರವಾಹನಾಮನಿರತಾಃ ಸೋಮಂ ತಥಾ ವಾಜಿನಂ ॥ 50.37 ॥

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಜನ್ಮವಿನಾಶನಂ ತ್ವಿತಿ ಮುಹುಸ್ತೇ ಜಿಹ್ವಯಾ ಸತ್ತಮಾಃ

ಯೇ ಶಂಭೋಃ ಸಕೃದೇವ ನಾಮನಿರತಾಃ ಶಾಂಗಾಃ ಸ್ವತಃ ಪಾವನಾಃ ॥ 50.38 ॥

ಮೃಗಾಂಕ ಮೌಲಿಮೀಶ್ವರಂ ಮೃಗೇಂದ್ರಶತ್ರುಜತ್ವಚಂ ।

ವಸಾನಮಿಂದುಸಪ್ರಭಂ ಮೃಗಾದ್ಯಬಾಲಸತ್ಕರಂ ।

ಭಜೇ ಮೃಗೇಂದ್ರಸಪ್ರಭಂ  ॥ 50.39 ॥

ಸ್ಕಂದಃ –

ಏವಂ ಸ್ತುವಂತಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಸುದರ್ಶನಮತಂದ್ರಿತಂ ।

ಪ್ರಾಹೇತ್ಥಂ ಶೌರಿಮಾಭಾಷ್ಯ ಶಂಭೋರ್ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧನಂ ॥ 50.40 ॥

ವಿಷ್ಣುಃ –

ಅತ್ರೈವಾಮರಣಂ ವಿಪ್ರ ವಸ ತ್ವಂ ನಿಯತಾಶನಃ ।

ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರಜಪನ್ ಶತರುದ್ರೀಯಮೇವ ಚ ॥ 50.41 ॥

ಅಂತರ್ಗೃಹಾತ್ ಬಹಿಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪೂಜಯಾಶು ಮಹೇಶ್ವರಂ ।

ತವಾಂತೇ ಭೂರಿಕರುಣೋ ಮೋಕ್ಷಂ ದಾಸ್ಯತ್ಯಸಂಶಯಂ ॥ 50.42 ॥

ಸ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹ ವಿಶ್ವೇಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾಹ ಸುದರ್ಶನಂ ।

ಧನ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಲಿಂಗೇಽಪ್ಯನುದಿನಗಲಿತಸ್ವಾಂತರಂಗಾಘಸಂಘಃ

ಪುಂಸಾಂ ವರ್ಯಾದ್ಯಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಮನಿಯಮವರೈರ್ವಿಶ್ವವಂದ್ಯಂ ಪ್ರಭಾತೇ ।

ದತ್ವಾ ಬಿಲ್ವವರಂ ಸದಂಬುಜದಲಂ ಕಿಂಚಿಜ್ಜಲಂ ವಾ ಮುಹುಃ

ಪ್ರಾಪ್ನೋತೀಶ್ವರಪಾದಪಂಕಜಮುಮಾನಾಥಾದ್ಯ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ॥ 50.43 ॥

ಕೋ ವಾ ತ್ವತ್ಸದೃಶೋ ಭವೇದಗಪತಿಪ್ರೇಮೈಕಲಿಂಗಾರ್ಚಕೋ

ಮುಕ್ತಾನಾಂ ಪ್ರವರೋರ್ಧ್ವಕೇಶವಿಲಸಚ್ಛ್ರೀಭಕ್ತಿಬೀಜಾಂಕುರೈಃ ।

ದೇವಾ ವಾಪ್ಯಸುರಾಃ ಸುರಾ ಮುನಿವರಾ ಭಾರಾ ಭುವಃ ಕೇವಲಂ

ವೀರಾ ವಾ ಕರವೀರಪುಷ್ಪವಿಲಸನ್ಮಾಲಾಪ್ರದೇ ನೋ ಸಮಃ ॥ 50.44 ॥

ವನೇ ವಾ ರಾಜ್ಯೇ ವಾಪ್ಯಗಪತಿಸುತಾನಾಯಕಮಹೋ

ಸ್ಫುರಲ್ಲಿಂಗಾರ್ಚಾಯಾಂ ನಿಯಮಮತಭಾವೇನ ಮನಸಾ ।

ಹರಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯ ತ್ರಿಭುವನತೃಣಾಡಂಬರವರ-

ಪ್ರರೂಢೈರ್ಭಾಗ್ಯೈರ್ವಾ ನ ಹಿ ಖಲು ಸ ಸಜ್ಜೇತ ಭುವನೇ ॥ 50.45 ॥

ನ ದಾನೈರ್ಯೋಗೈರ್ವಾ ವಿಧಿವಿಹಿತವರ್ಣಾಶ್ರಮಭರೈಃ

ಅಪಾರೈರ್ವೇದಾಂತಪ್ರತಿವಚನವಾಕ್ಯಾನುಸರಣೈಃ ।

ನ ಮನ್ಯೇಽಹಂ ಸ್ವಾಂತೇ ಭವಭಜನಭಾವೇನ ಮನಸಾ

ಮುಹುರ್ಲಿಂಗಂ ಶಾಂಗಂ ಭಜತಿ ಪರಮಾನಂದಕುಹರಃ ॥ 50.46 ॥

ಶರ್ವಂ ಪರವತನಂದಿನೀಪತಿಮಹಾನಂದಾಂಬುಧೇಃ ಪಾರಗಾ

ರಾಗತ್ಯಾಗಹೃದಾ ವಿರಾಗಪರಮಾ ಭಸ್ಮಾಂಗರಾಗಾದರಾಃ ।

ಮಾರಾಪಾರಶರಾಭಿಘಾತರಹಿತಾ ಧೀರೋರುಧಾರಾರಸೈಃ

ಪಾರಾವಾರಮಹಾಘಸಂಸೃತಿಭರಂ ತೀರ್ಣಾಃ ಶಿವಾಭ್ಯರ್ಚನಾತ್ ॥ 50.47 ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಸುತಂ ಪುರಾಽನ್ತಕಭಯಾದ್ಯೋಽರಕ್ಷದೀಶೋ ಹರಃ

ತತ್ಪಾದಾಂಬುಜರಾಗರಂಜಿತಮನಾ ನಾಪ್ನೋತಿ ಕಿಂ ವಾ ಫಲಂ ।

ತಂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಮಂಜಸಾ ಪ್ರಣಮತಾಮೋಜೋಜಿಮಧ್ಯೇ ಜಯಂ

ಜೇತಾರೋತಪರಾಜಯೋ ಜನಿಜರಾರೋಗೈರ್ವಿಮುಕ್ತಿಂ ಲಭೇತ್ ॥ 50.48 ॥

ಭೂತಾಯಾಂ ಭೂತನಾಥಂ ತ್ವಘಮತಿತಿಲಕಾಕಾರಭಿಲ್ಲೋತ್ಥಶಲ್ಯೈಃ

ಧಾವನ್ ಭಲ್ಲೂಕಪೃಷ್ಠೇ ನಿಶಿ ಕಿಲ ಸುಮಹದ್ವ್ಯಾಘ್ರಭೀತ್ಯಾಽರುರೋಹ ।

ಬಿಲ್ವಂ ನಲ್ವಪ್ರಭಂ ತಚ್ಛದಘನಮಸಕೃತ್ ಪಾತಯಾಮಾಸ ಮೂಲೇ

ನಿದ್ರಾತಂದ್ರೋಜ್ಝಿತೋಽಸೌ ಮೃಗಗಣಕಲನೇ ಮೂಲಲಿಂಗೇಽಥ ಶಾಂಗೇ ॥ 50.49 ॥

ತೇನಾಭೂದ್ಭಗವಾನ್ ಗಣೋತ್ತಮವರೋ ಮುಕ್ತಾಘಸಂಘಸ್ತದಾ

ಚಂಡಾಂಶೋಸ್ತನಯೇನ ಪೂಜಿತಪದಃ ಸಾರೂಪ್ಯಮಾಪೇಶಿತುಃ ।

ಗಂಗಾಚಂದ್ರಕಲಾಕಪರ್ದವಿಲಸತ್ಫಾಲಸ್ಫುಲಿಂಗೋಜ್ಜ್ವಲದ್

ವಾಲನ್ಯಂಕುಕರಾಗ್ರಸಂಗತಮಹಾಶೂಲಾಹಿ ಟಂಕೋದ್ಯತಃ ॥ 50.50 ॥

ಚೈತ್ರೇ ಚಿತ್ರೈಃ ಪಾತಕೈರ್ವಿಪ್ರಮುಕ್ತೋ ವೈಶಾಖೇ ವೈ ದುಃಖಶಾಖಾವಿಮುಕ್ತಃ ।

ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಭವತೇಷಾಢಮಾಸಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಶ್ರಾವಣೇ ಶ್ರಾಂತಿನಾಶಃ ॥ 50.51 ॥

ಭಾದ್ರೇ ಭದ್ರೋ ಭವತೇ ಚಾಶ್ವಿನೇ ವೈ ಅಶ್ವಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಕಾರ್ತಿಕೇ ಕೀರ್ತಿಲಾಭಃ ।

ಮಾರ್ಗೇ ಮುಕ್ತೇರ್ಮಾರ್ಗಮೇತಲ್ಲಭೇತ ಪುಷ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಂ ಮಾಘಕೇ ಚಾಘನಾಶಃ ॥ 50.52 ॥

ಫಲ್ಗು ತ್ವಂಹೋ ಫಾಲ್ಗುನೇ ಮಾಸಿ

ನಶ್ಯೇದೀಶಾರ್ಚಾತೋ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚಲಿಂಗೇ ।

ಏವಂ ತತ್ತನ್ಮಾಸಿ ಪೂಜ್ಯೇಶಲಿಂಗಂ

ಚಿತ್ರೈಃ ಪಾಪೈರ್ವಿಪ್ರಮುಕ್ತೋ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರಃ ॥ 50.53 ॥

ದೂರ್ವಾಂಕುರೈರಭಿನವೈಃ ಶಶಿಧಾಮಚೂಡ-

ಲಿಂಗಾರ್ಚನೇನ ಪರಿಶೇಷಯದಂಕುರಾಣಿ ।

ಸಂಸಾರಘೋರತರರೂಪಕರಾಣಿ ಸದ್ಯಃ

ಮುಕ್ತ್ಯಂಕುರಾಣಿ ಪರಿವರ್ಧಯತೀಹ ಧನ್ಯಃ ॥ 50.54 ॥

ಗೋಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುಕ್ಷೌದ್ರಖಂಡಾಜ್ಯದಧ್ನಾ

ಸನ್ನಾರೇಲೈಃ ಪಾನಸಾಮ್ರಾದಿಸಾರೈಃ ।

ವಿಶ್ವೇಶಾನಂ ಸತ್ಸಿತಾರತ್ನತೋಯೈಃ

ಗಂಧೋದೈರ್ವಾ ಸಿಂಚ್ಯ ದೋಷೈರ್ವಿಮುಕ್ತಃ ॥ 50.55 ॥

ಲಿಂಗಂ ಚಂದನಲೇಪಸಂಗತಮುಮಾಕಾಂತಸ್ಯ ಪಶ್ಯಂತಿ ಯೇ

ತೇ ಸಂಸಾರಭುಜಂಗಭಂಗಪತನಾನಂಗಾಂಗಸಂಗೋಜ್ಝಿತಾಃ ।

ವ್ಯಂಗಂ ಸರ್ವಸಮರ್ಚನಂ ಭಗವತಃ ಸಾಂಗಂ ಭವೇಚ್ಛಾಂಕರಂ

ಶಂಗಾಪಾಂಗಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಲಹರೀ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿರಂ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 50.56 ॥

ಮುರಲಿಸರಲಿರಾಗೈರ್ಮರ್ದಲೈಸ್ತಾಲಶಂಖೈಃ

ಪಟುಪಟಹನಿನಾದಧ್ವಾಂತಸಂಧಾನಘೋಷೈಃ ।

ದುಂದುಭ್ಯಾಘಾತವಾದೈರ್ವರಯುವತಿಮಹಾನೃತ್ತಸಂರಂಭರಂಗೈಃ

ದರ್ಶೇಷ್ವಾದರ್ಶದರ್ಶೋ ಭಗವತಿ ಗಿರಿಜಾನಾಯಕೇ ಮುಕ್ತಿಹೇತುಃ ॥ 50.57 ॥

ಸ್ವಚ್ಛಚ್ಛತ್ರಛವೀನಾಂ ವಿವಿಧಜಿತಮಹಾಚ್ಛಾಯಯಾ ಛನ್ನಮೈಶಂ

ಶೀರ್ಷಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಪಾಪೋ ಭವತಿ ಭವಹರಃ ಪೂಜಕಃ ಶಂಭುಭಕ್ತ್ಯಾ ।

ಚಂಚಚ್ಚಂದ್ರಾಭಕಾಂಡಪ್ರವಿಲಸದಮಲಸ್ವರ್ಣರತ್ನಾಗ್ರಭಾಭಿ-

ರ್ದೀಪ್ಯಚ್ಚಾಮರಕೋಟಿಭಿಃ ಸ್ಫುಟಪಟಘಟಿತೈಶ್ಚಾಕಚಕ್ಯೈಃ ಪತಾಕೈಃ ॥ 50.58 ॥

ಸಂಪಶ್ಯಾರುಣಭೂರುಹೋತ್ತಮಶಿಖಾಸಂಲೇಢಿತಾರಾಗಣಂ

ತಾರಾನಾಥಕಲಾಧರೋರುಸುಮಹಾಲಿಂಗೌಘಸಂಸೇವಿತಂ ।

ಬಿಲ್ವಾನಾಂ ಕುಲಮೇತದತ್ರ ಸುಮಹಾಪಾಪೌಘಸಂಹಾರಕೃತ್

ವಾರಾಣಾಂ ನಿಖಿಲಪ್ರಮೋದಜನಕಂ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೇವಲಂ ॥ 50.59 ॥

ಅನ್ನಂ ಪೋತ್ರಿಮಲಾಯತೇ ಧನರಸಂ ಕೌಲೇಯಮೂತ್ರಾಯತೇ

ಸಂವೇಶೋ ನಿಗಲಾಯತೇ ಮಮ ಸದಾನಂದೋ ಕಂದಾಯತೇ ।

ಶಂಭೋ ತೇ ಸ್ಮರಣಾಂತರಾಯಭರಿತ ಪ್ರಾಣಃ ಕೃಪಾಣಾಯತೇ ॥ 50.60 ॥

ಕಃ ಕಲ್ಪದ್ರುಮುಪೇಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ತಫಲದಂ ತೂಲಾದಿದಾನಕ್ಷಯಂ

ಬಬ್ಬೂಲಂ ಪರಿಸೇವತೇ ಕ್ಷುದಧಿಕೋ ವಾತೂಲದಾನಕ್ಷಮಂ ।

ತದ್ವಚ್ಛಂಕರಕಿಂಕರೋ ವಿಧಿಹರಿಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರಚಂದ್ರಾನಲಾನ್

ಸೇವೇದ್ಯೋ ವಿಧಿವಂಚಿತಃ ಕಲಿಬಲಪ್ರಾಚುರ್ಯತೋ ಮೂಢಧೀಃ ॥ 50.61 ॥

ಸುವರ್ಣಾಂಡೋದ್ಭೂತಸ್ತುತಿಗತಿಸಮರ್ಚ್ಯಾಂಡಜವರ-

ಪ್ರಪಾದಂ ತ್ವಾಂ ಕಶ್ಚಿದ್ ಭಜತಿ ಭುವನೇ ಭಕ್ತಿಪರಮಃ ।

ಮಹಾಚಂಡೋದ್ದಂಡಪ್ರಕಟಿತಭುವಂ ತಾಂಡವಪರಂ

ವಿಭುಂ ಸಂತಂ ನಿತ್ಯಂ ಭಜ ಭಗಣನಾಥಾಮಲಜಟಂ ॥ 50.62 ॥

ಅಜಗವಕರ ವಿಷ್ಣುಬಾಣ ಶಂಭೋ

ದುರಿತಹರಾಂತಕನಾಶ ಪಾಹಿ ಮಾಮನಾಥಂ ।

ಭವದಭಯಪದಾಬ್ಜವರ್ಯಮೇತ

ಮಮ ಚಿತ್ತಸರಸ್ತಟಾನ್ನಯಾತು ಚಾದ್ಯ ॥ 50.63 ॥

ಇತ್ಥಂ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಕಾಶ್ಯಾಂ ಪ್ರಮಥಪತಿಮಗಾತ್ ಪೂಜ್ಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಂ ತಂ

ಕ್ಷಿತಿಸುರವರವರ್ಯಂ ಚಾನುಶಾಸ್ಯೇತ್ಥಮಿಷ್ಟಂ ।

ಸ ಚ ಮುನಿಗಣಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿಂ ತಥಾಂತೇ

ಪ್ರಮಥಪತಿಪದಾಬ್ಜೇ ಲೀನಹೀನಾಂಗಸಂಗಃ ॥ 50.64 ॥

ಸೂತಃ –

ಇತ್ಥಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮುನೀಂದ್ರೋಽಸೌ ಜೈಗೀಷವ್ಯೋಽವದದ್ವಿಭುಂ ।

ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಷಷ್ಠಾಂಶಂ ವೈ ಷಡಾಸ್ಯತಃ ॥ 50.65 ॥

ಜೈಗೀಷವ್ಯಃ –

ಮಾರಮಾರಕಜಾನಂದವಸತೇರ್ಮಹಿಮಾ ಕಥಂ ।

ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಮೇತಚ್ಚ ವದ ಮೇ ಕರುಣಾನಿಧೇ ॥ 50.66 ॥

ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಾಂ ಚಾಪ್ಯಥಾನ್ಯಾನಾಂ ಮಹಿಮಾಂ ವದ ಸದ್ಗುರೋ ।

ಶೂರತಾರಕಸಂಹರ್ತಸ್ತ್ವತ್ತೋ ನಾನ್ಯೋ ಗುರುರ್ಮಮ ॥ 50.67 ॥

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ಮುನೇರ್ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ಕಂದಃ ಪ್ರಾಹಾಥ ತಂ ಮುನಿಂ ।

ಸ್ಕಂದಃ –

ಆಗಾಮಿನ್ಯಂಶಕೇಽಸ್ಮಿಂಸ್ತವ ಹೃದಯಮಹಾನಂದಸಿಂಧೌ ವಿಧೂತ್ಥ-

ಪ್ರಾಚುರ್ಯಪ್ರಕಟೈಃ ಕರೋಪಮಮಹಾಸಪ್ತಮಾಂಶೇ ವಿಶೇಷೇ ।

ನಾಮ್ನಾಂ ಚಾಪಿ ಸಹಸ್ರಕಂ ಭಗವತಃ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೇವಲಂ

ಅಸ್ಯಾನಂದವನಸ್ಯ ಚೈವ ಮಹಿಮಾ ತ್ವಂ ವೈ ಶೃಣುಷ್ವಾದರಾತ್ ॥ 50.68 ॥

ಉಗ್ರೋಂಽಶಃ ಶಶಿಶೇಖರೇಣ ಕಥಿತೋ ವೇದಾಂತಸಾರಾತ್ಮಕಃ

ಷಷ್ಠಃ ಷಣ್ಮುಖಸತ್ತಮಾಯ ಸ ದದೌ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಸೋಽಪ್ಯದಾತ್ ।

ಪುತ್ರಾಯಾತ್ಮಭವಾಯ ತದ್ಭವಹರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭವೇದ್ ಜ್ಞಾನವಿತ್

ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಜನ್ಮಶತಾಯುತಾರ್ಜಿತಮಹಾಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತೋ ಭವೇತ್ ॥ 50.69 ॥

ಶ್ರುತ್ವಾಂಶಮೇತದ್ ಭವತಾಪಪಾಪಹಂ ಶಿವಾಸ್ಪದಜ್ಞಾನದಮುತ್ತಮಂ ಮಹತ್ ।

ಧ್ಯಾನೇನ ವಿಜ್ಞಾನದಮಾತ್ಮದರ್ಶನಂ ದದಾತಿ ಶಂಭೋಃ ಪದಭಕ್ತಿಭಾವತಃ ॥ 50.70 ॥

ಸೂತಃ –

ಅಧ್ಯಾಯಪಾದಾಧ್ಯಯನೇಽಪಿ ವಿದ್ಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಹೃದಿ ಧ್ಯಾಯತಿ ಬಂಧಮುಕ್ತ್ಯೈ ।

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯತಾಂತಾಯ ಶಮಾನ್ವಿತಾಯ ದದ್ಯಾದ್ಯದದ್ಯಾನ್ನ ವಿಭೇದ್ಯಮೇತತ್ ॥ 50.71 ॥

ಇತ್ಥಂ ಸೂತವಚೋದ್ಯತಮಹಾನಂದೈಕಮೋದಪ್ರಭಾ

ಭಾಸ್ವದ್ಭಾಸ್ಕರಸಪ್ರಭಾ ಮುನಿವರಾಃ ಸಂತುಷ್ಟುವುಸ್ತಂ ತದಾ ।

ವೇದೋದ್ಯದ್ವಚನಾಶಿಷಾ ಪ್ರಹೃಷಿತಾಃ ಸೂತಂ ಜಯೇತ್ಯುಚ್ಚರನ್

ಪ್ಯಾಹೋ ಜಗ್ಮುರತೀವ ಹರ್ಷಿತಹೃದಾ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಂ ವೀಕ್ಷಿತುಂ ॥ 50.72 ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಶಿವರಹಸ್ಯೇ ಶಂಕರಾಖ್ಯೇ ಷಷ್ಠಾಂಶೇ ಸುದರ್ಶನಸ್ಯ

ಮುಕ್ತಿಲಾಭವರ್ಣನಂ ಅಂಶಶ್ರವಣಫಲನಿರೂಪಣಂ ಚ ನಾಮ ಪಂಚಾಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

॥ ಶಂಕರಾಖ್ಯಃ ಷಷ್ಠಾಂಶಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ॥